Sedam knjiga u konkurenciji za regionalnu nagradu Dialogos za teoriju i kulturu medija

Za regionalnu nagradu Dialogos za najbolju knjigu iz oblasti teorije i kulture medija, selektori iz zemalja regiona kandidovali su sedam izdanja koja konkurišu za priznanje za prethodnu godinu.

Selektor Slovenije, Peđa Ašanin-Gole, nominovao je monografiju "Mediji in mlad"i, čija je urednica i autorka Tanja Oblak Črnič.

U obrazloženju nominacije Ašanin-Gole ističe da je riječ o najznačajnijem naučnom doprinosu slovenačkoj medijskoj teoriji u posljednjih nekoliko godina, navodeći da monografija predstavlja najobuhvatniju i metodološki najrazvijeniju studiju medijske potrošnje u Sloveniji u protekloj deceniji.

Poseban doprinos knjige ogleda se u afirmaciji koncepta medijskih repertoara, čime se pravi teorijski zaokret od linearnog posmatranja pojedinačnih medija ka njihovom hibridnom i istovremenom korišćenju. Autori naučno dokazuju da mladi paralelno koriste različite digitalne platforme, stvarajući integrisano kulturno iskustvo koje se ne može razumjeti prostim sabiranjem uticaja pojedinačnih medija.

Monografija se, kako se navodi u obrazloženju, snažno suprotstavlja tehnološkom determinizmu i pojednostavljenim tumačenjima koja tehnologiju vide kao jedini uzrok promjena kod mladih. Umjesto toga, u središte analize postavlja aktivnu publiku, ukazujući da mladi nijesu pasivni korisnici algoritamskih sadržaja, već svjesni akteri koji ih prilagođavaju sopstvenim potrebama, razvijajući digitalnu pismenost i sopstvenu etiku ponašanja u onlajn prostoru.

U izradi monografije učestvovala je grupa afirmisanih istraživača sa Fakulteta društvenih nauka u Ljubljani. Pored Tanje Oblak Črnič, značajan doprinos dali su Dejan Jontes, koji se bavi sociološkim aspektima medijske potrošnje i vezom medijskih praksi sa društvenim klasama, Barbara Neža Brečko, koja analizira digitalnu zrelost mladih, kao i Katja Koren Ošljak, koja proučava svakodnevne digitalne prakse i kreativnost na mreži.

Doprinos monografiji dali su i Nuša Detiček, kroz analizu generacijskih obrazaca medijske potrošnje, te Tina Lengar Verovnik, koja se bavila jezičkim i diskurzivnim praksama u savremenim medijima.

Relevantnost djela dodatno je naglašena dubokom sociološkom analizom koja povezuje medije sa društvenim nejednakostima i transformacijom klasičnih koncepata, poput kulturnog kapitala, u digitalnom okruženju. Knjiga pokazuje kako socio-ekonomska pozadina utiče na vrstu sadržaja koje mladi konzumiraju, čime doprinosi razumijevanju savremenih kulturnih hijerarhija.

Metodološka inovativnost monografije, kroz kombinovanje kvantitativnih istraživanja sa kvalitativnim intervjuima i dnevnicima medijske potrošnje, postavlja nove standarde u istraživanju medija i nudi model za buduće naučne studije u oblasti komunikologije i sociologije.

Kako zaključuje Ašanin-Gole, značaj monografije „Mediji in mladi“ prevazilazi slovenačke okvire i predstavlja referentan naučni model za prostor bivše Jugoslavije i jugoistočne Evrope, nudeći metodološki putokaz za istraživanje kompleksnih medijskih praksi u malim društvima pod snažnim uticajem globalnih platformi.