MPNI: Objavljeni podaci o istraživanju i razvoju za period 2021-2024, potvrđen rast budžetskih izdvajanja za nauku i rast broja R&D osoblja

Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija objavilo je statistiku istraživanja i razvoja u Crnoj Gori 2021–2024, čime je, nakon više godina, Crna Gora dobila kompletan, međunarodno uporediv pregled stanja u oblasti istraživanja i razvoja, saopšteno je iz ovog ministarstva.

- Objavljivanje ovih podataka predstavlja završetak jednog od najznačajnijih procesa u oblasti naučnoistraživačke djelatnosti - uspostavljanja potpuno novog sistema zvanične statistike istraživanja i razvoja u Crnoj Gori, usklađenog sa OECD Frascati metodologijom i standardima Evropskog statističkog sistema- navodi se u saopštenju.

Nakon što je Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija postalo zvanični proizvođač statistike istraživanja i razvoja, tokom 2025. godine sproveden je izuzetno zahtjevan proces uspostavljanja metodologije, razvoja statističkog sistema, prikupljanja i validacije podataka. Pored redovnog istraživanja za referentnu 2024. godinu, retrospektivno su prikupljeni i obrađeni podaci za 2021, 2022. i 2023. godinu, čime je nakon višegodišnjeg prekida obnovljena vremenska serija ključnih pokazatelja istraživanja i razvoja.

Najvažniji rezultat ovog procesa nije samo objavljivanje podataka za četiri godine, već činjenica da je Crna Gora dobila održiv i kontinuiran sistem zvanične statistike istraživanja i razvoja, koji će omogućiti donošenje javnih politika zasnovanih na pouzdanim podacima i kvalitetnije strateško planiranje razvoja nauke, istraživanja i inovacija.

Objavljeni podaci pokazuju da država kontinuirano povećava budžetska izdvajanja za nauku. Posebno ohrabrujući pokazatelji odnose se na ljudske resurse u istraživanju i razvoju. Ukupan broj zaposlenih u istraživanju i razvoju, izražen kroz ekvivalent pune zaposlenosti (FTE), povećan je sa 559,5 u 2021. godini na 945,7 u 2024. godini. Istovremeno, broj istraživača porastao je sa 362,3 na 607,8 FTE.

Podaci pokazuju i da visoko obrazovanje predstavlja okosnicu crnogorskog istraživačkog sistema. U 2024. godini sektor visokog obrazovanja učestvovao je sa više od 71% ukupnog istraživačkog osoblja i čak 82% svih istraživača u zemlji.

Istovremeno, analiza ukazuje da će za dalji razvoj sistema biti neophodno snažnije uključivanje privrede u aktivnosti istraživanja i razvoja.

- Iako država kontinuirano povećava budžetska ulaganja, ukupna ulaganja u istraživanje i razvoj i ulaganja poslovnog sektora pokazuju određene oscilacije, što potvrđuje potrebu za dodatnim jačanjem saradnje nauke i privrede i podsticanjem privatnih investicija u istraživanje i razvoj- poručili su iz MPNI.

Statistika istraživanja i razvoja u Crnoj Gori 2021–2024 dostupna je na zvaničnoj internet stranici Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija na linku: https://www.gov.me/clanak/statistika-istrazivanja-i-razvoja-u-crnoj-gori-2021-2024