Naučnici otkrili zašto su neke vakcine protiv kovida - 19 izazvale krvne ugruške

Brzi razvoj vakcina protiv kovida nosio je i povećan rizik od nuspojava, a jedna od najozbiljnijih bila je imunološka trombocitopenija i tromboza izazvana vakcinom, poznata pod skraćenicom VITT.

Kod ovog stanja antitijela greškom ciljaju protein trombocita poznat kao trombocitni faktor 4 (PF4), što može dovesti do stvaranja opasnih krvnih ugrušaka. Iako se znalo da je poremećaj povezan sa vakcinama koje koriste adenovirusne vektore, tačan okidač i mehanizam nastanka VITT-a do sada nisu bili u potpunosti razjašnjeni, piše N1.

Ključno otkriće australijskih naučnika

Tim naučnika sa Univerziteta Flinders u Australiji došao je u novoj studiji do ključnog saznanja. Utvrdili su da se VITT može javiti kod osoba koje imaju specifičnu varijantu gena za antitijela, poznatu kao IGLV3-2102 ili IGLV3-2103.

Imuni sistem takvih osoba stvara antitela protiv proteina adenovirusa, što objašnjava zašto je samo mali broj ljudi biološki sklon razvoju specifičnog imunološkog odgovora koji može „pogrešno reagovati“ i pokrenuti VITT.

Prema riječima istraživača, upravo to predstavlja okidač za razvoj ovog retkog poremećaja. Ovo otkriće, objavljeno u naučnim časopisima, otvara mogućnost razvoja bezbjednijih vakcina u budućnosti.

- Modifikovanjem ili uklanjanjem ovog specifičnog proteina adenovirusa, buduće vakcine mogle bi da izbjegnu ovu izuzetno rijetku reakciju, a istovremeno da nastave da pružaju snažnu zaštitu od bolesti -izjavila je istraživačica sa Univerziteta Flinders, dr Džing Džing Vang.

Dodala je da je novina u njihovom radu bila primjena naprednog sekvenciranja pomoću masene spektrometrije, koje je omogućilo identifikaciju molekularne mimikrije između proteina adenovirusnog vektora i ciljanog proteina PF4.

- To je bila karika koja je nedostajala i koja objašnjava kako normalan imunološki odgovor, u veoma rijetkim slučajevima, može postati štetan - zaključila je.

„Briljantan primer molekularnog detektivskog rada“

Profesor imunologije Džejms Meklaski sa Univerziteta u Melburnu ocijenio je istraživanje kao „briljantan primer molekularnog detektivskog rada“.

Dodao je da ono predstavlja „vrhunac rada koji razotkriva genetsku i strukturnu osnovu toga kako normalan imunološki odgovor na virusni protein može dovesti do patogene autoimunosti“.

S njim se složio i profesor Tom Gordon, koji je novo istraživanje, objavljeno u časopisu New England Journal of Medicine, opisao kao „fascinantno putovanje sa izuzetnim međunarodnim timom saradnika, koje je dovelo do razjašnjenja misterije ove nove grupe poremećaja zgrušavanja krvi i potencijalno omogućilo razvoj bezbjednijih vakcina“.

Ipak, važno je naglasiti da ovo istraživanje još uvijek ne dokazuje sa apsolutnom sigurnošću da je ovo jedini mehanizam nastanka VITT-a.

Takođe, ono ne može u potpunosti da predvidi kod kojih osoba će se ovaj poremećaj razviti, niti da objasni zašto se javlja samo kod nekih pojedinaca, dok velika većina ljudi nikada ne iskusi ovakvu reakciju.