Bešić: Navikli smo da institucije ignorišu građane koji pokažu otpor i zahtijevaju svoja prava

Građani Crne Gore imaju potrebu da iskažu nezadovoljstvo i pruže otpor, čak i kada nijesu sigurni da će protestima nešto postići, ali se njihovi zahtjevi često suočavaju sa ignorisanjem institucija, ocijenila je građanska aktivistkinja Milena Bešić, gostujući u emisiji „E uživo“ na Televiziji E. Ona smatra da je građanska energija, kakva je postojala tokom protesta studentske grupe „Kamo śutra“, pokazala da crnogorsko društvo nije izgubilo sposobnost da reaguje na nepravdu i institucionalne propuste.

Govoreći o talasu protesta i građanskih pobuna širom Evrope i regiona, Bešić je kazala da se takva dešavanja ne mogu jednostavno porediti sa prilikama u Crnoj Gori, imajući u vidu veličinu države i specifičnosti društvenog ambijenta.

Ona je navela da nije sigurna u kojoj mjeri crnogorsko društvo sebe doživljava dijelom šire evropske geopolitičke zajednice, ali smatra da to ne znači da među građanima ne postoji spremnost na otpor.

– Ne bih se složila da kod građana u Crnoj Gori ne postoji taj osjećaj. Pitanje je samo na koji se način artikuliše, u kojoj mjeri i što su okidači za izražavanje nezadovoljstva i traženje ispunjenja zahtjeva – rekla je Bešić.

Prema njenim riječima, među građanima postoji refleks da iskažu nezadovoljstvo, čak i kada su svjesni da protest možda neće donijeti očekivane rezultate.

– Građani žele da pokažu svoje nezadovoljstvo, makar znali da možda time neće nešto postići, ali da ne ostanu tihi i da ne ostanu kod kuće da nijemo posmatraju. Ipak, kada govorimo o protestima, ne može se porediti Crna Gora, koja je cijela kao jedno predgrađe ozbiljnog evropskog grada – kazala je Bešić.

Osvrćući se na proteste studentske grupe „Kamo śutra“, organizovane nakon drugog masovnog ubistva na Cetinju, Bešić je istakla da je i sama učestvovala u njima, te da je riječ o autentičnom građanskom nezadovoljstvu.

– To je nešto što je poteklo direktno od građana. Interesantno i lijepo bilo je to što su proteste predvodili mladi ljudi, što nije čest slučaj u Crnoj Gori. Često im zamjeramo da su pasivni i da nemaju inicijativu, ali očigledno je da, kada su tako radikalne stvari u pitanju, crnogorsko društvo ima taj refleks – naglasila je Bešić.

Ona smatra da je snažna građanska energija, koja je obilježila te proteste, vremenom oslabljena pokušajima njihove političke instrumentalizacije.

Kako je ocijenila, nastojanja pojedinih političkih aktera da organizatore povežu sa određenim partijskim strukturama doprinijela su njihovom kasnijem povlačenju.

Bešić je ukazala i na, kako smatra, dugogodišnju praksu institucija da ne odgovaraju adekvatno na zahtjeve građana, bez obzira na to da li je riječ o socijalnim, ekonomskim ili drugim pravima.

– Nesrećna okolnost ovog društva, koja traje i traje, jeste to što smo navikli da institucije prosto ignorišu građane koji pokažu neku vrstu otpora ili imaju jednostavne zahtjeve na koje imaju pravo – istakla je ona.

Podsjetila je da se sa takvim odnosom institucija suočavaju različite društvene grupe, od bivših zaposlenih u preduzećima koja su prošla kroz neuspješne privatizacije, do penzionera i drugih građana koji organizovano pokušavaju da zaštite svoja prava i interese.

– Bilo da je riječ o bivšim zaposlenima u preduzećima koja su preživjela nesrećne privatizacije, penzionerima ili bilo kojoj grupi građana koja traži ostvarivanje svojih prava, ili o protestima i revoltu zbog neadekvatnog djelovanja institucija u određenim situacijama, suočavamo se sa istim problemom – zaključila je Bešić.