Evropski parlament zamrznuo trgovinski sporazum sa SAD‑om zbog tenzija oko Grenlanda

Evropski parlament (EP) obustavio je proces ratifikacije trgovinskog sporazuma sa Sjedinjenim Američkim Državama zbog pogoršanja odnosa i tenzija u vezi sa statusom Grenlanda.

Kako je saopštio Odbor za međunarodnu trgovinu Evropskog parlamenta, odluka je donesena zbog „kontinuiranih i eskalirajućih prijetnji“, uključujući i carinske mjere, koje su, kako navode, usmjerene protiv Grenlanda, Danske i njihovih evropskih saveznika.

- Nismo imali drugog izbora osim da obustavimo rad na dva zakonodavna predloga iz Turnberryja, dok SAD ne odluče da se ponovo uključe putem saradnje, a ne konfrontacije, i prije nego što budu preduzeti bilo kakvi dalji koraci - navodi se u saopštenju.

Trgovinski „Sporazum iz Turnberryja“, postignut prošle godine između Evropske unije i SAD‑a, predviđao je privremenu carinsku stopu od oko 15 odsto na većinu evropskog izvoza u SAD, s ciljem da se izbjegne trgovinski rat.

Sporazum je takođe podrazumijevao ukidanje carina na svu američku industrijsku robu i uvođenje sistema carinskih kvota za veliki broj američkih poljoprivredno‑prehrambenih proizvoda koji ulaze na tržište Evropske unije.

Međutim, iz Evropskog parlamenta poručuju da „prijetnje teritorijalnom integritetu i suverenitetu države članice EU, uz korišćenje carina kao sredstva pritiska, ozbiljno narušavaju stabilnost i predvidivost trgovinskih odnosa između EU i SAD“.

Američki predsjednik Donald Tramp najavio je 17. januara uvođenje carina pojedinim evropskim državama, nakon što su se javno usprotivile njegovim nastojanjima da uspostavi kontrolu nad Grenlandom i uputile vojno osoblje na ostrvo u znak podrške Danskoj i prisustvu NATO‑a.

Na meti mogućih američkih mjera nalazi se osam evropskih zemalja – Danska, Finska, Francuska, Njemačka, Holandija, Norveška, Švedska i Velika Britanija.

Evropska unija već ima pripremljen paket protivmjera koji bi stupio na snagu ukoliko SAD uvedu carine.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen poručila je u govoru u Davosu 20. januara da će odgovor Evropske unije na eventualne carine biti „nepokolebljiv, ujedinjen i proporcionalan“.