Previše licemjerja

Obično od vijesti na televizijama svakog dana gledam „24 časa“ tv E u 19:00h. I svako gledanje mi ostavlja post festum utisak skoro nepostojanja privrednih tema i hiperprodukcije raznih panela, okruglih stolova, skupova povodom ovoga ili onoga. Svi ti paneli, okrugli stolovi, skupovi su uglavnom pregršt frazetina, hvalospjeva, opštih mjesta i otkrivanja tople vode. Posebno paneli o epohalnom uspjehu u evropskim integracijama i administrativnom ispunjenju uslova za zatvaranje poglavlja. Pitam građane Crne Gore da li osjećate bilo kakvu promjenu u Crnoj Gori zatvaranjem poglavlja? A to bi trebalo, valjda, da im bude svrha!

Dobrom djelu tih skupova prisustvuje i ambasador EU, Johan Satler. Uglavnom je zadovoljan, dijeli pohvale, podiže entuzijazam da Crna Gora samo što nije ušla u EU. A što i ne bi? Lijepo je živjeti u Crnoj Gori sa primanjima ambasadora EU, ne zamlaćivati se domaćim dubiozama, bilo da je u pitanju podijeljenost društva, gomilanje partijske administracije, sakralizacija društva od jedne pseudovjerske organizacije, nepoštovanje zakona, uključujući i Ustav, napadima na kritičke medije, katastrofalnim i selektivnim tužilaštvom i neefikasnim pravosuđem, nepoštovanjem međunarodnih povelja o ljudskim pravima, potpunom diskriminacijom dijela stanovništva, uglavnom koje se izjašnjava kao Crnogorci ili su glasači DPS-a i Evropskog saveza, njihovo otpuštanje sa svih mjesta odlučivanja, bez obzira na stručnost, bilo da je u pitanju idiotski program euro - model jednog brokera sumnjive uspješnosti i nedovršenog ekonomiste, koji je umislio da je svjetski inovator, sprovodeći nešto što je za svakog školovanog ekonomistu jasno da ne može biti jasnije i kuda, po ekonomskim zakonitostima, vodi Crnu Goru.

Još je veće traćenje vremena razglabati što će proizvesti taj navedeni program, jer od onih koji ga podržavaju, ili ga politički oportuno podržavaju, ili su ekonomski nepismeni i njima je besmisleno bilo što objašnjavati. Nada da će svjetska inflacija dovesti do ravnoteže na većem nivou, poput Evropa sad 1 i Evropa sad 2 je besmislena, jer bi svjetska inflacija morala biti nenormalna da sa povećanjem potrošnje (plata) od 100% vrati konkuretnost ono malo crnogorske privrede. Zamislite čovjeka koji govori o „hrabrom potezu koji mora nositi rizike“ kao da se kocka sa sopstvenim parama, a ne budućnošću građana Crne Gore?

Crnoj Gori ne trebaju stotine panela, okruglih stolova i razni palamuđenja, Crnoj Gori treba racionalizacija administracije i javnih preduzeća, Crna Gora treba preduzetnike koji će otvarati nova radna mjesta, a ne gradonačelnike kao Mujovića, koji bi da dodatno zapošljava, jer od one partijske bulumente po kancelarijama malo ima koristi i nije ih moguće prekvalifikovati u bilo što do skupljača lišća. Koja to suluda vlast iz revanšizma zatvara sposobne preduzimače, kao što je Aleksandar Mijajlović, drži ih godinama u pritvoru iskonstruisanim optužbama, bez optužnice i sudskog procesa, dok sudstvo na drugoj strani kuka kako nema dovoljno sudnica za stvarne slučajeve organizovanog kriminala. Pa zar je toliki problem obezbjediti desetak pristojnih sudnica koji bi se bavile samo organizovanom kriminalom? Novac se troši na potpuno bespotrebne stvari, dok nije moguće obezbjediti desetak miliona za desetak sudnica, već se organizovanom kriminalu sudi u dvije sudnice?

Čemu mrcvarenje Milivoja Katnića, Saše Čađenovića i Zorana Lazovića, kad je svima jasno da se suđenje pretvorilo u kič tursku seriju sa amaterskom glumom i prizemnim scenariom? Ili mrcvarenje Mijajlovića? Da bi se pokazalo EU kako se bavite visokom korupcijom? Ili čemu simulakrum od saslušanja povodom „afere Telekom“, kada se zna da pravno nije moguće dovesti popstupak do kraja zbog njegove zastarelosti i zašto postupak pokreće državni Zaštitnik imovinsko – pravnih interesa koji je nenadležan za tužilački posao, posebno što su se predmeti ugovori sa spoljnim saradnicima realizovani kad je Telekom bio u privatnom vlasništvu? Ko to arči državni novac da bi u preduzbornoj kampanji sticao jeftine poene?

