Izvještaj o radu ZOCG za 2025: Ostvarene višemilionske uštede za budžete opština uz direktnu podršku od preko 20 miliona eura

Upravni odbor Zajednice opština Crne Gore na sjednici zakazanoj za sjutra razmatraće izvještaj o radu ove asocijacije za 2025. godinu u kojoj je program rada  premašen za 49 odsto, što je za najvažniji rezultat imalo višemilionske uštede za budžete opstina kroz prilagođavanje zakona i preko 20 miliona eura podrške Zajednice kroz EU i druge projekte i sopstvena sredstva.

Kako se navodi u saopštenju, u izvještaju koji podnosi generalna sekretarka Mišela Manojlović, navodi se da je umjesto planiranih 108, realizovana čak 161 aktivnost, a prethodna godina vidi se kao godina početka decentralizacije i rekordne podrške opštinama.

- Čak 80 zakona, strategija i planova na državnom nivou usvojeno je uz učešće Zajednice. U 38 nacrta i predloga sugestije Zajednice su potpuno ili djelimično prihvaćene, a na pet zakona  dostavljani su  i amandmani poslanicima državnog parlamenta i uglavnom usvojeni - dodaje se. 

Finansijski efekti normativnih aktivnosti Zajednice, kako se navodi, ogledaju se u stvaranju pravnog okvira za višemilionske uštede i prilive u budžete opština, a u toku je i obezbjeđenje novog lokalnog prihoda – naknada za državne puteve koji prolaze kroz naseljena mjesta.

- Od normativnih aktivnosti mogu se izdvojiti amandmani Zajednice na Zakon o porezu na nepokretnosti kojima je spriječeno proglašenje neustavnim više odredbi tog zakona, a samim tim i milionski troškovi postupka zbog izmjena pravosnažnih poreskih rješenja, zatim zakonsko  regulisanje  reprograma poreskih dugova opština kojim će se ostvariti  uštede kroz mogućnost otpisa kamata, a tu je i vraćanje ranije oduzetnih  lokalnih nadležnosti Zakonom o planiranju prostora, Zakonom o izgradnji objekata, Zakonom o legalizaciji objekata koji će ubrzati razvoj i finansijski ojačati opštine. Spriječeno je i umanjenje lokalnih prihoda  iz Egalizacionog fonda od 2,5 miliona eura  kroz Zakon o sportu, kao i umanjenje koncesionih naknada za luke i aerodrome od 30-50% kroz Zakon o finansiranju lokalne samouprave.  Na inicijativu Zajednice i uz podršku Ministarstva finansija, umanjena je nova advokatska tarifa za žalbe zbog ćutanja uprave u postupcima  slobodnog pristupa informacijama  sa 700 eura na 80, čime će se  zaustaviti  milionski odlivi iz opštinskih budžeta - ističe se u saopštenju. 

Kroz projektne aktivnosti Zajednice vezano za EU i druge fondove i sopstvenim sredstvima namjenjenim za finansiranje tehničke dokumentacije za lokalne razvojne projekte pružena je direktna podrška opštinama  u ukupnoj vrijednosti od preko 20 miliona eura.

- Zajednica je u 2025. godini imala i intenzivnu međunarodnu i regionalnu saradnju. Delegacija post-monitoring misije Kongresa lokalnih i regionalnih vlasti Savjeta Evrope posjetila je Zajednicu  u decembru prošle godine radi kontrole primjene Evropske povelje o lokalnoj samoupravi i kontrole postupanja po preporukama Savjeta Evrope iz Izvještaja od 2024. godine koje se odnose na dalju decentralizaciju CG i jačanje fiskalne i institucionalne autonomije opština. Delegacija Zajednice u Kongresu lokalnih i regionalnih vlasti Savjeta Evrope učestvovala na 48. i 49. sjednici u Strazburu na teme demokratskih standarda, izbora na lokalnom nivou, nasilja nad ženama u politici, transparentnosti i digitalizacije. Zajednički savjetodavni odbor između Komiteta regiona EU i Crne Gore održao je dvije redovne sjednice, od kojih je jedna u Briselu bila posvećena konceptu Crne Gore kao ekološke države, dok je druga na Žabljaku stavila fokus na jačanje podrške opštinama kroz Plan rasta - navodi se u saopštenju. 

Zajednica je u protekloj godini, kako se dodaje, objavila tri priručnika na teme uloge opština u procesu evropskih integracija, dostupnih EU fondova za opštine i implementacije EU projekata, kao i brošuru o inveticionim potencijalima opština – u saradnji sa Ministarstvom dijaspore. Time je, ističu, dat doprinos povećanju apsorpcionih kapaciteta opština za povlačenje EU i drugih fondova i podsticaj investitora da ulažu u lokalne zajednice.

- U organizaciji Zajednice u 2025. godini održano je 48 obuka iz različitih oblasti kroz koje je prošlo 955 polaznika iz opština, a realizovane su i tri međunarodne studijske posjete za 15 lokalnih funkcionera. Uručene su i nagrade za najbolje prakse opštinama Budva, Pljevlja, Tivat i Šavnik koje se dalje razmjenjuju sa drugim opštinama. Konačno, Zajednica je u protekloj godini sprovodila Program podrške mladima bez roditeljskog staranja, u okviru kojega je uspjela da doprinese olakšavanju prvih koraka za više mladih štićenika Doma “Mladost” u Bijeloj  u procesu osamostaljenja. Takođe se borila za povećanje neznatnih mjesečnih socijalnih davanja ovoj ciljnoj grupi i njihovo prioritiziranje u obezbjeđenju smještaja, zaposlenja ili stipendija za dalje školovanje. Poruka sekretarke Mišele Manojlović je da u narednom period Zajednica može postići još više, uz jedinstvene akcije i lobiranje svojih organa - zaključuje se u saopštenju.