Kalas: Grenland će biti stub nove strategije EU za Arktik

Visoka predstavnica EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas saopštila je danas da će Grenland biti stub nove strategije EU za Arktik, koji je postao “prva linija konkurencije svjetskih sila”.

- Zajedno sa državama članicama, ažuriramo strategiju EU za Arktik. Ona će odražavati promijenjeni bezbjednosni pejzaž i imati Grenland kao osnovni stub - rekla je Kalas na konferenciji Arctic frontiers 2026 u Oslu, tokom posjete Norveškoj.

Dodala je da se od početka ruske invazije Ukrajine bezbjednosno okruženje u Evropi “potpuno promijenilo”.

- Kina možda još uvijek ne kupuje Arktik, ali stalno širi svoj uticaj. A otvorene pretenzije SAD na Grenland podvlače jednostavnu stvarnost: Arktik više nije miran kutak na mapi. To je prva linija konkurencije svjetskih sila - navela je Kalas.

Ona je rekla da hibridne prijetnje, poput ometanja GPS signala, sabotaža, špijunaže i akcija ispod praga otvorenog rata, postaju sve učestalije i intenzivnije, i da ih prati gomilanje ruskih trupa na dalekom sjeveru.

- Kao odgovor, evropski saveznici pojačavaju bezbjednost Arktika, a Evropska unija je spremna da učini svoj dio. Ali da budem jasna, bezbjednost se ne svodi na vojnike i brodove. Nju čine otporna društva, institucije od povjerenja, bezbjedna infrastruktura i održiva sredstva za život -  navela je Kalas.

Dodala je da je Norveška jedan od najbližih i najpouzdanijih partnera EU, i da Partnerstvo EU i Norveške u oblasti bezbjednosti i odbrane prelazi “sa papira na djela”, jačanjem saradnje u oblasti sajber bezbjednosti, pomorske bezbjednosti i zaštite najvažnije infrastrukture.

- I kao konkretan primjer, evropski instrument za finansiranje odbrane SAFE je takođe otvoren za Norvešku, a norveške kompanije će nastaviti da snažno učestvuju u programima Evropskog fonda za odbranu - rekla je Kalas i dodala da je EU spremna za još veću saradnju sa Norveškom.

Visoka predstavnica EU Kalas se ranije tokom posjete sastala sa ministrom spoljnih poslova Norveške Espenom Bartom Eideom, a razgovaraće i sa ministarkom spoljnih poslova Grenlanda Vivijan Motsfelt.