Ne treba biti nešto posebno pametan pa viđeti ko je u Crnoj Gori posvijećen članstvu Crne Gore u EU kao potpuno reformisanoj zemlja, posvijećenoj evropskim vrijednostima, vladavini prava, ljudskim pravima, sekularnosti, antifašizmu, a ko EU doživljava kao finansijsku instituciju u koju želi da uđe šporak, dronjav, sa svim ovdašnjim prevarantskim simuliranjima, podilaženjem „glupim zapadnjacima“ retorikom koju žele da čuju, sa pseudoreligijskom, svetosavskom, opskurantnom, anticivilizacijskom organizacijom, koja je davno definisana od samih predstavnika sadašnje vlasti kao glavni proksi za očuvanje ruskog i velikosrpskog uticaja u Crnoj Gori. Dok se ta organizacija javno i iskreno ne distancira od anticrnogorske politike i potpuno se ne okrene Crnoj Gori, oslobodi uljeza sa strane koji je drže ideološki okovanu kao eksponenta tuđe politike, odvoji od kandži centrale koja je koristi kao eksponenta te ideologije i politike, svi oni koji se mole, ili krste u njoj, kleče ili bauljaju po njenim objektima, nijesu ništa drugo do ideološka i politička emanacija ono što ta pseudocrkva jeste po svojoj suštini.

Vojvoda Rajo od Krnje Jele, još jednom je pokušao da zaludi ljude navodnim pomirenjem. Govoreći povodom Dana primirja u Prvom svjetskom ratu i pominjući naše „nepokorne komite“, napravio je pravi miš – maš od istorije izjavivši: „Od Topličkog ustanka, preko crnogorskih planina i bespuća, pa sve do doline Neretve, čuvali su plamen slobode i onda kada je izgledalo da je svaka nada ugašena. Odbijajući da se pomire sa kapitulacijom iz 1916. godine i tuđinskim okovima, nastavili su otpor i borbu, da bi 1918. godine, rame uz rame sa vaskrslom i pobjedonosnom srpskom vojskom, dočekali oslobođenje naše zemlje i njenih krajeva“.

Mnogi su se ponadali da vojvoda daje omaž crnogorskimk komitima koji su se borili za slobodu i čast Crne Gore nakon njene okupacije od strane Srbije i njene nasilne aneksije, ali prevarili su se. Vojvoda govori o komitskom pokretu koji je započeo 1916. godine odmetništvom generala Radomira Vešovića i njegove braće u vrijeme okupacije Crne Gore od strane Austrougarske. O stavovima generala Vešovića dovoljno govore stenogrami sa suđenja u Beogradu, februara 1921. godine i bojim se da nemaju nikakve veze sa vojvodom Rajom.

Velika aktivnost komita započela je u januaru 1918. u nikšićkom okrugu, nastavljena u podgoričkom, posebno u krajevima izmedu Danilovgrada i Podgorice, u Martinićima i oko Spuža. Odatle su se borbe proširile na Čevo i cetinjski okrug krajem januara. U periodu od 1. januara do 31.januara žandarmerijske stanice su registrovale 70 napada komita. Napadi komita na žandarmeriju i vojsku nastavljaju se u februaru i martu, posebno u nikšićkom okrugu. Po podacima austrijske komande Grupe B za Balkan svakodnevno se vode borbe sa komitama na području Danilovgrada, Nikšića, Podgorice, Kolašina, Berana, Andrijevice i Žabljaka. Prema izvještajima komesara u prvoj polovini maja ubijeni su 484 komite, 147 ih je zarobljeno.

U julu je Generalno guvernerstvo zatražilo da mu se iz 19. korpusa, koji se nalazio u Albaniji, uputi četiri bataljona kao pomoć „pošto je položaj naših trupa u Crnoj Gori slab“ (Bečki arhiv, izaslanik Oto ministru Burijanu, 13. VII 1918). U drugoj polovini septembra žandarmerija u Crnoj Gori je pojačana sa još 2.800 ljudi. Izvještaji austrougarskih štabova u Crnoj Gori iz oktobra puni su podataka o aktivnostima ustanika, posebno u Vasojevićima, oko Nikšića, Podgorice, Pljevalja itd. Najveće uspjehe postigli su ustanici iz Vasojevića pod komandom Boška Ðuričanina, mada se sa tog područja najveći broj ljudi nalazio u internaciji. Opšti ustanak u Polimlju podignut je 13. okotobra.

