Radojević: Imamo državu koja se prazni

Iako je od obnove nezavisnosti napredovala u nekim demografskim oblastima, Crna Gora je suštinski postala država u kojoj društvo ubrzano stari, a regioni su sve više nejednaki. 

To pokazuje analiza demografskih kretanja od obnove nezavisnosti do danas koji je za CDT napisala predsjednica Društva statističara i demografa Crne Gore Gordana Radojević. 

Analiza je pripremljena u okviru dijaloga koji CDT sa Insitutom Damar pokreće povodom obilježavanja 20 godina nezavisnosti.

Crna Gora, kaže se u analizi, bilježi relativnu stabilnost ukupnog broja stanovnika i napredak u nizu ključnih demografskih i razvojnih pokazatelja kao što je ukupan broj stanovnika koji je povećan je za 1,7 odsto. 

- Očekivano trajanje života produženo je za više od pet godina, dok su stope smrtnosti odojčadi i djece višestruko smanjene, sa 11 odstona 1,6 odsto. Istovremeno, broj visokoobrazovanih lica više je nego udvostručen, što ukazuje na značajan napredak u kvalitetu ljudskog kapitala- navodi se u analizi.

Jedna od najpozitivnijih transformacija u prethodne dvije decenije odnosi se na unapređenje obrazovne strukture stanovništva.

- Broj visokoobrazovanih lica povećan je sa 61,8 hiljada u 2003. na 133,9 hiljada u 2023. godini, dok je broj lica bez škole ili sa nepotpunim osnovnim obrazovanjem smanjen sa 21,2 hiljade na svega 4,2 hiljade- dodaje se u analizi.

Ipak, stopa prirodnog priraštaja je niža.

- Broj živorođenih smanjen je sa 7.531 u 2006. na istorijski minimum od 6.910 u 2025. godini, dok je broj umrlih porastao sa 5.968 na 6.398. Posljedično, prirodni priraštaj smanjen je za gotovo dvije trećine, sa 1.563 na 512 lica godišnje, dok je stopa prirodnog priraštaja opala sa 2,5 odsto na svega 1,0 odsto- pokazuje analiza.

Jedan od ključnih problema, dodaje su analizi, jesu negativni migracioni tokovi.

- Posebno zabrinjava činjenica da se emigracija ubrzavau posljednjih 10 godina. U periodu 2015–2019. iz Crne Gore emigriralo je 8.499 lica, dok je u periodu 2020–2023. taj broj porastao na 15.506, prema podacima Uprave za statistiku. Samo tokom 2023. godine državuje napustilo gotovo 7.000 lica, što predstavlja najveći godišnji emigracioni odliv u novijoj statističkoj evidenciji- navodi se u analizi.

Posebno, kažu, zabrinjava što emigracioni tokovi dominantno obuhvataju mlado i radno sposobno stanovništvo, čime emigracija direktno utiče na fertilitet, tržište rada i dugoročni razvojni potencijal zemlje.

Cjelokupnu analizu pogledajte ovdje.