Bez ijedne doze MMR vakcine 14.798 predškolaca

Prema trenutno dostupnim podacima, među djecom rođenom od 2020. do 2024. godine prvom dozom MMR vakcine vakcinisano je njih 60 odsto, kazali su iz Instituta za javno zdravlje.

Iz Instituta za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG) juče su poručili da se kontinuirano radi kako bi sistem funkcionisao što efikasnije i kako bi roditelji, zdravstveni radnici i predškolske ustanove imali jasne i jednoobrazne informacije o postupku i vakcinalnom statusu djece, ali da i dalje veliki broj djece nije primio nijednu dozu MMR vakcine protiv tri zarazne bolesti (morbile, rubeola i zauške).

Kako su saopštili za "Dan", iako je samo u dva dana, 1.i 2.septembra, prvu dozu MMR vakcine primilo blizu 500 mališana, i dalje je nevakcinisano 40 odsto djece rođene od 2020. do 2024. godine.

– Elektronski registar omogućava praćenje podataka po pojedinačnim dozama i vakcinama. Prema trenutno dostupnim podacima, među djecom rođenom od 2020. do 2024. godine prvom dozom MMR vakcine vakcinisano je njih 60 odsto, dok oko 14.798 djece nije evidentirano kao vakcinisano prvom dozom. Za drugu dozu MMR vakcine podaci se prate u odnosu na godišta djece koja su, prema važećem Kalendaru imunizacije, uzrasno podobna za primanje druge doze. Zbog toga nije metodološki ispravno zbirno iskazivati podatke o jednoj ili obje doze za sva godišta rođena od 2020. do 2024. godine, jer sva djeca obuhvaćena tim godištima nijesu uzrasno podobna za drugu dozu. Tako za kohortu rođenu 2019. godine, kohortu koja je do kraja 2025. godine trebalo da bude vakcinisana drugom dozom MMR vakcine, obuhvat iznosi oko 68,5 odsto – kazali iz IJZ na pitanje o broju djece predškolskog uzrasta koja su primila prvu, kao i obje doze MMR vakcine.

Oko 60 odsto upisanih mališana nije došlo u vrtiće 1. septembra. Jedan broj je vraćen jer roditelji nijesu imali potvrde o vakcinaciji djece obaveznim vakcinama, što je ove godine uslov za boravak u vrtiću po novom Zakonu o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. Takođe, zaposleni u vrtićima suočili su se sa nejasnom dokumentacijom o vakcinalnom statusu djece. Iako veliki broj roditelja problematizuje MMR vakcinu, strahujući od njenih posljedica po zdravlje djece, po Kalendaru obavezne imunizacije, djeca primaju više vakcina.

Na pitanje "Dana" koliko je djece predškolskog uzrasta u Crnoj Gori vakcinisano prema Kalendaru obavezne imunizacije, što je zakonski uslov za boravak u vrtićima, iz IJZ su pojasnili da oni vode registre po pojedinačnim dozama i vakcinama i da nije moguće dobiti jedinstveni broj za sve propisane.

– IJZCG raspolaže podacima o vakcinalnom statusu djece kroz elektronski registar imunizacija. Međutim, podaci u registru se vode i prate po pojedinačnim vakcinama i dozama, odnosno nije moguće jednostavnim uparivanjem svih pojedinačnih podataka dobiti jedinstven zbirni broj djece koja su primila sve vakcine predviđene Kalendarom imunizacije za njihov uzrast, odnosno djece koja nijesu primila sve propisane vakcine. Zbog toga se precizni podaci mogu iskazivati za pojedinačne vakcine i odgovarajuće doze – objašnjavaju iz IJZ.

Protiv tuberkuloze u porodilištu nije vakcinisano 1.100 rođenih 2025. godine

Obavezna vakcina koja se primjenjuje po rođenju, odnosno u porodilištu, obuhvata BCG vakcinu, tačnije vakcinu protiv tuberkuloze. Prema trenutno dostupnim podacima iz elektronskog registra imunizacija, za kohortu djece rođene 2025. godine BCG vakcinom je obuhvaćeno njih 83,3 odsto, dok oko 1.100 djece iz ove kohorte nije evidentirano kao vakcinisano ovom vakcinom, kazali su nam iz IJZCG.

