Na sjednici Skupštine Crne Gore, održanoj u petak prošle sedmice, usvojeni su Zakon o upravljanu podacima u oblasti zdravstva i digitalnom zdravlju i Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o zdravstvenoj zaštiti, čiji je predlagač Minisarstvo zdravlja, kazali su iz resornog ministarstva i istakli da usvajanje ovih sistemskih zakona predstavlja značajan i strateški iskorak u daljem unapređenju zdravstvenog sistema Crne Gore.
&nbsp;Riječ je, kako kažu, o reformskim rješenjima koja postavljaju temelje savremenog, efikasnog i transparentnog upravljanja zdravstvenim podacima, uz jasno definisane mehanizme zaštite prava pacijenata i unapređenja kvaliteta zdravstvene zaštite.
Tokom skupštinske rasprave, zakoni su detaljno obrazloženi kroz argumentovanu i sadržajnu diskusiju.
U svom obraćanju, ministar zdravlja dr Vojislav Šimun naveo je ključne ciljeve predloženih zakonskih rješenja, ističući da se njihova suština ogleda u boljoj podršci zdravstvenim radnicima i uspostavljanju sigurnije zdravstvene zaštite za sve građane i građanke, kao i jačanju sposobnosti države da odgovori savremenim izazovima u oblasti zdravstva.
Obrazlažući Zakon o upravljanju podacima u oblasti zdravstva i digitalnom zdravlju, Šimun je rekao da je sprovedena detaljna komparativna analiza pravnih okvira više država Evropske unije poput Danske, Estonije, Finske, Njemačke i Slovenije, koja je jasno pokazala da savremeni zdravstveni sistemi počivaju na jedinstvenim, bezbjednim i interoperabilnim informacionim sistemima. On je dodao da je upravo na tim iskustvima i načelima zasnovan ovaj zakon.
- Predlog zakona uvodi digitalno zdravlje kao zasebnu i jasno definisanu normativnu oblast. Digitalno zdravlje se ne posmatra samo kao tehničko pitanje, već kao integralni dio zdravstvene zaštite, javnog zdravlja kao i upravljanja i planiranja zdravstvenim sistemom. Razvojem digitalnog zdravlja upravlja Ministarstvo. Zakon normira procese, tehnologije i infrastrukturu koji omogućavaju digitalnu razmjenu zdravstvenih podataka, razvoj elektronskih servisa, telemedicinu i digitalnu podršku zdravstvenim radnicima i pacijentima- kazao je Šimun.
Ministar je istakao da je jedna od ključnih inovacija zakona precizno normiranje pojmova zdravstvene dokumentacije i evidencije, koje obuhvataju medicinsku dokumentaciju i evidencije koje nastaju neposredno u procesu pružanja zdravstvene zaštite, dijagnostike, liječenja i praćenja pacijenta ali i drugu dokumentaciju koja uključuje evidencije značajne za organizaciju zdravstvenog sistema i javno zdravlje.
- Ona obuhvata medicinsku dokumentacija koji nastaju neposredno u procesu pružanja zdravstvene zaštite, dijagnostike, liječenja i praćenja pacijenta ali i drugu dokumentaciju koja uključuje evidencije značajne za organizaciju zdravstvenog sistema i javno zdravlje. Normiranje ovih pojmova je od suštinskog značaja jer: uklanja pravne nejasnoće i različita tumačenja u praksi, jasno definiše odgovornosti za vođenje, čuvanje i zaštitu dokumentacije, omogućava standardizovano elektronsko vođenje dokumentacije, predstavlja osnov za interoperabilnost i razmjenu podataka unutar IZIS-a ali i van njega sa sistemima koji su od značaja za pružanje zdravstvene zaštite i usluga- rekao je Šimun.
