Zbirka poezije „Djeca uličnih prolaza“ pjesnika Marka Stanojkovskog biće predstavljena u KIC-u „Budo Tomović” u srijedu, 21. januara, u sali Dodest, od 19 sati. O knjizi će, sa autorom, govoriti pisac Vasko Raičević.
Prva samostalna knjiga poezije Marka Stanojkovskog objavljena je u izdanju izdavačke kuće Platforma knjiga iz Podgorice.
- Stihovi Marka Stanojkovskog sugerišu mirno kretanje među ruševinama koje su ostale od prethodnih generacija. U njegovoj poeziji prisutna je slika ljudi koji borave u sadašnjosti ispražnjenoj od iscjeliteljskog dejstva iluzija, gdje je posmatranje i bilježenje fenomena jedina mogućnost da se nadvlada njihova surovost. Ovo je poezija tihog bivstvovanja u svijetu bez empatije - ističe Vasko Raičević u pogovoru ove zbirke. &nbsp;&nbsp;
Marko Stanojkovski rođen je 1998. u Podgorici. Završio je osnovne studije engleskog jezika i književnosti na Filološkom fakultetu u Nikšiću. Član je Foruma mladih pisaca od njegovog osnivanja 2015. godine. Jedan je od finalista 47. Ratkovićevih večeri poezije u Bijelom Polju, a bio je u najužem izboru konkursa u organizaciji izdavačke kuće Treći trg za prvu knjigu 2018. godine.
Poezija mu je objavljivana u zbornicima Foruma mladih pisaca, u zbornicima ,,Rukopisi 41“ i ,,Rukopisi 48“ i književnim časopisima Script, ARS i Tema, kao i u zborniku ,,Nova BHCS poezija“ izdavačke kuće Slavitude (Pariz, 2023), gdje je jedna njegova pjesma prevedena na francuski.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Promocija zbirke poezije „Djeca uličnih prolaza“ 21. januara u Dodestu

