Kotor u centru svjetskog vazduhoplovstva: U ponedjeljak počinje prvi globalni ICAO CNSS simpozijum
U ponedjeljak u Kotoru počinje ICAO Air Navigation World - Communications, Navigation, Surveillance and Spectrum Symposium (CNSS 2026), koji će Crnu Goru naredne sedmice staviti u centar razgovora o nekim od najvažnijih tehnoloških i sigurnosnih pitanja savremenog vazduhoplovstva. Specijalizovana agencija Ujedinjenih nacija za vazduhoplovstvo ICAO, prvi put u svojoj istoriji organizuje globalni događaj ove vrste, upravo u Crnoj Gori.
Od 12. do 15. oktobra u hotelu “Hyatt Regency Kotor Bay Resort” okupiće se oko 350 predstavnika vazduhoplovnih institucija, regulatornih tijela, pružalaca usluga u vazdušnoj plovidbi, eksperata iz različitih oblasti avijacije kao i proizvođača opreme sa svih strana svijeta.
Riječ je o simpozijumu posvećenom komunikacijama, navigaciji, nadzoru i radio-frekvencijskom spektru, koji organizuju Međunarodna organizacija civilnog vazduhoplovstva (ICAO) i Međunarodna federacija organizacija inženjera i tehničara za sigurnost vazdušne plovidbe (IFATSEA) pod pokroviteljstvom Ministarstva saobraćaja Crne Gore, u saradnji sa Agencijom za civilno vazduhoplovstvo Crne Gore i uz podršku Ministarstva odbrane Crne Gore.
Četvorodnevni program, pod temom „Global CNS Week: Advancing Technology for Safer, Smarter Air Navigation“, u fokus stavlja pitanja koja utiču na sigurnost i pouzdanost vazdušnog saobraćaja. Među njima su zaštita radio-frekvencijskog spektra, otpornost navigacionih sistema u uslovima gubitka signala i razvoj alternativnih rješenja koja treba da obezbijede kontinuitet vazdušne plovidbe.
Nikola Cojić, član Izvršnog odbora IFATSEA i koordinator ovog projekta, ističe da izazovi sa kojima se susrijeće savremeno vazduhoplovstvo zahtijeva konstantno unapređenje, međunarodnu saradnju i zajedničko djelovanje.
- Izazovi savremenog vazduhoplovstva se ne mogu rješavati izolovano, na nivou jedne države koliko god velika ona bila. Nove tehničke i tehnološke mogućnosti kroz uvođenje automatizacije, vještačke inteligencije i povećanja otpornosti satelitskih komunikacija mora da prati međunarodno usaglašavanje standarda i zajedničko djelovanje. Zbog toga je važno što se ovakav skup prvi put održava na globalnom nivou - kazao je Cojić.
Poseban dio programa biće posvećen budućnosti komunikacija u vazduhoplovstvu, od naprednih satelitskih sistema i svemirskih VHF komunikacija do razvoja nove generacije digitalne zemaljske infrastrukture i globalnih IP mreža.
Cojić naglašava da je vrijednost skupa upravo u tome što tehnološka pitanja ne posmatra izolovano, već za istim stolom okuplja različite sektore globalnog vazduhoplovnog sistema.
- Od kvaliteta sistema vazdušne plovidbe i njihove uvezanosti ne zavisi samo sigurnost već i efikasnost letova, mogućnost optimizacije njihovih putanja, potrošnja goriva i smanjenje emisija štetnih gasova. Avion ne poznaje granice tehnoloških sistema pojedinačnih država. Upravo zato budućnost avijacije leži u našoj sposobnost da ih uskladimo, zaštitimo i učinimo pouzdanim na globalnom nivou. Stoga je razumijevanje vazduhoplovne tehnologije neophodna osnova za donošenje odluka o održivosti i dugoročnom razvoju vazdušnog saobraćaja uz održavanje najviših standarda sigurnosti. Velika je stvar što se jedan takav razgovor vodi upravo u Crnoj Gori - poručio je Cojić.
Uz tehnologiju, važan dio programa biće posvećen ljudima koji projektuju, održavaju i nadziru kompleksne sisteme vazdušne plovidbe. Razgovaraće se o nedostatku kvalifikovanog tehničkog kadra, razvoju novih kompetencija i obuci za tehnologije koje dolaze, kao i o načinima da vazduhoplovni sektor podstakne interesovanje novih generacija za profesije u vazduhoplovstvu.
Poseban panel „Empowered Skies: Women in CNS“ baviće se zastupljenošću i ulogom žena u oblastima komunikacija, navigacije i nadzora.
Tokom četiri dana Kotor će biti mjesto međunarodnih stručnih diskusija o tehnološkim rješenjima, preporukama i standardima koji će usmjeravati dalji razvoj globalne vazdušne plovidbe
Detaljna agenda događaja dostupna je na LINKU.