Crnogorski institut predvodi globalne napore za zdraviji vazduh u školama

Crnogorski institut za napredne inovacije (MIAI) predvodi globalne napore za unapređenje politika kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima, dok se svjetski lideri okupljaju na 81. zasijedanju Generalne skupštine Ujedinjenih nacija kako bi se suočili s prijetnjama od bolesti, šumskih požara i ekstremnih vrućina, navodi se na sajtu WELL Certified.

Centar za pandemije Univerziteta Braun, Crnogorski institut za napredne inovacije (MIAI), Air Club i Međunarodni institut za WELL zgrade (IWBI) danas su predstavili Globalnu bazu podataka o politikama kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima, alat osmišljen da pomogne vladama da istovremeno ojačaju otpornost na brojne prijetnje. Riječ je o prvoj sveobuhvatnoj zbirci nacionalnih politika kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima (IAQ), koja obuhvata 253 politike u 53 države.

- Zdrav vazduh u zatvorenim prostorima jedna je od najpraktičnijih mjera koje su vladama na raspolaganju: umjesto da od ljudi zahtijeva promjenu ponašanja, ona unapređuje zgrade koje već koristimo. Na taj način jača otpornost na pandemije i dim od šumskih požara, istovremeno doprinoseći svakodnevnom zdravlju i uspjehu učenika. Škole su prirodno mjesto za početak, jer djeca u njima provode najveći dio vremena dok su budna. MIAI obezbjeđuje model koji se može primijeniti i drugdje za unapređenje kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima, kroz uvođenje tehnologija za prečišćavanje vazduha otvorenog koda u svim školama u Crnoj Gori - navedeno je u tekstu. 

Baza podataka predstavljena je na događaju na visokom nivou u okviru Generalne skupštine UN-a, pod nazivom „Zdrav vazduh u školama: Svaki udah oblikuje učenje“, čiji su pokrovitelji Vlade Crne Gore, Francuske i Esvatinija.

Sve veći zamah politika u oblasti kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima

Na mnogim mjestima uopšte ne postoje zdravstveno zasnovani standardi kojima se uređuje kvalitet vazduha u zatvorenim prostorima, zbog čega su ljudi izloženi patogenima, zagađivačima i drugim nevidljivim rizicima. To se ubrzano mijenja: 42 odsto politika obuhvaćenih bazom podataka donijeto je 2020. godine ili kasnije, što predstavlja talas djelovanja vlada koji je ubrzan nakon pandemije COVID-19.

Baza podataka takođe pokazuje gdje i dalje postoje praznine:

• Nadležnosti su fragmentisane: Samo osam od 53 države (15 odsto) ima jasno definisano tijelo u okviru vlade koje je vodeće za kvalitet vazduha u zatvorenim prostorima. U ostalim državama nadležnosti su raspoređene između institucija zaduženih za zdravstvo, energetiku, životnu sredinu, obrazovanje, stanovanje i rad.
• Pravna snaga politika je neujednačena: Iako je 64 odsto politika pravno obavezujuće, većina njih spada u oblast propisa o bezbjednosti i zaštiti na radu, građevinskih propisa i energetske regulative, gdje je kvalitet vazduha u zatvorenim prostorima sekundarna tema. Zdravstveno zasnovani standardi, čija je svrha zaštita korisnika prostora, i dalje su znatno rjeđi.
• Škole su uglavnom izostavljene: Samo 25 od 253 politike odnosi se na obrazovne ustanove, a manje od polovine tih politika je obavezujuće.

Resurs otvorenog koda namijenjen saradnji

Baza podataka obuhvata svih 253 politika, koje se mogu filtrirati prema državi, oblasti i vrsti instrumenta; detaljne profile 17 država koje prednjače u oblasti upravljanja kvalitetom vazduha u zatvorenim prostorima, uz prikaz načina na koji se njihovi pristupi mogu primijeniti i u drugim sredinama; okvir za procjenu zrelosti politika u oblasti kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima, koji omogućava samoprocjenu prema pet kriterijuma: koordinacija, monitoring, zdravstveno zasnovani standardi, sprovođenje i podrška implementaciji; preporuke za kreatore politika prema svih pet kriterijuma, uz primjere država.

Baza je objavljena kao Verzija 1.0 i otvorena je za doprinose saradnika. Razvijena je uz finansijsku podršku Crnogorskog instituta za napredne inovacije i organizacije Balvi, a dostupna je na adresi airclub.org/database.

Centar za pandemije pri Školi javnog zdravlja Univerziteta Braun radi na sprečavanju pandemija, smanjenju ranjivosti na njih i jačanju otpornosti na pandemije, druge biološke vanredne situacije i štetu koju one mogu nanijeti zdravlju, miru, bezbjednosti i prosperitetu.

Crnogorski institut za napredne inovacije (MIAI) nezavisan je, neprofitni i filantropski institut sa sjedištem u Podgorici koji djeluje širom svijeta.

Zajedno sa zajednicama i institucijama gradi sisteme, obrazuje ljude koji će njima upravljati i stvara dugoročne standarde zasnovane na dokazima.

Air Club je globalna koalicija zagovornika kvaliteta vazduha u zatvorenim prostorima koja radi na tome da bude zdrav. Air Club je pokrenuo Globalnu inicijativu za zdravi vazduh u zatvorenim prostorima, kojom se od vlada i organizacija traži da ovom ključnom pitanju daju prioritet.

Međunarodni institut za WELL zgrade (IWBI) je korporacija od javnog interesa i globalni autoritet za unapređenje zdravlja i blagostanja u zgradama, organizacijama i zajednicama. U ostvarivanju svoje misije u oblasti javnog zdravlja, IWBI mobiliše svoju zajednicu kroz razvoj i upravljanje WELL standardom za zgrade (WELL), WELL standardom za stambene objekte, WELL standardom za zajednice, svojim WELL rejting-sistemima i upravljanjem WELL AP akreditacijom. IWBI takođe pretvara rezultate istraživanja u praktična rješenja, razvija obrazovne resurse i zagovara politike koje promovišu prostore u čijem su središtu ljudi - za sve i svuda.