Šimun je posebno naglasio da se ovim zakonom uvodi elektronski medicinski i elektronski zdravstveni karton, kojima se, kako je ukazao, jačaju prava pacijenata na uvid i kontrolu nad sopstvenim podacima, obezbjeđuje kontinuitet liječenja i smanjuje nepotrebno ponavljanje pregleda i procedura.
Govoreći o predlogu Zakona o o izmjenama i dopunama Zakona o zdravstvenoj zaštiti, ministar je poručio da se ovim izmjenama ne uvode izolovane novine, već da se usklađuje osnovni zakon sa razvojem digitalnog zdravlja, novim propisima u oblasti upravljanja podacima i potrebom da se zdravstveni sistem organizuje na standardizovan, interoperabilan i bezbjedan način.
- Bez jasnih pravila o: vrsti i sadržaju medicinske dokumentacije, načinu vođenja i razmjene podataka, rokovima obrade i dostavljanja, bezbjednosti i načinu korišćenja podataka - nije moguće obezbijediti ni kvalitet zdravstvene zaštite, ni odgovorno upravljanje sistemom. Zato se ovim zakonom postavlja jasan princip: pitanja medicinske dokumentacije i evidencija, sistemski se vezuju za poseban Zakon o upravljanju podacima u zdravstvu i digitalnom zdravlju, čime se stvara koherentan normativni okvir za razvoj digitalnog zdravstva- naglasio je Šimun u svom obraćanju poslanicima.
Najznačajnija novina ovog Predloga zakona, kako je istakao, predstavlja formiranje Agencije za digitalno zdravlje kao samostalnog pravnog lica čiji je osnivač Vlada.
- Razlog za njeno osnivanje je potreba da digitalno zdravlje dobije trajnu institucionalnu strukturu, a ne da zavisi od projektnih rješenja i disperzovanih nadležnosti. Zakonom se detaljno uređuju: pravni položaj Agencije, njene operativne, tehničke i razvojne nadležnosti, organe upravljanja (Savjet i direktor), uslove i ograničenja za imenovanja, finansiranje i javnost rada. Agencija će obavljati poslove u vezi sa funkcionisanjem i razvojem IZIS, obezbjeđivati interoperabilnost sistema i predlagati uvođenje novih digitalnih alata u zdravstvenu praksu. Time se po prvi put uspostavlja jedinstveni operativni centar odgovornosti za digitalnu infrastrukturu zdravstva- poručio je ministar.
Šimun je naveo i da se ovim zakonom uvodi institut mobilne apoteke kao poseban način prometa na malo ljekova i medicinskih sredstava putem specijalno opremljenih vozila, te da se pored toga njime preciziraju i uslovi za početak rada zdravstvene ustanove, kao i da se definišu uslovi pod kojima zdravstveni radnici stariji od 66 godina mogu nastaviti rad, ali i da se uređuju pitanja specijalizacija, užih specijalizacija i licenci.
Usvojeni zakoni predstavljaju okvir za dodatnu modernizaciju zdravstvenog sistema kroz digitalnu transformaciju i jačanje institucionalnih kapaciteta. Njima se unapređuje usklađenost sa evropskim i svjetskim standardima, čime se osnažuju stabilnost, predvidivost i povjerenje u zdravstvenu zaštitu.
Ministarstvo zdravlja ostaje posvećeno dosljednoj implementaciji usvojenih rješenja, sa ciljem da građanima obezbijedi siguran, dostupan i tehnološki unaprijeđen zdravstveni sistem, zasnovan na principima profesionalnosti, odgovornosti i javnog interesa.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

