Usvojena regionalna mapa puta za vještačku inteligenciju do 2030: ZB pravi zajednički digitalni prostor, vještačka inteligencija u fokusu

Mapa puta za vještačku inteligenciju Zapadnog Balkana, sa vizijom do 2030. godine, predstavljena je i usvojena na Digitalnom samitu Zapadnog Balkana 2026, koji je u Herceg Novom organizovalo Ministarstvo javne uprave Crne Gore, uz pokroviteljstvo Vlade Crne Gore i u partnerstvu sa Savjetom za regionalnu saradnju (RCC).

Kao je saopšteno iz Ministarstva javne uprave, ovaj dokument uspostavlja zajednički regionalni okvir za razvoj i odgovornu primjenu vještačke inteligencije, definišući skup međusektorskih mjera usmjerenih na zajedničku digitalnu transformaciju regiona.

- Primjena Mape puta treba da doprinese unapređenju kvaliteta javnih usluga, pojednostavljivanju administrativnih procedura i efikasnijem radu institucija, uz istovremeno jačanje inovacija i konkurentnosti privrede. Poseban značaj ima stvaranje uslova za širu primjenu novih tehnologija u malim i srednjim preduzećima, uz dosljednu zaštitu privatnosti, prava građana i bezbjednosti podataka - navedeno je u saopštenju MJU.

Savjet za regionalnu saradnju (RCC) pružiće podršku sprovođenju Mape puta, uključujući izradu procjene regionalne spremnosti za primjenu vještačke inteligencije i akcionog plana za njeno sprovođenje. Naredne aktivnosti biće usmjerene na jačanje stručnih i institucionalnih kapaciteta, unapređenje regionalne saradnje i postepeno usklađivanje regulatornih okvira sa standardima i propisima Evropske unije.

Pored vještačke inteligencije, učesnici Samita razmatrali su i druge ključne oblasti regionalne digitalne transformacije, uključujući digitalni identitet i međusobno priznavanje digitalnih identiteta, unapređenje elektronskih komunikacija, jačanje sajber-bezbjednosti i digitalizaciju usluga na lokalnom nivou.

Poseban fokus stavljen je na primjenu principa „samo jednom“, koji podrazumijeva da građani i privreda ne moraju ponovo dostavljati podatke kojima institucije već raspolažu. Njegova primjena može doprinijeti smanjenju administrativnog opterećenja, bržem ostvarivanju prava i dostupnijim, efikasnijim javnim uslugama.

Ministar javne uprave Maraš Dukaj istakao je da smo nakon VIII Digitalnog samita Zapadnog Balkana u Herceg Novom, korak bliže povezivanju šest ekonomija regiona u jedinstven digitalni prostor bez barijera. 

- Crna Gora je spremna da bude aktivan partner u tom procesu i da doprinese daljem usklađivanju digitalnih okvira regiona sa standardima Evropske unije, čime ćemo ubrzati naš zajednički napredak ka Evropskoj uniji - poručio je Dukaj.

U Zaključcima Digitalnog samita Zapadnog Balkana 2026, su detaljnije predstavljeni zajednički regionalni prioriteti, predviđene aktivnosti i naredni koraci u procesu digitalne transformacije.