Zbog spornog govora usmjerenog ka više naroda: Zabranjeno reemitovanje "Novog jutra" i "Jutra s dušom" Jovane Jeremić

Zbog spornog govora usmjerenog prema više nacionalnih i etničkih zajednica, Savjet Agencije za audiovizuelne medijske usluge (SAMU) donio je odluku o privremenom ograničenju prijema i reemitovanja emisija „Novo jutro“ / „Novo jutro – Jutro sa dušom“, koje se emituju u okviru programa „TV Pink“, čiji je emiter privredno društvo „PINK MEDIA GROUP“ d.o.o. iz Srbije, a koju vodi, pored ostalih, Jovana Jeremić.

Mjera je izrečena na period od šest mjeseci zbog kršenja člana 7 stav 1 Evropske konvencije o prekograničnoj televiziji, kojim je propisano da programski sadržaji moraju poštovati dostojanstvo ljudskog bića i osnovna prava drugih. 

Analizom emitovanih sadržaja u posmatranom periodu, Savjet Agencije je utvrdio da sporni govor nije usmjeren isključivo prema jednoj grupi, već prema više nacionalnih i etničkih zajednica, pri čemu je dominantno i najoštrije usmjeren prema pripadnicima crnogorskog naroda, ali i prema hrvatskoj manjini i hrvatskim državljanima, kao i prema građanima Republike Turske.

- Odluka Savjeta Agencije rezultat je procedure sprovedene u skladu sa Evropskom konvencijom o prekograničnoj televiziji, tokom koje je Savjet postupao vodeći računa o načelima zaštite slobode izražavanja i garantovanja retransmisije stranih programa na teritoriji Crne Gore. U tom postupku, Agencija je uputila dva obavještenja Regulatornom tijelu za elektronske medije Republike Srbije (REM), omogućavajući regulatoru zemlje porijekla da, u okviru svoje nadležnosti, preduzme mjere u odnosu na sporni sadržaj koji se emituje sa njegove teritorije - navedeno je u saopštenju SAMU.

Na sjednici održanoj 11. februara, Savjet Agencije je konstatovao da je i nakon obavještenja nastavljeno emitovanje spornog izražavanja u okviru programa „TV Pink“, pa je u cilju zaštite javnog interesa i prava drugih, donio odluku o ograničavanju reemitovanja predmetnih emisija.

Analiza je pokazala da korišćenje pogrdnih, stigmatizujućih i dehumanizujućih izraza u navedenim emisijama nije incidentnog karaktera, već da se negativni narativi i kvalifikacije ponavljaju kroz više emisija i od strane istih ili ideološki srodnih gostiju. 

- Takav kontinuitet ukazuje na uređivački obrazac, a ne na izolovane i spontane istupe. Tome naročito doprinosi aktivna uloga voditelja emisija, koji ne samo da ne ograničavaju sporni govor, već ga iniciraju i usmjeravaju sugestivnim pitanjima, prihvataju ga bez kritičkog odmaka i dodatno afirmišu kroz komentare. Time se kreira okvir u kojem je neprijateljski diskurs prema određenim nacionalnim grupama predstavljen kao legitimna i očekivana forma javne debate - ističe se u saopštenju.

Kako su naveli u SAMU, ponavljanje istih narativa kroz duži vremenski period, bez suprotstavljenih mišljenja i uz kontinuirano angažovanje gostiju sa identičnim stavovima, ukazuje na svjesno prihvatanje posljedica širenja netrpeljivosti. 

Napominju da društveni i istorijski kontekst regiona Zapadnog Balkana nalaže poseban stepen odgovornosti u javnom govoru.

Ne dovodeći u pitanje pravo na slobodu izražavanja i političku kritiku, Savjet Agencije podsjeća da sloboda izražavanja ne obuhvata pravo na govor kojim se negira identitet, kolektivno vrijeđa ili podstiče neprijateljstvo prema određenoj nacionalnoj ili etničkoj grupi. 

- Učestalost, sadržina i način prezentacije spornih izjava, u informativno-političkom formatu sa značajnim dosegom publike, predstavljaju podsticanje na mržnju i netrpeljivost po osnovu nacionalne i etničke pripadnosti, suprotno principima zaštite dostojanstva i zabrane diskriminacije - dodaje se u saopštenju za javnost.

Sektor za nadzor Agencije je u više navrata, u periodu od avgusta 2025. zaključno sa februarom ove godine, utvrdio nastavak emitovanja istovrsnog sadržaja, uključujući i suštinski identične izjave, čime je potvrđeno da utvrđeno kršenje i dalje traje u smislu člana 24 stav 3 Konvencije, čime su se stekli uslovi za preduzimanje mjera u skladu sa navedenom odredbom.

Imajući u vidu kontinuitet povreda, kao i činjenicu da prethodno preduzete mjere nijesu ostvarile svrhu, Savjet Agencije je ocijenio da je mjera ograničenja reemitovanja emisija „Novo jutro“ / „Novo jutro – Jutro sa dušom“ na period od šest mjeseci nužna. Savjet Agencije je utvrdio da blaže mjere ne bi bile djelotvorne u konkretnom slučaju, te da je predmetna mjera srazmjerna legitimnom cilju zaštite dostojanstva ljudskog bića i prava drugih, u smislu člana 10 stav 2 Evropske konvencije o ljudskim pravima.

Rješenja o privremenom ograničavanju reemitovanja dostupna su na sajtu Agencije www.amu.me.

- Savjet Agencije za audiovizuelne medijske usluge (SAMU) i ubuduće će, u okviru svojih nadležnosti, dosljedno sprovoditi mjere zaštite javnog interesa, uz puno poštovanje domaćih i međunarodnih pravnih standarda - zaključeno je u saopštenju za javnost.