Butorović: Istorijska inspekcijska akcija u Kotoru, zaplijenjena roba vrijedna više od dva miliona eura

Ministar bez portfelja i predsjednik Koordinacionog tijela za praćenje i usmjeravanje inspekcijskog nadzora Milutin Butorović kazao je da je tokom ljetnje sezone u Kotoru zaplijenjena roba bez odgovarajućih žigova i dokaza o zakonitom porijeklu, čija je procijenjena vrijednost premašila dva miliona eura, što je, smatra on, jedna od istorijski značajnih akcija inspekcijskih organa u Crnoj Gori. 

Butorović je to saopštio u Skupštini tokom ministarskom sata, odgovarajući na pitanje poslanice Pokereta Evropa sad (PES) Jelenke Andrić koji su konkretni rezultati pojačanog inspekcijskog nadzora tokom Ijetnje turističke sezone, posebno u dijelu suzbijanja sive ekonomije, sprečavanja nelegatnog poslovanja i unapređenja poreske discipline u turističkom i ugostiteljskom sektoru?

Butorović je kazao da je pojačani inspekcijski nadzor tokom ljetnje turističke sezone predstavljao jednu od najobimnijih koordinisanih operativnih aktivnosti inspekcijskih organa, u sklopu Koordinacionog tijela za usklađivanje i praćenje inspekcijskih nadzora, usmjerenu na suzbijanje sive ekonomije, sprečavanje nelegalnog poslovanja, unapređenje poreske discipline, zaštitu potrošača, očuvanje javnih prihoda i stvaranje jednakih uslova za poslovanje svih privrednih subjekata. 

Prema zbirnom izvještaju o realizaciji Akcionog plana za period od 2. jula do 9. septembra, koji obuhvata područje opština Ulcinj, Bar, Budva, Kotor, Tivat, Herceg Novi i Žabljak, kroz pet smjena inspekcijskih timova utvrđeno je 8.217 nepravilnosti, što, kako kaže Butorović, potvrđuje da je inspekcijski nadzor bio usmjeren na stvarno stanje na tržištu, a ne na formalno ispunjavanje plana kontrola. 

Saopštio je da je izdato 14.694 prekršajna naloga, sa ukupnim iznosom izrečenih novčanih kazni od 7.918.410 eura. 

- Pored finansijskog efekta, značaj ovih rezultata ogleda se u primjeni zakonskih mjera subjekatima koji nisu poštovali propisane obaveze. Važno je naglasiti da izrečene novčane kazne predstavljaju iznos sankcija utvrđenih prekršajnim nalozima, a ne nužno iznos već naplaćenih budžetskih prihoda. Međutim, njihova preventivna i represivna funkcija, kao i uticaj na unapređenje poreske discipline, imaju poseban značaj – pojasnio je Butorović.

Prema njegovim riječima, jedan od najznačajnijih rezultata ovogodišnjih inspekcijskih aktivnosti ostvaren je na području Kotora, gdje je sprovedena akcija otkrivanja i zapljene robe bez odgovarajućih žigova i dokaza o zakonitom porijeklu, čija je procijenjena vrijednost prema podacima akcije premašila 2.000.000 eura.

- Riječ je o zapljeni koja po obimu i vrijednosti predstavlja istorijski značajnu aktivnost inspekcijskih organa u Crnoj Gori. Ova akcija nije imala samo značaj u pogledu količine i vrijednosti oduzete robe, već je predstavljao konkretan odgovor države na pojavu nelegalne trgovine, distribucije robe nepoznatog porijekla i povrede prava intelektualne svojine – istakao je Butorović.

Ova akcija, navodi on, predstavlja primjer kako inspekcijski nadzor mora biti usmjeren na otkrivanje i suzbijanje izvora nezakonitog poslovanja, a ne isključivo na sankcionisanje njegovih pojedinačnih manifestacija. 

- Poruka je jasna: Crna Gora neće biti prostor u kojem se nelegalna trgovina može nesmetano odvijati, posebno ne na štetu zakonite privrede i prava potrošača – naglasio je Butorović.

Posebno značajan segment pojačanog inspekcijskog nadzora odnosio se, kaže ministar, na otkrivanje privrednih subjekata koji su koristili duple softvere i druge mehanizme za prikrivanje stvarno ostvarenog prometa. 

- Riječ je o naročito štetnom obliku nezakonitog postupanja, kojim se dio ostvarenog prometa evidentira mimo zvaničnih poslovnih i fiskalnih evidencija, sa ciljem izbjegavanja poreskih obaveza i ostvarivanja nezakonite finansijske koristi. Takva praksa predstavlja direktno ugrožavanje fiskalnog sistema države, jer se na taj način umanjuje stvarno iskazani promet, potencijalno umanjuje poreska osnovnica i nanosi šteta javnim prihodima. Posebno ističem da se prema ovakvim pojavama ne može imati tolerantan odnos, jer privredni subjekti koji svjesno prikrivaju promet i izbjegavaju plaćanje poreza ostvaruju nezakonitu konkurentsku prednost u odnosu na one koji posluju transparentno i uredno izmiruju sve obaveze – rekao je Butorović.

