UN izglasao promjenu karte svijeta

Generalna skupština Ujedinjenih nacija izglasala je usvajanje nove karte svijeta koja prikazuje stvarne relativne veličine država, nakon što su afričke zemlje pozvale UN da ispravi nepravdu staru nekoliko vjekova.

Rezolucija „Correct the Map“, koju su predložile članice Afričke unije zajedno s Bahamima, usvojena je uvjerljivom većinom. Za nju su glasale 164 države članice, dok su jedine protiv bile Sjedinjene Američke Države. Šest zemalja bilo je uzdržano: Estonija, Gruzija, Litvanija, Moldavija, Srbija i Ukrajina.

Cilj rezolucije je da se pruži „ravnopravniji“ prikaz svjetskih regija, posebno Afrike. U rezoluciji se navodi da iskrivljenja na sadašnjim kartama znače da je afrički kontinent u kolektivnoj percepciji ljudi doživio „simbolično umanjivanje“.

Merkatorova projekcija koristi se za navigaciju

Mnoge današnje karte svijeta zasnovane su na Merkatorovoj projekciji koju je 1569. godine izradio evropski kartograf Gerardus Merkator. Ona se široko koristi za navigaciju jer linije koje se protežu od sjevera prema jugu imaju konstantan stvarni smjer u odnosu na ekvator.

Međutim, manje je pogodna za prikaz svijeta jer joj je mjerilo iskrivljeno. Države udaljenije od ekvatora na karti izgledaju nerazmjerno veće od onih koje su mu bliže. Primjerice, na Merkatorovoj projekciji Grenland izgleda veći od kontinenta Južne Amerike i približno je iste veličine kao Afrika.

U stvarnosti je Grenland približno iste veličine kao Demokratska Republika Kongo, dok je Afrika 14 puta veća od Grenlanda.

„Čin kognitivne pravde i moralne reparacije“

Neki kritičari Merkatorove projekcije smatraju da je ona ostala toliko raširena zato što uvećava Evropu i stavlja je u središte karte, kao i druge zapadne regije poput Sjeverne Amerike, čime se učvršćuju ideje o evropskoj nadmoći.

U rezoluciji UN-a izražava se „zabrinutost da to iskrivljenje pridonosi umanjivanju percipirane veličine Afrike, Latinske Amerike i Južne Azije te održavanju neuravnoteženog pogleda na svijet“.

Dodaje se da takva iskrivljenja takođe „pridonose umanjivanju opsega socioekonomskih stvarnosti, infrastrukturnih potreba, razvojnog potencijala i prosperiteta u južnim regijama te mogu poticati predrasude u području okoliša, geopolitike i sigurnosti“.

Rezolucijom se stoga, kao „čin kognitivne pravde i moralne reparacije“, predlaže zamjena Merkatorove projekcije projekcijom Equal Earth, koja preciznije prikazuje relativne površine svjetskih regija.

Na karti Equal Earth, predstavljenoj 2018. godine na konferenciji Sjevernoameričkog društva za kartografske informacije, Evropa izgleda manja, Brazil je znatno veći, a Grenland je dramatično smanjen. Afrika u poređenju s njima izgleda mnogo veća.

Francuski šef diplomatije: Iskrivljenja s vremenom postaju dio percepcije

Francuski ministar vanjskih poslova Jean-Noël Barrot danas je objavio da će Francuska „napustiti Merkatorovu projekciju“ i preći na prikaze koji preciznije prikazuju površinu država, izvijestila je državna televizija France 24.

- Sjedinjene Američke Države, Rusija i Kina imaju nerazmjernu vizuelnu istaknutost u odnosu na Afriku, Latinsku Ameriku ili jugoistočnu Aziju- rekao je Barrot, dodajući da „iskrivljenja s vremenom postaju dio percepcije“ te da je „došlo vrijeme da ih ispravimo“.

Glasanje u UN-u uslijedilo je nakon što je Afrička unija u martu usvojila kartu Equal Earth, a potom je Togo u aprilu, u ime Afričke unije, pozvao države članice UN-a da učine isto. Nakon toga izrađen je nacrt rezolucije, a Generalna skupština UN-a održala je u julu neformalne konsultacije o njemu.

- Afrika, nekada umanjivana na kartama, sada insistira na tome da bude prikazana u svojoj stvarnoj veličini, geografski, istorijski, moralno, kulturno, ekonomski, diplomatski i globalno- rekla je Amma Twum-Amoah, povjerenica Odjela Afričke unije za zdravstvo, humanitarna pitanja i društveni razvoj, u izjavi iz marta.

I Novi Zeland bio je nezadovoljan

I Novi Zeland ima primjedbe na Merkatorovu kartu. U turističkoj reklami iz 2018. godine, u kojoj se pojavljuje tadašnja premijerka Džasinda Ardern, u šali se navodi da „Novi Zeland nestaje sa svjetskih karata“ zbog njegovog položaja u donjem desnom uglu.

Karta Equal Earth to rješava i postoji u više verzija, uključujući onu koja u središte stavlja Okeaniju, a ne Grinič u Londonu. Grinič se dugo koristi kao standard za svjetsko vrijeme i globalnu geografsku referencu.

Digitalne kartografske platforme poput Google Mapsa takođe trenutno koriste verziju Merkatorove projekcije. U nacrtu rezolucije tehnološke platforme pozivaju se da sarađuju s državama članicama UN-a i regionalnim organizacijama te usvoje precizniju projekciju.