Meksiko postao ratna zona nakon ubistva najtraženijeg narkobosa, turisti bježe
Nemesio Oseguera Servantes, poznatiji kao El Menčo, najtraženija osoba u Meksiku i vođa ozloglašenog narkokartela Kartel Halisko Nova Generacija (CJNG), ubijen je tokom bezbjednosne operacije.
Meksički ministar odbrane potvrdio je da je El Menčo preminuo juče od posljedica teških povreda zadobijenih u sukobima s vojskom, dok su ga prevozili u glavni grad Siudad de Meksico, prenosi BBC.
Detalji operacije i nasilan odgovor kartela
U sukobima u gradu Tapalpa, u središnjoj zapadnoj saveznoj državi Halisko, ubijena su i četiri člana kartela, dok su tri pripadnika vojske ranjena.
Operacija je sprovedena uz obavještajnu pomoć Sjedinjenih Američkih Država.
Kao odgovor na ubistvo svog vođe, CJNG je pokrenuo talas nasilja u osam meksičkih saveznih država, paleći vozila, postavljajući blokade na putevima i napadajući bezbjednosne snage.
Američki Stejt department izdao je bezbjednosno upozorenje za američke državljane, savjetujući im da ostanu u zatvorenom u državama Halisko i Tamaulipas, kao i u pojedinim djelovima Mičoakan, Guerero i Nuevo Leon.
Meksička predsjednica Klaudija Šejnbaum pozvala je građane na smirenost.
- U većem dijelu zemlje aktivnosti se odvijaju normalno - poručila je putem društvene mreže X.
Ko je bio El Menčo?
El Menčo, 59-godišnji bivši policajac, izgradio je veliku kriminalnu organizaciju odgovornu za krijumčarenje ogromnih količina kokaina, metamfetamina i fentanila u Sjedinjene Američke Države. Američka vlada nudila je nagradu od 15 miliona dolara za informacije koje bi dovele do njegovog hapšenja.
Meksičko Ministarstvo odbrane saopštilo je da su operaciju „planirale i sprovele“ specijalne jedinice, uz podršku vazduhoplovstva i Nacionalne garde. Tokom akcije zaplijenjeno je više oklopnih vozila i oružja, uključujući i raketne bacače.
Haos u Halisku i drugim državama
Očevici su zabilježili stubove dima iznad nekoliko gradova, uključujući Guadalahara, jedan od gradova domaćina predstojećeg Svjetskog prvenstva u fudbalu. U turističkom mjestu Puerto Valarta, na obali Haliska, procjenjuje se da su hiljade turista ostale blokirane u hotelima zbog nereda.
Tokom jučerašnjeg dana pristizali su izvještaji o naoružanim napadačima na ulicama Haliska i drugih saveznih država.
Guverner Haliska, Pablo Lemus Navaro, putem društvenih mreža savjetovao je građanima da poštuju upozorenja crvenog koda i ostanu u svojim domovima, dodajući da je javni prevoz u državi obustavljen.
Avio-kompanije United Airlines, American Airlines i Air Canada otkazale su letove za Puerto Valartu i Guadalaharu, dok je let kompanije Delta Air Lines iz Atlante preusmjeren.
Reakcije i političke posljedice
Bivši američki ambasador u Meksiku Kristofer Landau opisao je El Menča kao „jednog od najkrvavijih i najnemilosrdnijih narkobosova“, a njegovu smrt nazvao je „velikom stvarju za Meksiko, SAD, Latinsku Ameriku i svijet“.
Majk Vidžil, bivši šef međunarodnih operacija američke Agencije za borbu protiv droga (DEA), ocijenio je operaciju kao „jednu od najznačajnijih akcija preduzetih u istoriji suzbijanja trgovine drogom“.
Ubistvo El Menča predstavlja važnu pobjedu za meksičku predsjednicu u borbi protiv narkokartela. Ovaj uspjeh mogao bi dodatno ojačati njen odnos s američkim predsjednikom Donaldom Trampom, koji je ranije prijetio direktnim napadima na kartele na meksičkom tlu.
Prošlog januara Tramp je izjavio da će, nakon napada na brodove za krijumčarenje droge, „sada početi udarati i na kopnu“, dodajući da „karteli upravljaju Meksikom“.
Predsjednica Šejnbaum tada je odgovorila da raspoređivanje američkih trupa preko granice „nije opcija“. Međutim, ukoliko bezbjednosne snage brzo ne stave situaciju pod kontrolu, pobjeda meksičke administracije mogla bi ostati u sjenci nasilnog odgovora kartela.
Kartel Halisko – ključni akter u meksičkoj trgovini drogom
Kartel Halisko Nova Generacija (CJNG) stekao je ozloglašenu reputaciju nizom brutalnih napada na bezbjednosne snage i zvaničnike. Između ostalog, raketnim bacačem oborili su vojni helikopter, ubili desetine državnih službenika i vješali tijela svojih žrtava s mostova kako bi zastrašili rivale.
Kartel, osnovan u Halisku 2010. godine, danas djeluje širom Meksika. Američka DEA smatra ga glavnim rivalom moćnog Kartela Sinaloa i procjenjuje da je prisutan u svih 50 američkih saveznih država. CJNG je takođe ključni snabdjevač droge za SAD, ostvarujući milijarde dolara prihoda od proizvodnje fentanila.Većina fentanila u SAD stiže preko Meksika.
Prema podacima američke Carinske i granične službe objavljenim u junu 2025. godine, od oktobra 2024. u SAD je zaplijenjeno 4.182 kilograma fentanila. Gotovo cjelokupna količina, čak 96 odsto, presretnuta je na jugozapadnoj granici s Meksikom.
Manje od jedan odsto zaplijenjeno je na sjevernoj granici s Kanadom, dok je ostatak stigao morskim putem ili je otkriven na drugim kontrolnim tačkama.