Crnogorski forum: SPC i država bježe od istine o 1918. godini
Crnogorski forum reagovao je na izjave mitropolita Srpske pravoslavne crkve Joanikija Mićovića, navodeći da se kroz selektivno tumačenje istorije pokušava skrenuti pažnja sa događaja iz 1918. godine, koje ocjenjuju kao jednu od najvećih trauma u savremenoj istoriji Crne Gore.
U saopštenju se podsjeća da je Crna Gora te godine, kako navode, nasilno okupirana od strane srpske vojske, čime je ukinuta njena državna samostalnost i uvedena centralizovana vlast Kraljevine SHS. Zločini počinjeni nad crnogorskim stanovništvom, ističu iz Foruma, ostali su decenijama prešućeni, dok se istovremeno pokušava rehabilitacija istorijskih ličnosti poput Pavla Đurišića, čije su četničke jedinice, u saradnji sa Dražom Mihailovićem, učestvovale u represijama nad civilnim stanovništvom.
Poseban akcenat stavljen je na položaj Crnogorske pravoslavne crkve, za koju Crnogorski forum tvrdi da je bila samostalna i autokefalna sve do njenog, kako navode, nasilnog pripajanja Srpskoj pravoslavnoj crkvi 1922. godine, dekretom kralja Aleksandra. U saopštenju se navodi da dokumenta iz tog perioda potvrđuju ukidanje crnogorske crkvene samostalnosti, što je, prema ocjeni Foruma, imalo dugoročne posljedice po duhovni i nacionalni identitet Crnogoraca.
Crnogorski forum kritikuje i, kako navode, savremeni uticaj mitropolita Jaonikija na državne institucije, uz tvrdnje da SPC u Crnoj Gori ostvaruje značajnu finansijsku podršku iz državnog budžeta. Ističu da javnost nema jasan uvid u tokove tog novca, uključujući i navodne donacije zdravstvenim ustanovama, što, kako poručuju, otvara pitanje transparentnosti i razgraničenja između crkve i države.
Iz Foruma pozivaju na sveobuhvatno i nepristrasno istraživanje zločina počinjenih nad Crnom Gorom nakon 1918. godine, kao i na jasno razdvajanje crkvenih i državnih nadležnosti. Takođe, zahtijevaju da se pitanje statusa Crnogorske pravoslavne crkve sagleda u istorijskom i pravnom kontekstu.
- Samo istinsko suočavanje sa prošlošću, bez selektivnog pamćenja i savremenih manipulacija, može omogućiti da Crna Gora gradi budućnost zasnovanu na istini, pravdi i pomirenju - navodi se u saopštenju koje potpisuje Crnogorski forum.