Oni nijesu odgovorili na naše pitanje koliko je vakcina predviđeno Kalendarom obavezne imunizacije za izdavanje potvrde o vakcinalnom statusu.

– Za izdavanje potvrde o vakcinalnom statusu primjenjuju se jasno definisani kriterijumi, koji su usklađeni sa važećim Kalendarom obavezne imunizacije i implementirane u informacioni sistem. Izabranim doktorima za djecu dostavljena su odgovarajuća uputstva i instrukcije za izdavanje potvrda, ali je važno naglasiti da pedijatar nema mogućnost da napiše "uredno vakcinisano" ili "nije uredno vakcinisano", jer sistem automatski, shodno datim kriterijumima, izdaje potvrdu za svako dijete – pojasnili su iz IJZ.

Prema njihovim podacima, na dan početka nove vrtićke godine, 1.septembra, prvu dozu MMR vakcine primilo je 226 mališana, a drugu njih osam.

– Dana 31. avgusta 2026. godine aplikovano je ukupno 285 doza MMR vakcine, od čega 260 prvih i 25 drugih doza. Dana 1. septembra 2026. godine date su ukupno 234 doze MMR vakcine, od čega 226 prvih i osam drugih doza. Ukupno je tokom ova dva dana aplikovano 519 doza MMR vakcine, od čega 486 prvih i 33 druge doze.Ovakav odziv predstavlja ohrabrujući pokazatelj i ukazuje na povećano interesovanje roditelja za vakcinaciju djece, posebno u periodu pred početak nove školske i vrtićke godine – smatraju u IJZ.

Povodom aktuelnih problema u vezi sa nejasnim potvrdama od pedijatara, koje su u vrtićima morali da tumače, iz IJZ poručuju da uvođenje novih procedura i njihova primjena u praksi mogu u početnoj fazi donijeti određene organizacione i tehničke izazove, posebno kada je potrebno uskladiti rad većeg broja institucija i zdravstvenih ustanova.

– IJZ, Ministarstvo zdravlja, zdravstvene ustanove i druge nadležne institucije kontinuirano prate primjenu novih procedura i reaguju na eventualne nejasnoće koje se uoče u praksi. Cilj je da se sve nedoumice što prije otklone i da postupak bude jasno definisan i ujednačen za sve učesnike u sistemu. Smatramo da su određeni izazovi u prvim danima primjene novog načina rada očekivani, ali je važno da se oni pravovremeno prepoznaju i rješavaju kroz jasna dodatna pojašnjenja i koordinaciju svih nadležnih institucija. Na tome se kontinuirano radi kako bi sistem funkcionisao što efikasnije i kako bi roditelji, zdravstveni radnici i predškolske ustanove imali jasne i jednoobrazne informacije o postupku i vakcinalnom statusu djece – ističu iz IJZ.

Roditelji najavljuju protest ispred Ustavnog suda 15. septembra

Roditelji na društvenim mrežama najavljuju protest pred Ustavnim sudom 15. septembra, u 10 časova, kada počinje javna rasprava u postupku ocjene ustavnosti zakonskog rješenja kojim je vakcinacija propisana kao uslov za boravak djece u javnim i privatnim predškolskim ustanovama.

U raspravi će učestovati i podnosioci inicijative kojom se traži da Ustavni sud proglasi neustavnim odredbe članova 41 i 42 Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti Inicijative su podnijeli Udruženje "Roditelji", Alternativa Crna Gora i jedno lice iz Nikšića.

Portparol Ustavnog suda Danilo Ajković ranije je istakao da cilj javne rasprave nije vođenje debate za vakcinaciju ili protiv vakcinacije, već sveobuhvatno sagledavanje ustavnopravnih, medicinskih, epidemioloških i razvojnih aspekata konkretnog zakonskog rješenja.