Novi prijedlog mađarske vlade izbacuje homofobne djelove iz Fidesovog zakona o zaštiti djece

Vlada Tise podnijela je danas sveobuhvatan prijedlog zakona o zaštiti djece. Jedna od najznačajnijih izmjena jeste izbacivanje odredbi koje se odnose na zabranu promovisanja transrodnosti i homoseksualnosti iz zakona koji je 2021. godine usvojila tadašnja parlamentarna većina Fidesa, piše mađarski portal Telex.

Kako se navodi u obrazloženju, zakon će se od sada fokusirati na stvarne opasnosti sa kojima se djeca suočavaju.

Prijedlog zakona ima za cilj jačanje prava i bezbjednosti djece, a predlagač je ministar za socijalna pitanja i porodicu Vilmoš Katai-Nemet.

- Radi obezbjeđivanja ciljeva i prava djeteta propisanih ovim zakonom, osobama mlađim od 18 godina zabranjeno je činiti dostupnim pornografske sadržaje, kao i sadržaje koji seksualnost prikazuju samosvrhovito, odnosno koji promovišu ili prikazuju odstupanje od samoidentiteta koji odgovara polu na rođenju, promjenu pola ili homoseksualnost - ranije je stajalo u Zakonu o zaštiti djece i starateljstvu.

Na osnovu novog prijedloga, ovaj dio teksta se briše, a dodaju se nove odredbe.

- Radi obezbjeđivanja ostvarivanja ciljeva i prava djeteta propisanih ovim zakonom, osobama mlađim od 18 godina zabranjeno je činiti dostupnim i promovisati pornografske sadržaje, sadržaje koji seksualnost prikazuju samosvrhovito, a nijesu primjereni njihovom uzrastu i stepenu razvoja, kao i druge sadržaje koji promovišu, opravdavaju ili podstiču na izvršenje seksualnog nasilja, seksualne eksploatacije, seksualnog kontaktiranja ili manipulacije, odnosno drugih seksualnih krivičnih djela, ili koji su na drugi način podobni da ozbiljno ugroze fizički, mentalni, emocionalni ili moralni razvoj djeteta - navodi se u prijedlogu izmjena zakona.

Pravila za medije i oglašavanje

Slične izmjene pretrpjeće i Zakon o medijima.

- Programski sadržaj koji je podoban da nepovoljno utiče na fizički, mentalni ili moralni razvoj maloljetnika, naročito time što mu je presudni element nasilje, promovisanje ili prikazivanje odstupanja od samoidentiteta koji odgovara polu na rođenju, promjene pola ili homoseksualnosti, kao i direktno, naturalističko ili samosvrhovito prikazivanje seksualnosti, mora se svrstati u V kategoriju. Takav programski sadržaj označava se kao nepreporučljiv za osobe mlađe od 18 godina - navodi se u trenutno važećem Zakonu o medijima.

Prema prijedlogu, dio teksta koji se odnosi na promovisanje ili prikazivanje odstupanja od samoidentiteta koji odgovara polu na rođenju, promjenu pola ili homoseksualnost briše se iz zakona.

Izmjene će obuhvatiti i pravila koja se odnose na saopštenja od javnog interesa.

- Saopštenjem od javnog interesa ili društveno korisnom reklamom ne smatra se programski sadržaj podoban da nepovoljno utiče na odgovarajući fizički, mentalni i moralni razvoj djece, naročito time što mu je presudni element samosvrhovito prikazivanje seksualnosti, pornografija, kao i promovisanje ili prikazivanje odstupanja od samoidentiteta koji odgovara polu na rođenju, promjene pola ili homoseksualnosti - navodi se u zakonu.

Sporni dio teksta briše se, što je slučaj i sa istovjetnom odredbom u Zakonu o oglašavanju.

Promjene očekuju i Zakon o javnom obrazovanju.