Iako se Crna Gora početkom 2025. godine na prvi pogled predstavlja kao pozitivna priča u regionu Zapadnog Balkana – sa napretkom u pregovorima sa Evropskom unijom, stabilnom parlamentarnom većinom i pohvalama zapadnih partnera – ispod te površine kriju se duboki politički, bezbjednosni, ekonomski i identitetski problemi koji ozbiljno ugrožavaju demokratski i državni kapacitet zemlje, navodi se u <a href="https://wbnet.org/hybrid-pressure-and-internal-capture-montenegros-hidden-security-crisis/" target="_blank">prvoj analizi</a> stanja u Crnoj Gori, koju je izradila nevladina organizacija WestBalkanNet: Regionalni forum za demokratiju, pomirenje i strateške analize (WBN), <a href="https://www.antenam.net/clanak/hibridni-pritisci-i-unutrasnje-zarobljavanje-skrivena-bezbjednosna-kriza-crne-gore">prenosi Antena M</a>.
Politički sistem je izrazito ranjiv zbog zavisnosti vlasti od tvrdo pro-srpskih i pro-ruskih struktura, koje koriste institucije, naročito pravosuđe i bezbjednosni sektor, selektivno i politički motivisano. Vladavina prava je ozbiljno narušena, mediji i novinari izloženi su pritiscima, a civilno društvo je oslabljeno i nedovoljno aktivno u suprotstavljanju autoritarnim tendencijama.
- Nekadašnja koalicija poznata kao Demokratski front (DF), kao i sve autoritarnije Demokrate, predvođene Aleksom Bečićem, i dalje imaju preveliki politički uticaj. Ove partije održavaju blisku saradnju sa režimom Aleksandra Vučića u Srbiji i ideološku usklađenost sa Rusijom Vladimira Putina, sprovodeći dvostruku strategiju: ili pretvaranje Crne Gore u „trojanskog konja“ ruskih i kineskih geopolitičkih interesa unutar NATO-a i EU, ili, ukoliko to ne uspije, potpunu sabotažu evropskog puta Crne Gore. Za političko rukovodstvo u Beogradu, Crna Gora unutar EU dok Srbija ostaje izvan tog okvira predstavlja strateški poraz; stoga je njihov preferirani ishod vjerovatno sprječavanje crnogorskog članstva, a ne njegovo olakšavanje - navodi se u analizi.
<h2>Napadi na nacionalni identitet i kulturu</h2>
Posebno zabrinjava, kako navode, sistematski napad na crnogorski nacionalni identitet, jezik i kulturu, u kojem ključnu ulogu ima Srpska pravoslavna crkva, djelujući ne samo kao vjerski, već i kao politički i geopolitički akter. Kroz obrazovni sistem, kulturne institucije i simboličke poteze, promoviše se negacija crnogorske državnosti i identiteta, što predstavlja dio šire strategije hibridnog djelovanja Srbije i Rusije.
- Simboličke borbe oko jezika, istorije i kulture nijesu sporedne; one su sastavni dio šire strateške ofanzive čiji je cilj razaranje društvene kohezije u Crnoj Gori i delegitimizacija crnogorskog nacionalnog narativa. Napadima na institucije koje čuvaju i razvijaju poseban crnogorski identitet – od škola i univerziteta do kulturnih nagrada – prosrpske i proruske snage nastoje da crnogorsko društvo učine podložnijim narativima koji odgovaraju geopolitičkim interesima Beograda i Moskve - navode autori analize.
<h2>Bezbjednosna situacija daleko od stabilne</h2>
Analizirajući bezbjednosnu situaciju u zemlji, autori navode da, iako je Crna Gora danas mirna članica NATO-a, njena bezbjednosna slika je daleko od stabilne. Dodatno je komplikuje slika politički kompromitovanog Savjeta za odbranu i bezbjednost, u kojem pro-srpski lideri imaju mogućnost blokade ključnih odluka, uključujući i mehanizme NATO zaštite.
- Prema važećem zakonodavstvu, sve ključne odluke Savjeta za bezbjednost i odbranu donose se jednoglasno. To Andriji Mandiću, političaru sa snažnim nacionalističkim i anticrnogorskim stavovima, daje mogućnost da blokira vitalne odluke – od vojnih raspoređivanja i aktiviranja mjera nacionalne odbrane, do pokretanja konsultacija po članu 4 ili čak članu 5 Sjevernoatlantskog ugovora, mehanizama predviđenih za reagovanje na bezbjednosne prijetnje i kolektivnu odbranu. U praksi, to znači da se crnogorski bezbjednosni štit unutar NATO-a može neutralisati iznutra, ukoliko se politički uticaj iskoristi za blokadu konsenzusa - navodi se u analizi.
<h2>Botun - dio hibridnih pokušaja destabilizacije Crne Gore iznutra i opstrukcije njenog evropskog puta</h2>
Unutrašnja bezbjednosna situacija već pokazuje znake napetosti, pišu autori analize i dodaju da su radikalni prosrpski i proruski politički akteri uspjeli da lokalne društvene sporove pretvore u šire bezbjednosne krize, poput protesta u Botunu.
- Najnoviji obrt u ovoj priči jeste prijetnja jedne od glavnih prosrpskih i proruski orijentisanih partija u Crnoj Gori – Demokratske narodne partije – da će povući podršku Vladi ukoliko se Ustav Crne Gore ne izmijeni u skladu s radikalnim srpskim nacionalističkim ciljevima asimilacije. Važno je naglasiti da je lider te partije ujedno optužen u predmetu koji se odnosi na pokušaj državnog udara uz navodnu podršku ruske vojne obavještajne službe (GRU). Ovaj potez jasno pokazuje da protesti nikada nijesu bili isključivo vezani za lokalno pitanje upravljanja otpadnim vodama, već predstavljaju dio hibridnih pokušaja destabilizacije Crne Gore iznutra i opstrukcije njenog evropskog puta - navodi se u dokumentu.