MZ: Crna Gora gradi digitalno i bezbjedno zdravstvo – usvojeni ključni reformski zakoni

Portparol izraelske vojske Efie Defrin je rekao da je mobilsano 100.000 rezervista, nakon što je ova zemlja, zajedno sa SAD-om, pokrenula napad na Iran.
Defrin je rekao da su desetine bataljona, brigada i divizija podignute i da su spremne za svaki scenario.
Takođe, naveo je da su sve opcije na stolu, po pitanju sukoba s Hezbolahom.
Ova libanska grupa je, u odmazdi zbog ubistva iranskog vrhovnog vođe ajatolaha Hamneija gađala nekoliko meta u Izraelu.
Vlada u Tel Avivu je odgovorila bombardovanjem južnog dijela glavnog grada Libana Bejruta, a vlasti u ovoj zemlji kažu da je ubijena najmanje 31 osoba.
U napadima Izraela i SAD-a na Iran poginulo je na stotine osoba, a većinom je riječ o civilima.

Izrael mobiliše 100.000 rezervista, ne isključuju kopnenu invaziju na Liban

Centralna komanda Oružanih snaga SAD je saopštila da Vojska Kuvajta "greškom oborila" nekoliko borbenih aviona Ratnog vazduhoplovstva SAD, prenosi CNN.
- Tokom borbi koje su uključivale napade iranskih aviona, balističkih raketa i dronova, borbene avione američkog vazduhoplovstva greškom je oborila kuvajtska protiv-vazduhoplovna odbrana- piše u saopštenju.
U saopštenju se dodaje je "svih šest članova posade dobro" i da je Kuvajt "priznao incident". 
 
- Svih šest članova posade se bezbjedno katapultiralo, bezbjedno su spaseni i nalaze se u stabilnom stanju. Kuvajt je priznao ovaj incident i zahvalni smo na naporima kuvajtskih odbrambenih snaga i njihovoj podršci u ovoj tekućoj operaciji- piše u saopštenju. 
 
Kuvajtski ministar odbrane izjavio je rano jutros da se "nekoliko" američkih borbenih aviona "srušilo".