Kontrola skutera i drugih plovila

Butorović je saopštio da su tokom ljetnje turističke sezone sprovedene pojačane i koordinisane kontrole privrednih subjekata, sa posebnim fokusom na oblasti u kojima nezakonito poslovanje može ugroziti bezbjednost građana i turista, javno zdravlje i tržišnu konkurenciju.

Jedan od prioriteta bila je kontrola iznajmljivanja i korišćenja skutera i drugih plovnih sredstava, zbog rizika koje njihovo nepropisno korišćenje predstavlja za kupače i ostale učesnike u pomorskom saobraćaju.

Kako je naveo Butorović, kontrolisana je zakonitost obavljanja djelatnosti, potrebna dokumentacija, ispunjenost propisanih uslova i bezbjednost korišćenja plovnih sredstava. U slučajevima utvrđenih nepravilnosti preduzimane su zakonske mjere, uključujući oduzimanje skutera i sprečavanje daljeg obavljanja nezakonite djelatnosti.

- Bezbjednost kupača i turista ne može se podrediti bilo čijem komercijalnom interesu - poručio je ministar.

Zaplijena zdravstveno nebezbjednog mesa

Posebna pažnja tokom inspekcijskih kontrola posvećena je i bezbjednosti hrane, naročito proizvodima životinjskog porijekla.

Kontrolisani su porijeklo i sljedivost proizvoda, uslovi skladištenja i transporta, deklarisanje, kao i zdravstvena ispravnost mesa i drugih prehrambenih proizvoda.

Butorović je posebno izdvojio aktivnosti na otkrivanju i zapljeni zdravstveno nebezbjednog mesa koje nije ispunjavalo propisane uslove za stavljanje u promet.

Zapečaćena 253 objekta 

Uklanjanjem takvih proizvoda iz prometa, kako je naveo, spriječeno je njihovo dalje distribuiranje i stavljanje na raspolaganje građanima i turistima.

Butorović je saopštio i da je značajan rezultat ostvaren i u primjeni upravnih mjera kojima se neposredno sprečava ili ograničava nezakonito poslovanje. Tokom ljetnje sezone izdato je 1.283 rješenja o otklanjanju nepravilnosti, 660 rješenja o zabrani, dok je evidentirano 253 slučaja pečaćenja objekata. 

- Ovi pokazatelji potvrđuju da inspekcijski organi nisu ostali na konstatovanju nepravilnosti, već su koristili zakonom propisane mehanizme kako bi se nezakonito stanje otklonilo i spriječilo njegovo dalje trajanje. Posebno je važno da privredni subjekti koji obavljaju djelatnost bez potrebnih odobrenja, suprotno propisanim tehničkim, sanitarnim i drugim uslovima, ne mogu očekivati da takvo stanje biti tolerisano – naveo je Butorović.

Pet smjena inspekcijskih timova

U realizaciji Akcionog plana učestvovalo je više inspekcijskih službi, među kojima su sanitarna, turistička, tržišna, inspekcija rada, poreska, inspekcija za bezbjednost hrane, zdravstvena, veterinarska, poljoprivredna, inspekcija za drumski saobraćaj i metrologija.

Kroz pet smjena inspekcijskih timova uspostavljen je model rada koji je omogućio intenzivnije prisustvo na terenu, razmjenu informacija i zajedničko djelovanje u oblastima od značaja za zaštitu javnog interesa.

Ministar je pojasnio da je koordinacija omogućila da kontrola jednog privrednog subjekta obuhvati različite aspekte poslovanja – od zakonitosti obavljanja djelatnosti i fiskalnog evidentiranja prometa, do statusa zaposlenih, bezbjednosti hrane, sanitarnih uslova i porijekla robe.

Naglasio je da zajedničko djelovanje ne znači preuzimanje nadležnosti pojedinačnih inspekcija, već usklađivanje prioriteta i operativnih aktivnosti, uz očuvanje zakonske samostalnosti svakog inspektora.

Siva ekonomija na štetu zakonitih privrednika

Govoreći o značaju pojačanog nadzora, Butorović je ocijenio da siva ekonomija direktno ugrožava fiskalnu stabilnost, tržišnu konkurenciju i održivost zakonitog poslovanja.

Kako je naveo, privredni subjekti koji prikrivaju promet, ne prijavljuju zaposlene, trguju robom nepoznatog porijekla ili posluju bez potrebnih odobrenja ostvaruju prednost u odnosu na one koji uredno izmiruju svoje obaveze.

Zbog toga je cilj inspekcijskih aktivnosti, osim zaštite budžetskih prihoda i unapređenja poreske discipline, i sprečavanje nelojalne konkurencije, zaštita potrošača i stvaranje zakonitog poslovnog ambijenta.