<h2>Vanjska politika i diplomatska slabost</h2>
Kada je riječ o spoljnopolitičkom planu, Crna Gora, kako se navodi, formalno ostaje usklađena sa EU i NATO, ali u praksi vodi opreznu i često defanzivnu politiku prema Srbiji, nauštrb sopstvenih interesa i odnosa sa ključnim partnerima poput Hrvatske i Kosova.&nbsp;
Diplomatski aparat je spor, ideološki podijeljen i nedovoljno efikasan. Autori analize posebno problematizuju diplomatsku službu Crne Gore.
<h2>Ekonomski izazovi</h2>
Ekonomski, kako to vide autori analize, i pored solidnog rasta, zemlju opterećuju strukturni problemi: prenaduvan javni sektor, partitokratija, neodrživa javna potrošnja i slaba privatna inicijativa. Programi povećanja plata, dodaju, nijesu donijeli trajno poboljšanje životnog standarda, dok su inflacija i intervencionizam dodatno narušili investicionu klimu.
- Ekonomska stabilnost Crne Gore ugrožena jednako ozbiljno kao i njena politička i bezbjednosna stabilnost. Dubinski strukturni problemi – preglomazan javni sektor, neefikasno upravljanje i nepovoljna investiciona klima – i dalje sputavaju zemlju u ostvarivanju punog ekonomskog potencijala - navodi se u analizi.
Parlamentarna opozicija politički slaba
Autori su se bavili i opozicijom u Crnoj Gori i došli do zaklučka da parlamentarna opozicija, predvođena DPS-om, iako istorijski zaslužna za nezavisnost, NATO i evropski put, danas je politički slaba, kompromitovana nasljeđem klijentelizma i paralizovana strahom od istraga. Njena neodlučnost, ideološka konfuzija i izostanak jasne odbrane državnih interesa ostavljaju prostor da anti-crnogorske snage djeluju gotovo bez otpora.
- Dio problema leži i u mlađim strukturama unutar opozicije. Riječ je o političarima koji uživaju parlamentarne privilegije bez tereta izvršne odgovornosti i koji su često skloniji konformizmu nego aktivnom političkom djelovanju. Život u opoziciji, oslobođen teških odluka i odgovornosti koje nosi vlast, doveo je do gubitka osjećaja hitnosti i političke borbenosti kod značajnog dijela opozicionog kadra. Ta „zona komfora“ učinila ih je manje efikasnim u suprotstavljanju vlasti i spremnijim da tolerišu status quo, čak i kada on podriva dugoročne interese države - navodi se u dokumentu.
<h2>Preporuke za Crnu Goru i Zapad</h2>
Autori smatraju da je situacija u Crnoj Gori krajnje zabrinjavajuća, a demokratska i suverena budućnost države nalazi se na prekretnici.
- Ukoliko se hitno ne preduzmu korektivne mjere, Crna Gora rizikuje da sklizne u stanje političke degradacije, ekonomske nestabilnosti i, u konačnici, autoritarizma. Potrebna je brza i odlučna akcija – kako unutar same Crne Gore, tako i od strane međunarodne zajednice – kako bi se osiguralo da budućnost zemlje ostane čvrsto vezana za Zapad i da njen put ka članstvu u EU ne bude zaustavljen - poručuju autori.
Analiza sadrži i dva seta preporuka, jedan namijenjen Crnoj Gori, dok se drugi odnosi na Zapad.
Crnoj Gori se preporučuje razvoj novih političkih snaga, koje će ponuditi patriotsku, procrnogorsku ideologiju zasnovanu na nacionalnim interesima i ekonomskoj racionalnosti. Dodatno, neophodno je, kako se navodi, promovisati crnogorski nacionalni identitet i kulturu, preispitati ideološki okvir, te smanjiti uticaj Srpske pravoslavne crkve.
S druge strane, zapadnim partnerima se preporučuje da povećaju podršku civilnom sektoru i nezavisnim medijima u Crnoj Gori, primjena strožije politike uslovljavanja u oblasti vladavine prava, borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala, posebno kroz poglavlja 23 i 24. NATO treba da nastavi pritisak na Crnu Goru kako bi se bezbjednosni sektor očistio od prosrpskih i proruskih elemenata koji ugrožavaju bezbjednost Alijanse, dok EU i SAD treba jasno i javno da se suprotstave političkom uticaju Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori.
Brza i odlučna primjena ovih preporuka, kako se zaključuje, može značajno unaprijediti izglede Crne Gore za stabilnu i prosperitetnu budućnost, osigurati njen put ka članstvu u EU i učvrstiti njenu poziciju kao pouzdanog saveznika u NATO-u.
- Suprotno tome, izostanak djelovanja – kako crnogorskih političkih elita, tako i Zapada – vodi ka ozbiljnim posljedicama. Crna Gora rizikuje da postane autoritarna, antizapadno orijentisana država, destabilizovana unutrašnjim podjelama, ruskim uticajem i prosrpskim nacionalizmom. Takav scenario mogao bi dovesti do građanskih nemira, kolapsa procesa evropskih integracija i faktičkog obesmišljavanja članstva u NATO-u. Ulozi su izuzetno visoki – a vrijeme za djelovanje je sada - zaključak je analize nevladine organizacie WestBalkanNet: Regionalni forum za demokratiju, pomirenje i strateške analize (WBN).

