Ko su francuski špijuni koji su alarmirali Podgoricu zbog dolaska Vučićevih batinaša?

Francuske bezbjednosne službe navodno su upozorile crnogorske vlasti na dolazak sumnjivog čarter leta iz Beograda, uoči Samita Evropske unije i Zapadnog Balkana, kojem prisustvuje i francuski predsjednik Emanuel Makron.

U avionu su se, prema navodima, nalazila lica povezana sa kriminalnim miljeom i Srpskom naprednom strankom. Informaciju o letu za Tivat prva je imala francuska kompanija Vinci, koja upravlja Aerodromom Beograd, a ona je preko oficira za vezu obavijestila francusku obavještajnu službu DGSE, koja je potom alarmirala Podgoricu, piše Nova.rs.

Francuski odgovor na CIA-u i MI6

Iako francuske vlasti nijesu zvanično komentarisale ove navode, pominjanje Glavne uprave za spoljnu bezbjednost (DGSE) govori o ozbiljnosti situacije. Riječ je o službi koju često nazivaju „francuskom CIA-om“, organizaciji zaduženoj za prikupljanje obavještajnih podataka u inostranstvu, protivterorističko djelovanje, kontraobavještajne operacije i zaštitu francuskih nacionalnih interesa širom svijeta.

DGSE je osnovana tokom Drugog svjetskog rata, a današnji oblik dobila je 1982. godine. Njena uloga uporediva je sa američkom CIA-om ili britanskom službom MI6. Sjedište službe nalazi se u Parizu, a prema dostupnim podacima zapošljava oko 7.000 ljudi i raspolaže godišnjim budžetom od gotovo milijardu eura.

Za razliku od DGSI-ja, unutrašnje bezbjednosne službe koja djeluje na teritoriji Francuske, DGSE je usmjerena na spoljne prijetnje. Njeni agenti djeluju širom svijeta, prikupljajući informacije preko mreže saradnika, presrećući komunikacije, analizirajući satelitske snimke i sprovodeći tajne operacije u interesu Francuske.

Makronova bezbjednost prioritet

Eventualno angažovanje DGSE-a u slučaju leta za Tivat ne bi bilo iznenađenje. Francuski predsjednik Emanuel Makron jedan je od najzaštićenijih državnika u Evropi, a svaku njegovu posjetu inostranstvu prate složene bezbjednosne pripreme.

Prema medijskim navodima, saradnja je tekla uobičajenim kanalom: kompanija Vinci registrovala je sporni let i obavijestila DGSE, koja je upozorenje proslijedila crnogorskim kolegama. Takva razmjena podataka uobičajena je kada francuske službe procijene da postoji bezbjednosni rizik za francuske zvaničnike ili međunarodne skupove.

Tokom decenija DGSE je učestvovala u brojnim kontroverznim operacijama. Najpoznatiji slučaj dogodio se 1985. godine, kada su njeni agenti na Novom Zelandu potopili brod „Rainbow Warrior“ organizacije Greenpeace kako bi spriječili proteste protiv francuskih nuklearnih proba. Ta operacija izazvala je međunarodni skandal i dovela do ostavke tadašnjeg francuskog ministra odbrane.

Služba poznata po tajnim operacijama

Služba je kasnije bila uključena u borbu protiv Al Kaide, spasavanje francuskih talaca u Iraku i Africi, kao i u niz protivterorističkih operacija na Bliskom istoku i u regionu Sahela. Posljednjih godina značajno je pojačala aktivnosti u oblasti sajber bezbjednosti, elektronskog nadzora i praćenja stranih uticaja na evropske izbore.

Nakon dojave, crnogorska policija i Agencija za nacionalnu bezbjednost pojačale su kontrole na Aerodromu Tivat i detaljno provjerile putnike pristigle iz Beograda. Od 87 državljana Srbije koji su doputovali, većem broju lica označenih kao bezbjednosno interesantna zabranjen je ulazak u Crnu Goru.

Iako za sada nema zvanične potvrde da je upravo DGSE pokrenula cijelu akciju, činjenica da je samit održan uz prisustvo Makrona i drugih visokih evropskih zvaničnika čini vrlo vjerovatnim da su francuske službe bile uključene u procjenu bezbjednosnih rizika.