Vojska Kuvajta greškom oborila američke avione

Državna revizorska institucija (DRI) sprovela je reviziju uspješnosti sprovođenja nacionalnih programa za rano otkrivanje malignih bolesti u Crnoj Gori.
Kako su saopštili, ocijenjeno je da programi ranog otkrivanja raka nijesu bili sistemski uređeni na način koji bi obezbijedio ostvarenje planiranih ciljeva.
- Nadležni Kolegijum DRI, koji je rukovodio predmetnom revizijom, u sastavu senatora-rukovodioca dr Branislava Radulovića i senatora-člana dr Milana Dabovića ocijenio je da se programi za rano otkrivanje raka grlića materice i raka debelog crijeva, u periodu od 2011-2024. godine, nijesu u dovoljnoj mjeri efikasno sprovodili, odnosno organizacija i sprovođenje programa skrininga nijesu bili sistemski uređeni i organizovani na način koji bi obezbijedio postizanje planiranih rezultata- kazali su iz DRI.
Dostupne procjene za 2022. Godinu, dodaju, ukazuju da su stope incidence i mortaliteta u Crnoj Gori relativno visoke u odnosu na evropski prosjek.&nbsp;
- Prema podacima Instituta za onkologiju KCCG, tokom 2023. godine 93 žene su imale novodijagnostikovani rak grlića materice, a u 61% slučajeva bolest je otkrivena u inoperabilnom stadijumu, što ukazuje na kasno otkrivanje bolesti i ograničen efekat skrininga- navodi se u saopštenju DRI.
U periodu 2011–2024. godine programi ranog otkrivanja raka nijesu bili sistemski uređeni na način koji bi obezbijedio ostvarenje planiranih ciljeva.
- Nacionalni programi donijeti 2011. godine nijesu ažurirani, a važeći nacionalni vodiči za sprovođenje skrininga nijesu doneseni. Aktivnosti su se realizovale oslanjanjem na međunarodne smjernice, bez njihovog preciznog normiranja u domaćem regulatornom okviru. Operativni/akcioni planovi nijesu izrađivani, čime je ograničeno praćenje realizacije ciljeva i mjerenje rezultata- navodi se u saopštenju.
DRI je, kako navode, utvrdila da nijesu uspostavljeni funkcionalni registri skrininga, niti je obezbijeđena puna funkcionalnost Registra malignih neoplazmi.
- Registar za rak je formalno uspostavljen 2013. godine u okviru Institut za javno zdravlje Crne Gore, ali nakon objavljivanja izvještaja za 2013. godinu nijesu publikovani redovni godišnji izvještaji. Bez funkcionalnih registara nije moguće pratiti ishode skrininga, mjeriti kvalitet programa, procijeniti uticaj na incidencu i mortalitet i planirati zdravstvene politike na osnovu pouzdanih podataka- kazali su iz DRI.
Ističu da je revizijom utvrđeno da obuhvat ciljne populacije u periodu 2023–2024. godine ostaje nizak.
- Kod skrininga raka grlića materice obuhvat je iznosio 20,31% (2023) i 15,80% (2024). Kod skrininga raka debelog crijeva obuhvat je iznosio 21,76% (2023) i 24,53% (2024). Model pozivanja, koji se dominantno oslanja na domove zdravlja i izabrane doktore, bez obavezujućih mehanizama sprovođenja, nije obezbijedio ujednačen i adekvatan obuhvat- preciziraju iz DRI.
Utvrđena su, kako kažu, značajna odstupanja između programom definisane populacije i rezidentne populacije prema popisu iz 2023. godine. U odsustvu registara, prema mišljenju DRI, postoji rizik da administrativna i organizaciona ograničenja značajno utiču na definisanje populacije, što može dovesti do precjenjivanja pokrivenosti skriningom.
- DRI zaključuje da planirani ciljevi skrining programa nijesu ostvareni, niti je moguće njihovo pouzdano praćenje. Ne postoje dokazi o značajnom povećanju ranog otkrivanja malignih bolesti niti o smanjenju učestalosti i mortaliteta od raka grlića materice i raka debelog crijeva u posmatranom periodu. Bez jasno definisane ciljne populacije, adekvatnog obuhvata i funkcionalnih registara, organizovani skrining programi ne mogu ostvariti svoju osnovnu svrhu- poručili su.
Kako navode, usljed nedostatka podataka o kretanju dugoročnih ishodnih indikatora (distribucija stadijuma pri dijagnozi, stopa incidence, stopa mortaliteta), DRI nije bila u mogućnosti da ocijeni efekte, tj. rezultate sprovođenja nacionalnih programa za rano otkrivanje raka grlića materice i debelog crijeva.
- DRI je dala 11 preporuka koje se odnose na: donošenje i ažuriranje nacionalnih vodiča i programa, izradu operativnih planova, uspostavljanje funkcionalnih registara skrininga i jačanje Registra za rak, unapređenje modela pozivanja ciljne populacije, uspostavljanje dokumentovane kontrole kvaliteta, unapređenje sistema finansiranja i evidencije troškova- navodi se u saopštenju.
Revizija je, ističu, sprovedena u skladu sa Sporazumom o vršenju paralelne revizije u oblasti zdravstvene zaštite između DRI Crne Gore i DZR Republike Sjeverne Makedonije, u skladu sa principima GUID 9000 Kooperativnih revizija između vrhovnih revizorskih institucija (VRI). Sporazumom je predviđeno da će osim nacionalnih izvještaja biti izrađen i zajednički sumarni izveštaj.
- Subjekti revizije su obavezni da do 6. aprila 2026. godine dostave Akcioni plan za realizaciju preporuka, a do 27. februara 2028. godine Izvještaj o preduzetim radnjama- &nbsp;kazali su iz DRI.
Konačni izvještaj o reviziji, zaključuju, dostavlja se Odboru za zdravstvo, rad i socijalno staranje Skupštine Crne Gore.

