Podsticaj za nove generacije istraživača da nastave da otkrivaju slojevitu prošlost pljevaljskog kraja
Pljevlja su, kako autor u predgovoru knjizi navodi, grad na razmeđi svjetova, kultura i civilizacija, a pljevaljski kraj u XIV i XV vijeku predstavlja značajan prostor na raskršću političkih, ekonomskih i kulturnih tokova - između srpske srednjovjekovne države, bosanske kraljevine i dubrovačke republike, potom i Osmanskog carstva. Istorijski posmatrano, piše on, taj prostor je u različitim epohama bio pogranično područje, periferija i središte - zavisno od perspektive iz koje se posmatra
Izašla je nova knjiga crnogorskog istoričara i publiciste mr Veselina Konjevića „Pljevlja u poznom srednjem vijeku“, u izdanju Matice crnogorske, a autor se bavi prošlošću pljevaljskog kraja u XIV i XV vijeku.
U novom djelu Konjević sistematski prati razvoj pljevaljskog kraja od kasnosrednjovjekovne župe Breznice, preko perioda vlasti hercega Stjepana Vukčića Kosače, nastanak Pljevalja, sve do dolaska Osmanlija i sprovođenja prvih popisa pljevaljskog kraja. Obrađeni su i privredni tokovi, karavanske stanice, kao i gradovi-utvrđenja pljevaljskog kraja: Kukanj, Koznik i Ravan (Ravanski grad). U posebnom poglavlju obrađeni su reprezentativni primjeri kulturne baštine pljevaljskog kraja - manastir Svete Trojice i Husein-pašina džamija.
Pljevlja su, kako autor u predgovoru knjizi navodi, grad na razmeđi svjetova, kultura i civilizacija, a pljevaljski kraj u XIV i XV vijeku predstavlja značajan prostor na raskršću političkih, ekonomskih i kulturnih tokova - između srpske srednjovjekovne države, bosanske kraljevine i dubrovačke republike, potom i Osmanskog carstva. Istorijski posmatrano, piše on, taj prostor je u različitim epohama bio pogranično područje, periferija i središte - zavisno od perspektive iz koje se posmatra.
- U XI i XII vijeku današnji pljevaljski kraj ulazio je u sastav prve crnogorske države Duklje. Pripadao je oblasti Podgorje, koje je, prema Ljetopisu popa Dukljanina, sa svojih 11 župa (jedna od njih bila je i Debreca, u čijem sastavu su se nalazila i Pljevlja), bilo sjeverna granična oblast države Vojislavljevića (T. Pejatović, Srednje Polimlje i Potarje, reprint, Pljevlja, 1986; R. Rotković, Kraljevina Vojislavljevića XI-XII vijeka, Podgorica, 1999; B. Šekularac, Crna Gora u doba Vojislavljevića, Cetinje, 2007; Đ. Borozan, Dinastije Vojislavljevići, Balšići, Crnojevići, Cetinje, 2015) – piše Konjević u predgovoru.
U XIII vijeku, dodaje on, to područje bilo je središte srednjovjekovne župe Breznica, u državi Nemanjića, koja se prostirala duž rijeke koja danas nosi naziv Ćehotina, a tokom XIV i prvih decenija XV vijeka, župa Breznica bila je granična oblast između posjeda bosanskih vladara i oblasnih gospodara, čija se uprava nad tim područjem smjenjivala.
- Župa, odnosno trg Breznica je tridesetih godina XV vijeka prerasla u (trg) Pljevlja smještena na raskrsnici značajnih karavanskih puteva, koji su od Primorja vodili ka unutrašnjosti Bosne i prema istoku (Carigradu). Dolaskom Osmanlija (1465), trg Pljevlja je, kao središnji dio nahije Kukanj, ušao u sastav Bosanskog sandžaka, od njegovog osnivanja 1463. godine. Od 1470. godine ulaze u sastav novoformiranog Hercegovačkog sandžaka. Pod uticajem Husein-paše Boljanića, sjedište Hercegovačkog sandžaka 1572. godine premješteno je iz Foče u Pljevlja. To je bio period intenzivnog razvoja Pljevalja, koja su početkom XVI vijeka, pod imenom Tašlidža (Kamena banja), dobila status kasabe (varoši), sa hrišćanskim i muslimanskim mahalama. Pljevlja su bila sjedište sandžaka sve do 1833. godine, kada je Hercegovački sandžak dobio status pašaluka (ajaleta), a njegovo sjedište izmješteno je u Mostar – piše Konjević.
Podsjeća da su 28. oktobra 1912. godine Pljevlja ušla u sastav Kraljevine Crne Gore.
- ...u Kraljevini Crnoj Gori imala (su) status okruga, koji je obuhvatao dva sreza: pljevaljski, koji je obuhvatao seoske opštine ilinobrdsku, otilovićku, matarušku, kosaničku, premćansku i hoćevinsku; i boljanički, koji je obuhvatao opštine Boljanići, Gotovuša, Bukovica, Meljak i Bobovo, i varoš Pljevlja kao posebna cjelina (Istorija Pljevalja, grupa autota, Pljevlja, 2009) – piše Konjević.