SEPA: Za godinu obavljeno 4,2 milijarde eura transakcija, naknade smanjene i do 97 odsto
Građani i privreda Crne Gore za godinu korišćenja SEPA platnog sistema uštedjeli su više od devet miliona eura, dok je kroz više od 237.000 međunarodnih transakcija prošlo ukupno 4,2 milijarde eura. Prema podacima Centralne banke Crne Gore (CBCG), prosječne naknade za prekogranične transfere smanjene su za više od 92 odsto, a najveću korist ostvarili su građani koji novac šalju elektronskim putem, uz troškove niže za čak 97 odsto.
Od 7. oktobra 2025. godine, kada je Crna Gora operativno pristupila Jedinstvenom području plaćanja u eurima (SEPA), međunarodni transferi novca postali su brži, jednostavniji i značajno povoljniji.
Kako je saopšteno iz CBCG, uključivanje u ovaj sistem omogućilo je građanima i preduzećima da šalju i primaju novac unutar SEPA zone, koja obuhvata 40 evropskih država, uključujući sve članice Evropske unije, uz znatno niže bankarske naknade.
Najveća promjena zabilježena je upravo u troškovima međunarodnih plaćanja.
Prosječna naknada za SEPA transakciju tokom prethodnih 12 mjeseci iznosila je 5,71 euro, dok je kod ranijih transfera putem SWIFT sistema prosječan trošak bio 73,40 eura.
To znači da je prosječno međunarodno plaćanje putem SEPA sistema jeftinije za više od 92 odsto.
Najveće uštede ostvarene su kod elektronskih plaćanja fizičkih lica.
Prema podacima Centralne banke, prosječna naknada koju su građani ranije plaćali za međunarodni transfer putem SWIFT sistema iznosila je 57,34 eura, dok je korišćenjem SEPA sistema smanjena na svega 1,82 eura.
Riječ je o smanjenju troškova od približno 97 odsto, što predstavlja značajnu finansijsku olakšicu za građane koji primaju ili šalju novac u inostranstvo.
Koristi su osjetila i crnogorska preduzeća, kojima su troškovi elektronskih međunarodnih plaćanja smanjeni za oko 89 odsto.
Prosječna naknada za privredu pala je sa ranijih 54,62 na 5,96 eura, čime su smanjeni troškovi poslovanja i olakšana saradnja sa evropskim partnerima.
Tokom prve godine primjene SEPA platne infrastrukture u Crnoj Gori realizovano je više od 237.000 prekograničnih transakcija, ukupne vrijednosti 4,2 milijarde eura.
Direktne uštede za građane i privredu premašile su devet miliona eura, što, kako ističu iz CBCG, potvrđuje konkretne ekonomske koristi uključivanja u evropski platni sistem.
Iz Centralne banke naglašavaju da SEPA nije promijenila samo način prenosa novca, već i ekonomsku računicu međunarodnih plaćanja, čineći ih dostupnijim i povoljnijim za građane i kompanije.
Uključivanje u SEPA sistem predstavljalo je prvi veliki korak u modernizaciji crnogorske platne infrastrukture, a dodatni napredak ostvaren je u julu 2026. godine, uvođenjem instant plaćanja u domaćem platnom prometu.
Novi sistem zasnovan je na tehnologiji i standardima evropske platforme TIPS Clone, a omogućava savremeniji i efikasniji prenos novca unutar države.
Kombinacija prekograničnih SEPA transakcija i domaćih instant plaćanja, kako navode iz CBCG, označava prelazak sa tradicionalnih, skupljih i sporijih kanala na modernu digitalnu platnu infrastrukturu, povezanu sa evropskim tržištem.
Crna Gora je, prema ocjeni Centralne banke, već implementirala ključne elemente evropske platne infrastrukture koji su joj dostupni prije punopravnog članstva u Evropskoj uniji.
Istovremeno, CBCG nastavlja pripreme za narednu fazu integracije, koja uključuje buduće povezivanje sa TARGET infrastrukturom Eurosistema.
Cilj je da Crna Gora od prvog dana članstva u Evropskoj uniji bude spremna za potpuno funkcionisanje u evropskom platnom prometu, uz savremene standarde bezbjednosti, brzine i efikasnosti međunarodnih plaćanja.