- Tokom održavanja informativnih aktivnosti za učenike o seksualnoj kulturi, seksualnom životu, seksualnoj orijentaciji i seksualnom razvoju, posebno se mora voditi računa o odredbama člana XVI stava (1) Osnovnog zakona. Ove aktivnosti ne mogu biti usmjerene na promovisanje odstupanja od samoidentiteta koji odgovara polu na rođenju, promjene pola ili homoseksualnosti - navodi se u Zakonu o javnom obrazovanju.

Ovaj dio biće zamijenjen upućivanjem na izmijenjeni Zakon o zaštiti djece i starateljstvu.

Naposljetku, izmjene će obuhvatiti i Zakon o izbornom postupku kako bi se osigurala zaštita djece od javnih poruka tokom izbornih kampanja. Prijedlog predviđa da se zahtjevi za zaštitu djece moraju poštovati i prilikom izrade i postavljanja političkih plakata.

Zakon koji je izjednačavao LGBT osobe sa pedofilima kršio je pravo EU

Premijer Mađarske Peter Mađar u intervjuu za Košut radio u ponedjeljak je naglasio da će ovaj paket zakona o zaštiti djece omogućiti izbjegavanje kazni Evropske unije koje su prijetile zbog zakona iz 2021. godine. Takođe je naveo da će to omogućiti oslobađanje oko pola milijarde eura iz fondova EU namijenjenih obrazovanju.

Telex podsjeća da je Fides sa svojim koalicionim partnerima u junu 2021. godine usvojio takozvani antipedofilski zakon o zaštiti djece. On je, pored krivičnopravnih mjera i uvođenja registra za pedofilska krivična djela, uveo i niz ograničenja za medijske sadržaje, reklame, školske aktivnosti i komercijalna izdanja dostupna maloljetnicima.

Mađarski portal navodi da je stvarni politički cilj tog zakona bio izjednačavanje pedofilije i homoseksualnosti.

Telex navodi da je ovaj homofobni i transfobni zakon imao svega 25 članova, ali je izmijenio 11 važećih zakona. Brojne civilne organizacije tada su upozoravale da Fidesov zakon o zaštiti djece u velikoj mjeri podsjeća na ruski zakon o propagandi iz 2013. godine.

Dodatnih 0,6 milijardi eura na postojećih 16,4 milijarde za Mađarsku od EU

Evropska komisija je 2021. godine pokrenula postupak zbog povrede prava Evropske unije povodom pomenutog zakona Orbanove vlade, da bi u decembru 2022. godine podnijela tužbu Sudu pravde EU. Komisija je tražila da se utvrdi da su mađarske vlasti prekršile obaveze koje proističu iz prava Evropske unije.

Sud pravde EU donio je presudu u ovom predmetu 21. aprila, utvrdivši da je mađarska država prekršila obaveze iz prava EU spornim zakonom.

Sud je tada po prvi put utvrdio zasebnu povredu djelova Ugovora o EU koji definišu zajedničke vrijednosti država članica – što je uslov koji mora da ispuni ne samo zemlja članica, već i svaki kandidat za članstvo.

Nakon te odluke, Evropska komisija je u posljednjem koraku postupka podnijela novu tužbu radi određivanja novčane kazne, koja se može direktno odbijati od fondova EU.

Ovaj spor je, kao horizontalni uslov, blokirao oko 0,6 milijardi eura iz kohezionih fondova od kraja 2022. godine. Taj iznos nije uračunat u 16,4 milijarde eura za čije su deblokiranje premijer Peter Mađar i predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen postigli politički dogovor u maju.

Podsjetimo, mađarski premijer Peter Mađar je 12. septembra najavio da će njegova vlada promijeniti zakon usvojen 2020. godine, kojim je, praktično, gej parovima zabranjeno usvajanje djece.

U Mađarskoj su gej parovi mogli da usvajaju djecu do 2020. godine, kada je usvojen zakon kojim je takve zahtjeve morao da odobri ministar za porodična pitanja, navodi Rojters.