Crnogorski umjetnik s raskršća žanrova i epoha

Životopis Mihaila I. Vavića svjedoči dinamičnim procesima transnacionalne umjetničke mobilnosti, istaknuto je na predavanju „Mihailo I. Vavić (1881–1930) Prvi Crnogorac u Holivudu i na Brodveju“, održanom sinoć u Danilovgradu.

Vavić je, kako je saopšteno, i kao pjevač i kao glumac za sobom ostavio ogromno nasljeđe, impozantan broj snimljenih pjesama, imao je veliki broj koncerata i trideset filmova za samo pet godina u Holivudu

- Predavanje teoretičarke muzike Vanje Vukčević okupilo je sinoć u Kulturnom centru u Danilovgradu veliki broj znatiželjnika koji donedavno nijesu ni znali da je jedan od najvažnijih svjetskih baritona i glumaca s početka prošlog vijeka rodom iz Bjelopavlića - navodi se u saopštenju.

Iako se najčešće Odesa navodi kao mjesto njegovog rođenja, podatak iz 1929. godine iz „Filmskog almanaha“ (tekst Vojina Đorđevića) otkriva da je Vavić ipak rođen u Crnoj Gori.  

- Porodica se u potrazi za boljim životom nakon Veljeg rata seli u Odesu, grad koji je u to vrijeme bio vrlo važan i trgovački i industrijski i kulturni centar tadašnjeg Ruskog carstva. Odesa je imala u to vrijeme svoju opersku kuću, filharmonijsko društvo, školu ruskog muzičkog društva koja je kasnije reorganizovana u državni konzervatorijum - navela je Vukčević.  

O formalnom obrazovanju Mihaila Vavića nema podataka, ali je poznato da je u Odesi pjevao u horu i upravo kroz tu vrstu obrazovanja pridružuje se teatru „Buf“ čiji je vlasnik u Vaviću „prepoznao izraženu scensku harizmu i iuuzetno lijep prirodno postavljen glas“. 

Bila je 1905. godina i nakon toga se ređaju nastupi u Moskvi i njegov se život mijenja iz korijena. To je vrijeme operete i te godine se u Beču premijerno izvodi „Vesela udovica“ (opereta koja je tematski vezana za dinastiju Petrović Njegoš), postiže veliki uspjeh, biva prevedena na nekih 30 jezika, i ubrzo nakon bečke premijere ova opreta se igra i u Moskvi. 

Tu Vavić dobija naizgled malu ulogu viskonta Kaskada, ali mu je donijela nevjerovatan prijem kod publike, donijela mu je slavu preko noći, a objavljena je i gramofonska ploča „gospodskog Vavića koga je priroda obdarila lijepim izgledom i dobrim glasom, baršunastim baritonom“, kako su pisali njegovi savremenici. 

Vavić je sminio i „Oči čarne (Очи черныя)“ koja ga je izdigla do zvijezda, a gramofonski snimak ove numere iz 1908. upravo s njegovim glasom smatra se najstarijim zabilježenim snimkom ove čuvene ruske romanse. U tom ruskom periodu igrao je u 20 opereta, tri opere, a snimio je i 340 numera i šest nijemih filmova. 

Vavićev život se mijenja nakon Oktobarske revolucije. Emigracija nije zaustavila njegov umjetnički put. S trupom „Slijepi miš“ osvaja evropske pozornice, što je omogućilo da karijeru nastavi u Njojorku, tačnije na Brodveju, gdje je takođe bio cijenjen. Jedna turneja trupe je odvela Vavića do Holivuda gdje je na kraju igrao sporedne, ali karakterne uloge u u filmovima koje su producirale kuće kao što su Warner Bros, Paramount i Universal Pictures. Umro je u Los Anđelesu u 50. godini, iznenada. 

- Njegov glas je bio ključan u promociji i popularizaciji romanse i operetskog žanra i uspio je da tu poziciju operetskog repertoara učini respektabilnim dajući nov kvalitet žanru koji je nekad bio vrlo potcjenjivan. Mnogi od filmova u kojima je glumio osvajali su nagrade, nerijetko i Oskare, i bili komercijalno uspješni - kazala je Vukčević. 

Predavanje je organizovala Matica crnogorska Ogranak Danilovgrad.  

Kompletan snimak predavanja „Mihailo I. Vavić (1881–1930) – Prvi Crnogorac u Holivudu i na Brodveju“ dostupan je na Jutjub kanalu Matice crnogorske.