Politico: EU će omogućiti članicama da finansiraju male lokalne medije bez prethodne dozvole Brisela

Članice EU moći će da finansiraju male lokalne medije bez traženja dozvole od Brisela, prema nacrtu revidiranih pravila o državnoj pomoći, kojima se prioritet daje malim i srednjim preduzećima, inovacijama i socijalnoj inkluziji.



Briselski „Politiko“, koji je imao uvid u nacrt, navodi da Brisel strogo kontroliše državne subvencije biznisu u EU, ali da postoje izuzeci definisani okvirima. 

Glavni okvir – Opšta uredba o grupnom izuzeću (GBER) – biće izmijenjen do kraja godine.

Evropska komisija je u februaru objavila početni nacrt za javnu raspravu, sa ciljem da ga završi do kraja godine. Ažurirani nacrt na 200 strana daje prednost lokalnom i nezavisnom novinarstvu, jer omogućava vladama da finansiraju male i srednje medije bez formalne provjere Brisela.



- Mala i srednja preduzeća aktivna u sektoru štampe igraju ključnu ulogu u zaštiti medijskog pluralizma, kulturne i jezičke raznolikosti i pristupa građana pouzdanim informacijama, posebno na lokalnom i regionalnom nivou- navela je Komisija.



Komisija je takođe istakla strukturne izazove koji proizilaze iz digitalne transformacije medijskog tržišta, prenio je „Politiko“.



Da bi se kvalifikovali za državnu pomoć, korisnici bi morali da ispune najmanje jednu stavku sa Komisijine kontrolne liste, koja uključuje očuvanje medijskog pluralizma i različitosti mišljenja, kao i prelazak na digitalni sadržaj uz istovremeno zadržavanje štampanih izdanja.



- Izuzeće pokriva pomoć koja teži ciljevima kulture, uključujući jezičku raznolikost, digitalizaciju štampanih publikacija ili promociju štampanih izdanja- rekla je za „Politiko“ o mjerama za štampu Kerol Mačkovič, pravnica u kompaniji Kovington i Berling.



Uredba GBER inače pokriva većinu sektora ekonomije, od poljoprivrede do transporta, i predmet je intenzivnog lobiranja iz prijestonica EU.



Među članicama EU su, s jedne strane, zemlje poput Njemačke, koja mnogo troši na državnu pomoć, a s druge manje države, uključujući nordijske zemlje, koje se zalažu za slobodnu trgovinu i žale se da nacionalne subvencije narušavaju jedinstveno tržište EU.


 Danska – vodeći zagovornik proširivanja državne pomoći na medije


Danska je, suprotno stereotipu, bila vodeći zagovornik proširenja izuzeća iz GBER-a na medije. Danci su prošle godine tokom konsultacija naveli da okvir državne pomoći treba proširiti tako da obuhvati privatne i javne medijske pružaoce usluga, „kako bi se promovisala harmonizacija i pojednostavilo opšte upravljanje državnom pomoći u sektoru medija“.



Posljednji nacrt GBER-a snažno je fokusiran na mala i srednja preduzeća i inovacije, kao i na socijalnu dimenziju državne pomoći, jer proširuje uslove za novac koji vlade mogu da ulože u programe obuke i uključivanje radnika u nepovoljnom položaju.



To, međutim, možda neće olakšati stvari, smatra Mačkovič.



- Iako je cilj revizije pojednostavljenje okvira za državnu pomoć, ona bi na kraju mogla da ga učini opširnijim i normativnijim- upozorila je ona.



Mačkovič je rekla da bi postepeni prelazak Komisije sa širokih kategorija pomoći na usko definisane izuzetke mogao da utiče na članice EU da osmisle mjere koje ne odgovaraju u potpunosti stvarnim potrebama kompanija kako bi se izbjeglo obavještavanje EK.



Podaci Komisije pokazuju da su članice EU 2024. godine potrošile 168,2 milijarde eura na državnu pomoć, pri čemu su najviše potrošile Njemačka, Francuska i Italija.