Beganaj: Oko pet odsto romsko-egipćanske populacije u Crnoj Gori pravno nevidljivo

Postoji oko pet odsto odraslih lica romsko-egipćanske populacije koji nijesu uspjeli da riješe svoj status, nemaju dokumenta i boravišne dozvole, a uz to je oko tri odsto djece koja, zbog neriješenog statusa njihovih roditelja, ne mogu biti upisana u matične knjige rođenih – rekao je, gostujući u jutarnjem programu Budilnik na Televizija E, načelnik Odjeljenja za unapređenje i zaštitu prava Roma i Egipćana u Ministarstvu za ljudska i manjinska prava, Sokolj Beganaj.

Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore zaključio je da postoje sistemske prepreke u registraciji prebivališta i rođenja, koje nesrazmjerno pogađaju Rome i Egipćane, te preporučio Ministarstvo unutrašnjih poslova Crne Gore da prihvati alternativne dokaze o boravku i pojednostavi procedure, posebno za djecu iz najranjivijih porodica. Mišljenje Zaštitnika uslijedilo je nakon pritužbi Evropski centar za prava Roma, uz upozorenje da administrativne prepreke mogu dovesti do faktičke isključenosti dijela zajednice iz sistema prava.

Od 1999. godine, podsjeća Beganaj, pokušava se riješiti pravni status raseljenih lica sa Kosovo, kojih je bilo oko 15.000. 

Kako dodaje, uspjeli su donekle da unaprijede položaj romske populacije u vezi s rješavanjem pravnog statusa.

- I dalje postoji jedan dio koji je pravno nevidljiv u Crnoj Gori – to su lica kojih je oko pet odsto i koja nijesu riješila pravni status, kao i tri odsto djece koja nijesu upisana u matične knjige rođenih, što znači da oni postoje tu, žive među nama, ali su pravno nevidljivi. Osim toga, imamo i dodatni problem za Rome i Egipćane kada treba da prijave mjesto boravka – kako da dokažu da žive tu, a nemaju potrebna dokumenta koja država traži od njih. To je problem sa kojim se suočava romska zajednica i mislim da ćemo zaista morati dosta toga da učinimo da bismo taj proces doveli do kraja - rekao je Beganaj.

Beganaj smatra da je veliki problem i to što romska i egipćanska populacija živi u neformalnim, izolovanim naseljima, obično na periferiji gradova, gdje su izgradili svoje domove koji nijesu legalizovani.

- Kada pripadnik romske ili egipćanske populacije dođe da prijavi mjesto boravka, treba da priloži list nepokretnosti ili ovjereni ugovor o zakupu objekta ili zemljišta. Ako žive u neformalnim naseljima, oni nemaju te dokaze i automatski bivaju odbijeni, što znači da ne mogu imati boravišnu dozvolu, ne mogu prijaviti novorođenče na toj adresi i tako postaju faktički nevidljivi. To povlači brojne poteškoće vezane za ostvarivanje drugih obaveza, odnosno prava koja su im garantovana zakonima Crne Gore - zaključio je Beganaj.

Cijelo gostovanje možete odgledati u nastavku: