Fon der Lajen pozvala na proširenje EU i stavila Tursku u "isti koš" s Rusijom i Kinom

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen poručila je u Hamburgu da je proširenje Evropske unije geopolitička nužnost kako kontinent ne bi pao pod uticaj Rusije, Turske ili Kine.

Istupajući na obilježavanju 80. godišnjice njemačkog lista Di Cajt u Hamburgu, Ursula fon der Lajen istakla je da Evropska unija mora da se proširi kako bi očuvala svoj geopolitički uticaj. Naglasila je da je proširenje Unije nužno kako evropski kontinent ne bi bio prepušten uticaju Rusije, Turske ili Kine.

- Moramo uspjeti da dovršimo evropski kontinent kako ne bi pao pod ruski, turski ili kineski uticaj. Moramo razmišljati šire i geopolitički - poručila je ona.

Dodala je da je dosadašnji evropski model, zasnovan na jeftinoj energiji iz Rusije, jeftinoj radnoj snazi iz Kine i bezbjednosnoj podršci Sjedinjenih Američkih Država, završen.

- Moramo se potpuno iznova pozicionirati. Moramo postati nezavisniji - kazala je predsjednica Evropske komisije, ukazujući na potrebu redefinisanja evropske ekonomske i bezbjednosne strategije.

Njene izjave dolaze u trenutku kada Nacionalistička pokretna partija (MHP) u Turskoj zagovara stvaranje saveza Turska–Rusija–Kina. U martu je zamjenik predsjednika MHP-a Iljas Topsakal, po nalogu stranačkog lidera Devleta Bahčelija, bliskog saveznika predsjednika Redžepa Tajipa Erdogana, otputovao u Moskvu kako bi promovisao ovu inicijativu.

- Naš stranački lider Bahčeli zadužio me je ovom posjetom Moskvi da vodim razgovore s političkim partijama, birokratama i intelektualcima i detaljno objasnim sadržaj ove inicijative - rekao je Topsakal za ruski list Vedomosti. Prijedlog je opisao kao alternativu onome što stranka naziva „zlim savezom SAD–Izrael“.

Paralelno s tim, evropska komesarka za susjedstvo i proširenje Marta Kos naglasila je važnost Turske u novoj geopolitičkoj realnosti Evrope i Bliskog istoka.

- Potrebna nam je Turska u svjetlu promijenjenih geopolitičkih okolnosti u Evropi i na Bliskom istoku - kazala je u obraćanju u Evropskom parlamentu.

Kos je podsjetila da je Turska peti najveći trgovinski partner EU, a da je obim trgovine dvostruko veći nego s Merkosurom ili Indijom. Istakla je da je zemlja ključna za trgovačke rute između Evrope i Azije, kao i za budući mirovni aranžman u Ukrajini, imajući u vidu novu bezbjednosnu situaciju u crnomorskom regionu.

Komesarka je pozvala na hrabrije korake u jačanju partnerstava u susjedstvu, navodeći da se u tom kontekstu trebaju posmatrati njene nedavne posjete Turskoj, Jermeniji i Azerbejdžanu.

- Nedavno sam bila u Ankari i dogovorili smo se da istražimo mogućnosti za smanjenje trgovinskih barijera - rekla je, dodajući da EU istovremeno očekuje poteze Turske po pitanju Kipra.

Kos je takođe podvukla rastući značaj trgovačkih koridora koji prolaze kroz Tursku i Južni Kavkaz.

- Zajedno želimo razvijati nove saobraćajne, energetske i digitalne linije kroz Južni Kavkaz. Te veze mogle bi smanjiti strateške zavisnosti povezujući Evropu snažnije sa Srednjom Azijom - navela je.

Prema njenim riječima, u trenutku kada ratovi traju na sjeveru i jugu, rute koje prolaze kroz Tursku i Južni Kavkaz postale su od ključnog značaja. Od 2022. godine, obim trgovine duž ove trase učetvorostručen je, a uz odgovarajuća ulaganja mogao bi se utrostručiti do 2030. godine.