DRI: Nacionalni programi skrininga raka nijesu dovoljno efikasni

Film je psihološki triler inspirisan Eshilovom antičkom junakinjom Kasandrom, čiji karakter predstavljen u modernom settingu, što je inovativni aspekt filma - rekla je u emisiji Srećan dan, na Televiziji E, glumica i rediteljka Gordana Pajović-Aviv poznatija kao Giordona Aviv.
Film ,,Kasandra” izabran je za oficijelnu selekciju za Beverly Hills International Film Festival i imaće premijeru u legendarnom TCL Chinese theatre u Holivudu. 
Kao gošća Ljetnjeg programa 2025.godine na Televiziji E najavila je, prisjeća se Aviv, najavila je izlazak filma ,,Kasandra” i nije zaboravila na obećanje da će TV E biti prva televizija na kojoj će biti objavljen trailer filma.
- Zapravo je ,,Kasandra” kratki film od 20 minuta, koji je stvoren kao na ideji o nekoj vrsti prezentacije za seriju koju sam napisala na osnovu ovog kratkog filma, a sam film je psihološki triler koji je inspirisan karakterom Kasandre, koji mi znamo iz grčke mitologije, Agamemnon, koju je napisao Eshil - otac tragedije i otac drame kakvu znamo danas, koja je potekla iz te era. Ja sam uzela karakter Kasandre i napravila modernu verziju tog karaktera i stavila je u moderni setting u okviru psihološkog trilera. To je inovativni aspekt ovog filma i snimanje je trajalo preko 2 godine, zato što je to bio veliki poduhvat, nezavisna produkcija. Ja sam imala nekoliko uloga na filmu, producent, reditelj, pisac i glavna glumica, tako da to nije bilo nimalo lako postići zato mi je trebalo i dosta vremena da sve to uradim, ali je napokon urodilo plodom i ovo je prvi festival na kojem je ,,Kasandra” prihvaćena i festival je jako cijenjen i veliki festival koji dobija veliku pažnju ovamo, činjenica da je u Chinese theatre znači da je neki dječji san ostvaren- rekla je Aviv. 
Ističe da je film jako intenzivan i nije lagan za gledanje, jer je u pitanju duboki psihološki triler, a ljudi koji su pogledali film imaju izuzetno snažne impresije zbog činjenice da film uvuče u priču, što je i bio cilj. 
- Amerikanci festival (Beverly Hills International Film Festival) doživljavaju kao baš značajan. Postoje različiti rangovi, nivoi festivala, postoje festivali koji kvalifikuju za Oscara, postoje niži festivali koji prikazuju dosta početničkih filmova i studentskih filmova. Na ovaj festival se gleda kao na festival velikog ranga i velike posjećenosti, tako da sam ja bila veoma zadovoljna što sam prihvaćena i da je film prihvaćen, jer to otvara velike mogućnosti za dalju neku priču i za promociju filma, kao i za mogućnost stvaranja serije. Vidjećemo kako će ljudi da reaguju na film, ali nadam se pozitivno- zaključila je Aviv.

Aviv: Modernu ''Kasandru'' smjestila sam u psihološki triler

Politika

DRAMA U BUDVI: Ministar Krapović uklonio vozilo koje je blokiralo prilaz gradilištu

Hronika

Sjutra odluka o pritvoru Đukanoviću, iz krivične prijave izbačeni panciri, dvogled...

Kolumne

Presuda - voljenom Putinu na dar

MARTINOVIĆ: Naredbom za sprovođenje istrage nema pancira, nema nekog oružja koje je policija identifikovala kao krivično djelo

Tag: zakon-o-upravljanu-podacima-u-oblasti-zdravstva

MZ: Crna Gora gradi digitalno i bezbjedno zdravstvo – usvojeni ključni reformski zakoni

Izrael mobiliše 100.000 rezervista, ne isključuju kopnenu invaziju na Liban

Vojska Kuvajta greškom oborila američke avione

DRI: Nacionalni programi skrininga raka nijesu dovoljno efikasni

Aviv: Modernu ''Kasandru'' smjestila sam u psihološki triler

PRATITE TVe UŽIVO