„Monik bježi“ Eduara Luja – snažna priča o ženskoj borbi za slobodu, nasilju i društvenim okovima
Roman „Monik bježi“, jednog od najznačajnijih savremenih francuskih i evropskih pisaca Eduara Luja (Édouard Louis), biće predstavljen u petak, 23. oktobra, u 19 sati, u Multimedijalnoj sali Kulturnog centra „Nikola Đurković“ u Kotoru. Riječ je o potresnoj autobiografskoj priči o ženi koja pokušava da se oslobodi nasilnog okruženja i izbori pravo na sopstveni život, otvarajući pitanja porodičnih odnosa, društvene nejednakosti i ženske emancipacije.
Promociju organizuju Gradska biblioteka i čitaonica i Kulturni centar „Nikola Đurković“, a o romanu će govoriti glumica Varja Đukić, u ime izdavača „Sibila“ d.o.o. – Knjižare Karver, i prof. dr Jasna Tatar, prevoditeljka romana.
U okviru programa biće prikazan i video-intervju sa autorom, preveden na crnogorski jezik i titlovan, koji je vodio jedan od istaknutih savremenih pozorišnih reditelja iz regiona. Moderatorka večeri biće bibliotekarska savjetnica Jasmina Bajo.
Kako je najavljeno, riječ je o prvom prevodu jednog romana Eduara Luja na crnogorski jezik, dok su njegova djela u regionu do sada uglavnom bila dostupna u prevodima na hrvatski i srpski.
Priča o ženi koja odbija da ostane zarobljena
U središtu romana „Monik bježi“ nalazi se autorova majka, čija borba za izlazak iz nasilnog i ograničavajućeg okruženja prerasta u univerzalnu priču o dostojanstvu, slobodi i pravu na novi početak.
Kroz intimnu porodičnu ispovijest Luj istražuje kako siromaštvo, klasne razlike, patrijarhalni obrasci i nasilje oblikuju život pojedinca, ali i koliko je teško raskinuti sa društvenim okolnostima koje ograničavaju lične izbore.
Roman istovremeno postavlja pitanje koliko je sloboda zaista dostupna ženama čiji su životi obilježeni ekonomskom zavisnošću i društvenim nejednakostima.
Književnost koja razotkriva siromaštvo, nasilje i nejednakost
Eduar Luj rođen je 1992. godine kao Edi Belguel (Eddy Bellegueule) u Alankuru, na sjeveru Francuske. Odrastanje u siromaštvu, obilježeno nasiljem i alkoholizmom u porodičnom i društvenom okruženju, snažno je uticalo na njegovo književno stvaralaštvo.
Bio je prvi član svoje šire porodice koji je završio srednju školu, a 2011. godine primljen je na prestižnu École normale supérieure u Parizu. Dvije godine kasnije zvanično je promijenio ime u Édouard Louis.
Međunarodnu književnu afirmaciju stekao je debitantskim romanom „Raskrstimo s Edijem“ (En finir avec Eddy Bellegueule, 2014), koji je preveden na više od 20 jezika i u kojem kroz autobiografsko iskustvo progovara o odrastanju, siromaštvu, društvenoj isključenosti i nasilju.
Uslijedila su djela „Povijest nasilja“ (Histoire de la violence, 2016), „Tko je ubio mog oca“ (Qui a tué mon père, 2018), „Preobrazba: metoda“ (Changer: méthode, 2021), „Monik bježi“ (Monique s’évade, 2024) i „Kolaps“ (L’Effondrement, 2024).
U novijim djelima Luj razvija svojevrsnu porodičnu i socijalnu sagu, kroz koju istražuje mehanizme klasne nejednakosti, porodičnog nasilja i pokušaja oslobađanja od društvenih okolnosti koje određuju živote pojedinaca.
Njegova književnost, snažno oslonjena na lično iskustvo i društvenu kritiku, donijela mu je međunarodno priznanje i mjesto među uticajnim glasovima savremene evropske literature.
Objavljivanje crnogorskog izdanja romana „Monik bježi“ podržali su Francuski institut, Ambasada Francuske u Crnoj Gori, Ministarstvo kulture i medija i NVO Asocijacija Spektra.