Istog dana zarobljen je cio austrougarski bataljon kod sela Luga od 800 vojnika sa komorom, zatim je oslobodena Andrijevica, u kojoj je zarobljeno 700 neprijateljskih vojnika. Sljedeceg dana, 14. oktobra, ustanici su osobodili Berane, zarobivši 1.000 Austrijanaca. Do 15. oktobra Crnogorci su oslobodili još i Plav, Gusinje, Rožaje, Bijelo Polje, Kolašin. U borbama za Plav i Gusinje sa njima su ucestvovali i albanski ustanici.

U to vrijeme ustanički odredi u Crnoj Gori prerasli su u krupne taktičke jedinice, od kojih su poneke imale, po austrijskim podacima, 800 do 1.000 boraca. Ustanici su tri dana napadali Vjeternik, od 17. do 20. oktobra, sa kojeg su Austrijanci štitili povlačenje svojih snaga iz Albanije. Procjenjuje se da su u tim borbama zarobljeni preko 5.000 vojnika i 280 oficira. Samo su u Nikšiću komite zarobile 3.505 vojnika, 95 podoficira i 86 oficira. Čak i list „Ujedinjenje“, koji uređuje Andrija Radović, izdajnik Crne Gore i plaćenik Beograda, piše da je narod Crne Gore, iako bez vojske, sam oćerao „svog okupatora i ugnjetača“. (Ujedinjenje br. 26, 25. XI 1918)

U svom izvještaju od 24. oktobra Kosta Pećanac , agent Krfske vlade u Crnoj Gori, iz Peći obavještava komandanta Skadarskih trupa (buduće okupacione trupe) da su Crnogorci oslobodili Plav, Gusinje, Andrijevicu, Berane, Rožaje, Bijelo Polje i Kolašin. U tim operacijama, piše on, zarobili su 3.000 Njemaca i Austrijanaca, 14 mitraljeza, veliku količinu municije i drugog materijala, „a mnogo više ih je izginulo jer su se Njemci ogorčeno borili i nijesu se htjeli predati komitskim četama“. (Dokumenti operativne komande Skadarskih i Jadranskih trupa za oktobar 1918).

Ustanički pokret u Crnoj Gori je bio toliko snažan i efikasan da su crnogorski komiti spriječili prebacivanje austrougarskih trupa iz Albanije na Kosovo. Kad su stigle u Crnu Goru one ne samo da nijesu mogle otići na Kosovo, već su bile prisiljene da se od napada komita spašavaju povlačenjem crnogorskom obalom ka Boki Kotorskoj. Time je velikoj mjeri olakšan prodor Prve armije srpske vojske ka Nišu. To je mnogo važnije od besmislenog i namjernog žrtvovanja crnogorske vojske na Mojkovcu u vrijeme kad je srpska vojska skoro sva bila na Krfu!

Borbe za oslobođenje Podgorice vođene su od 29. do 31. oktobra. U borbama za oslobođenje Podgorice učestvovali su bataljoni crnogorskih komita: Polimski, Ljevoriječki, Bratonožićki, Kučki i Piperski. Jedino đe je učestvovala srpska vojska, mada to nije igralo nikakvu ulogu, bile su završne operacije oslobođenja Podgorice i to jedna jedinica iz Drugog jugoslovenskog puka. Srpska vojska je došla na oslobođeno Cetinje 5. novembra, nakon što je austrijska vojska u potpunosti napuštila Crnu Goru. Možda je za vojvodu Raja „vaskrsla oslobodilačka srpska vojska“ „rame uz rame“ sa komitama i ustanicima oslobodila Crnu Goru, ma istorijski podaci govore da je „vaskrsla oslobodilačka srpska vojska“ ušla u oslobođenu Crnu Goru maltene bez opaljenog metka, okupirala je sa ostalim saveznicima, uvela vojnu upravu, razoružala ustanike i komite, uvela policijski čas i zavela teror po upustvima vojvode Živojina Mišića, načelnika srpske Vrhovne komande, u svom naređenju od 19.11.1918.: „Nastavite najenergičnije i svim sredstvima da se na teritoriji koju je naša vojska okupirala uguši svaka agitacija, pa ma od koga ona dolazila. Za to vam stoje na raspolaganju sva sredstva koja možete raspolagati bez ikakvog prezanja“

Dalje znate! Ako hoćete da znate! Ili. što mislite, da stavimo, kao u Budvi, table u svim crnogorskim gradovima? A? I Satlera da ih otkrije?