Izvještaj EK o poštovanju ljudskih prava u Crnoj Gori ohrabrujući, ali mora se ubrzati primjena standarda

Posljednji izvještaj Evropske komisije o ljudskim pravima u Crnoj Gori je povoljan za našu zemlju, smatraju sagovornici Radija Crne Gore. Crna Gora je napredovala, ali mora efikasnije da štiti ljudska prava. Izvještaj Komisije o ljudskim pravima konstatuje da je zakonodavni i institucionalni okvir uglavnom bio uspostavljen, ali da je potrebno uložiti više napora kako bi se ovaj okvir u potpunosti sprovodio i kako bi se obezbijedili pristup pravdi i ostvarivanje prava u upravnim i sudskim postupcima, posebno kada je riječ o licima u ranjivim situacijama.

Ombudsman Siniša Bjeković poziva da se što prije usvoji novi Zakon o zaštitniku ljudskih prava i sloboda. 

- U dokumentu Evropske komisije navodi se da je crnogorski parlament usvojio novi Zakon o zabrani diskriminacije u skladu sa pravnom tekovinom Evropske unije i evropskim standardima, ali upozorava da su najranjivije grupe u društvu, uključujući Rome, Egipćane, osobe sa invaliditetom i LGBT osobe, i dalje bile izložene diskriminaciji, govoru mržnje i zločinima iz mržnje. Crna Gora mora efikasno da sprovede sve preporuke Evropskog komiteta za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja, Evropske komisije protiv rasizma i netolerancije, i grupe eksperata za djelovanje protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici - ocijenio je Bjeković.

Izvještaj Evropske komisije gotovo u potpunosti odgovara izvještaju o radu zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore za 2023. godinu, kaže ombudsman upozoravajući na potrebu efikasnijeg rada sistema, pogotovo u upravnim i sudskim postupcima. Već dugo naglašavamo da je ćutanje administracije jedan od većih problema u ostvarivanju prava građana u Crnoj Gori, kaže Bjeković.

- Što se nas tiče, u institucije zaštitnika ulažemo maksimalne napore u granicama sadašnjih nadležnosti i da je osnovna pretpostavka za jačanje sistema i donošenje novog zakona koji, evo, bogami, duže vrijeme čekamo i mislim da je konačno vrijeme da se barem svi politički konstituenti slože oko toga da se taj zakon treba i mora donijeti da bismo ojačali osnovu zaštite ljudskih prava i sloboda u Crnoj Gori - mišljenja je Bjeković.

Poslanik Albanske alijanse, Ilir Čapuni, smatra da je izvještaj Evropske komisije veoma dobar za Crnu Goru, kako zbog usvojene legislative, tako i napretka u nekoliko oblasti zaštite ljudskih prava. Apostrofira usvajanje Zakona o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije.

- To je jedan od bitnijih pogodaka što se prošle godine tiče. Zbog tog zakona, znači, čak i Ulcinjani koji se žale na Morsko dobro, koji ih diskriminiše, čitav jedan grad u produženom trajanju od 30 godina, mogu da budu sigurniji da to se neće više dozvoliti i da mogu čak i da budu kompenzirani. Ono što je takođe interesantno jeste da se potvrđuje to strogo partnerstvo sa Savjetom Evrope sa kojim se vode reforme u više sektora, uključujući i Krivični zakon, još i Zakon o lokalnoj samoupravi koji se sad treba da se usvoji - poručio je Čapuni.

Izvršni direktor Alfa-centra, Miloš Perović, smatra da izvještaj Evropske komisije treba posmatrati kao ohrabrenje, ali i podsjećanje da usvajanje zakona samo po sebi nije dovoljno.

- Ja bih ovaj izvještaj više čitao kao poziv na ubrzanje primjene postojećih standarda, nego kao kritiku samog zakonodavnog okvira. Crna Gora je posljednjih godina, mora se reći, napravila određeni napredak u izgradnji, prije svega, zakonodavnog okvira, pa onda i institucionalnog za zaštitu ljudskih prava, što Evropska unija, vidimo, prepoznaje. Međutim, sada ulazimo u fazu u kojoj će se mnogo više vrednovati ono što se dešava u samoj praksi - dodaje on.

Povećan je i broj pritužbi.

- Ako vam kažem da smo mi sada na polovini godine dobili toliko pritužbi koliko smo dobili za čitavu prošlu godinu, očigledno je da moramo preispitati, naravno, i svi mi, uključujući, naravno, i institucije zaštitnika, zašto se to dešava - kazao je Bjeković.

Odugovlačenje u ostvarivanju prava građana i građanki donosi ne samo politički lošu ocjenu, nego će donijeti nezadovoljstvo građana radom države i njene administracije, upozorava ombudsman Siniša Bjeković.