EU dozvoljava da Mađarska uzme grantove, ali ne i zajmove iz zamrznutih fondova
Nakon toplog početka odnosa EU i budućeg premijera Mađarske Petera Mađara, iza zatvorenih vrata intenziviraju se razgovori o 10,4 milijarde eura na koje je ta zemlja imala pravo iz evropskih fondova za oporavak nakon pandemije. Mađarska nije dobila ta sredstva zbog kršenja zakona EU za vrijeme premijera Viktora Orbana, a Mađar i Evropska komisija već su u sporu oko toga koliko zamrznutih fondova Budimpešta može da dobije.
Kako su za briselski Politiko, uz uslov anonimnosti, rekla tri zvaničnika upoznata s pregovorima — dva iz EU i jedan mađarski — problem nije u tome da li novac treba da ide Budimpešti, već koliko.
Od ukupne sume, 6,5 milijardi eura su bespovratna sredstva, a ostatak su zajmovi. Dolazeća Mađarova vlada ima rok do 31. avgusta da zatraži fondove.
U Evropskoj komisiji, piše Politiko, Mađarskoj poručuju da uzme grantove i zaboravi zajmove, uz obrazloženje da nema dovoljno vremena za povlačenje ukupne sume jer isplate zavise od toga da li će Budimpešta ispuniti određene reformske ciljeve.
Zajmovi bi, pored toga, kako se navodi, dodatno opteretili mađarske javne finansije, s dugom od oko 75 odsto bruto domaćeg proizvoda i deficitom projektovanim na gotovo sedam odsto za 2026. godinu.
Međutim, za mađarske pregovarače sve manje od cjelokupnog paketa bilo bi politički poražavajuće, nakon izborne kampanje izgrađene oko potpunog resetovanja odnosa s Briselom.
- Veoma smo optimistični oko oslobađanja svih blokiranih sredstava- rekla je za Politiko evroposlanica iz Mađarove partije Tisa Kinga Kolar.
Prema riječima jednog zvaničnika EU, mađarski pregovarači u Briselu testiraju koliko je Komisija spremna da popusti u pogledu demokratskih reformi koje traži.
Zvaničnik EU rekao je da su u Komisiji dugo pretpostavljali da će Mađarska odustati od komponente zajma, sugerišući da je institucija razradila taj scenario prije nego što je Orban izgubio na izborima.
Drugi zvaničnik rekao je da su razgovori neformalni jer Mađarov tim još nije zvanično stupio na dužnost, što komplikuje razgovore o tako velikoj sumi novca.
Mađar bi trebalo da položi zakletvu u subotu.