Evropski mediji o Janši: Povratak princa tame u Sloveniju i EU

Povratak Janeza Janše na čelo vlade u Sloveniji neki mediji u EU vide kao vraćanje politike podjela i dubokih neslaganja ne samo u toj zemlji, već i u institucijama Evropske unije, kako to tumače „Dojče vele (Deutsche welle)“ i „Euobserver“.

Briselski portal „Euobserver“ ukazuje na to da je Janša, „kao blizak saveznik bivšeg mađarskog premijera Viktora Orbana, ranijeg poljskog premijera Mateuša Moravjeckog i Donalda Trampa, bio dobro znan po borbenoj vladavini u kojoj su slobodni mediji, nezavisni sudovi i briselski namještenici bili smatrani kao neprijatelji“.

Imajući u vidu iskustvo sa ranijim potezima i politikom Janše kao premijera u tri navrata, „Euobserver“ otud vidi da je to „povratak ‘princa mraka’“, što je pojam zla i đavola u judeo-hrišćanskoj tradiciji, posebno oličen u poemi engleskog pesnika Džona Miltona i filmu Džona Karpentera.

I upozorava da će Evropski savjet, u kojem su predsjednici ili premijeri članica EU, „imati novu glavobolju jer će taj populista gurati Sloveniju dublje na desnicu“.

Njemački portal „Dojče vele“ navodi da je Janša, čija stranka nije pobijedila na izborima, uspio da sastavi koaliciju koja već „produbljuje raskole, kako istorijske - kad je riječ o nacističkim kolaborantima pobijenim na kraju Drugog svetskog rata - tako i sadašnje oko smanjivanja poreza, za šta sindikati kažu da će još više obogatiti bogate nauštrb javnih usluga“.

„Euobserver“ predočava da je „Janša oduvijek bio protivrječna ličnost i pojava, sa biografijom koja svjedoči da je dvaput bio u zatvoru - 1988. zbog toga što je kao novinar otkrio vojne tajne (što se danas označava kao hrabrost) i 2014. zbog sudske presude za korupciju (kasnije poništene)“. Briselski portal prenosi uvjerenje slovenačkog socijalističkog člana Evropskog parlamenta Matjaža Nemeca da „Janšina vladajuća koalicija može takođe zahtijevati smjenjivanje slovenačke evropske komesarke za proširenje Marte Kos – što bi se moglo vidjeti kao dio dugog sukoba s porodicom Kos“.

Janša, međutim, podržava učlanjenje u EU Ukrajine i zemalja Zapadnog Balkana.

Grupa socijalista i demokrata u Evropskom parlamentu je s velikim kritikama dočekala formiranje nove Janšine vlade i označila ga kao „Trampovog trojanskog konja“, uz zahtjev da desničarsko-konzervativna grupa Evropske narodne partije izbaci iz svog članstva Janšinu SDS stranku.

U samoj Sloveniji je, imajući u vidu i činjenicu da je na izborima ipak tijesnu pobjedu odnijela dotad vladajuća liberalno-centrumaška stranka Roberta Goloba, formiranje Janšine vlade izazvalo duboke političke podjele.

Tako je profesor ekonomije Jože Damijan ocijenio da Janšin program daje prava rješenja za razvoj finansija, ekonomije, infrastrukture, javne uprave, obrazovanja, zdravstva, demografije, prirodne sredine.

Dok je nedjeljnik „Mladina“ nasuprot tome zauzeo stav da „nova koalicija predlaže mješavinu desničarske militantne politike i proizvoljne tržišne ekonomije, upakovane u ekonomski pragmatizam navodno okrenut narodu“.