Hibridni pritisci i unutrašnje zarobljavanje: Skrivena bezbjednosna kriza Crne Gore

Tradicionalno, 23. godinu zaredom, Udruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“ izdalo je zidni kalendar u tiražu od 2.000 primjeraka. 
Kalendar za 2026. godinu je posvećen Nikoli Petanoviću, crnogorskom emigrantu, pjesniku i publicisti. Naveden je i epitaf sa groba u San Francisku ovog istaknutog borca za slobodnu i nezavisnu Crnu Goru: „Kao slobodan čovjek, još jednom viđeću Cetinje“.
- Dijeljenje kalendara je počelo za više stotina crnogorskih porodica u Vojvodini, a distribucija u ostalim krajevima Srbije biće obavljena u saradnji sa organizacijama iz crnogorske zajednice - saopšteno je iz Udruženja „Krstaš“.

Udruženje „Krstaš“ dijeli crnogorskim porodicama kalendar posvećen Nikoli Petanoviću

Mještani Botuna i Zete peti dan zaredom će održati proteste protiv gradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, a kako je najavljeno danas će biti blokiran kružni tok na Cijevni koji vodi ka Aerodromu Podgorica.
Kako su poručili mještani na jučerašnjoj blokadi mosta na Sitnici, protest će trajati od 12 do 16 sati i pozvali su Zećane da se okupe u što većem broju.
Prethodna četiri dana Zećani su blokirali kružne tokove na Zabjelu, Donjoj Gorici i prema Nikšiću i Cetinju, most na Sitnici, kao i put Podgorica-Bar u mjestu Bistrice i u Vranjini nezadovoljni zbog gradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Botunu.&nbsp;
U četvrtak je na nekoliko sati bio obustavljen i željeznički saobraćaj između Bara i Podgorice.
Poručili su da neće odstupiti, dok se ne povuku mašine sa lokacije na kojoj treba da se gradi kolektor. Insistiraju i da premijer Milojko Spajić dođe u Botun na razgovore. Međutim, on se prethodnih dana povodom blokada nije oglašavao.
Policija je juče identifikovala osamnaest osoba koje će biti procesuirane u skladu sa zakonom zbog neprijavljenog okupljanja i blokiranja saobraćajnica na putu Nikšić-Cetinje i u Bistrici.&nbsp;
Takođe su nakon verbalnog i fizičkog kontakta na kružnom toku u Gornoj Gorici priveli više osoba u cilju prikupljanja obavještenja i rasvjetljavanja događaja.
Službenici Odjeljenja bezbjednosti Podgorica su sankcionisali 13 osoba zbog blokiranja saobraćaja vozilima tokom neprijavljenog okupljanja u naselju Donja Gorica.
Oduzet je i neregistrovan kombi i sankcionisan vozač koji je njim u četvrtak prepriječio prugu na relaciji Podgorica-Bar i time onemogućio željeznički saobraćaj i ugrozio bezbjednost.
Gradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda zvanično je počela 30. decembra prošle godine uz protivljenje mještana Botuna.
Na gradilištu su prethodno postavljene kamere, kao i finansijske i gradilišne table. Prema gradilišnoj tabli rok u kojem postrojenje mora biti izgrađeno je 31. maj 2028. godine.
Naznačeno je da su investitori izgradnje Glavni grad i Vodovod, da je tehničku dokumentaciju radila firma „Nik kom“, a da je reviziju radila komisija za vršenje revizije projektne dokumentacije gdje je vodeće revident Goran Sekulić.
Na tabli je naznačeno da je izvođač radova Kuzu – Alkatraš iz Turske, a da će stručni nadzor raditi njemačka firma Fichtner GmbH &amp; Co KG.

Danas četvorosatni protest: Zećani blokiraju kružni tok ka Aerodromu

PAVIĆEVIĆ: Šaranović i Šćepanović organizatori kriminalne grupe, a članovi - sedam policijskih funkcionera

Društvo

(FOTO i VIDEO) Završena blokada protiv gradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, sjutra u podne nova okupljanja

Kolumne

Gajite budale

Vuksanović: Botun bio samo katalizator za uspostavljanje političkih ultimatuma

vipSubnav

mainNavigation

footerNavigation

Tag: zbirka-poezije-djeca-ulicnih-prolaza

Promocija zbirke poezije „Djeca uličnih prolaza“ 21. januara u Dodestu

Promocija zbirke poezije „Djeca uličnih prolaza“ 21. januara u Dodestu

Hibridni pritisci i unutrašnje zarobljavanje: Skrivena bezbjednosna kriza Crne Gore

Udruženje „Krstaš“ dijeli crnogorskim porodicama kalendar posvećen Nikoli Petanoviću

Danas četvorosatni protest: Zećani blokiraju kružni tok ka Aerodromu

PRATITE TVe UŽIVO