MASTER: Razvoj sjevera ne smije ostati samo obećanje – građanima i preduzetnicima potrebne su konkretne informacije i dostupne prilike
Sjever Crne Gore ne oskudijeva u potencijalima, već se suočava sa ozbiljnim izazovima njihovog pretvaranja u održive razvojne mogućnosti - upozoravaju iz Mreže za evropske politike.
Kako ističu, dok se godinama govori o regionalnom razvoju, građani, poljoprivrednici i mali preduzetnici i dalje se suočavaju sa administrativnim preprekama, nedovoljnom informisanošću i otežanim pristupom programima podrške.
- Upravo zato, razvoj sjevera mora početi i od onoga što je građanima najpotrebnije – jasnih informacija, dostupnih institucija i konkretnih mogućnosti da unaprijede svoj život i poslovanje. Polazeći od takvog pristupa, Mreža za evropske politike – MASTER objavila je informativni vodič „Vrijeme za sjever – Lokalni razvoj bez prepreka“, izrađen u okviru istoimenog projekta koji se realizuje uz podršku Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama - navodi se u saopštenju.
Vodič je rezultat istraživačkog i terenskog rada MASTER-a, sprovedenog u šest opština sjevernog regiona Crne Gore: Bijelom Polju, Beranama, Pljevljima, Rožajama, Plavu i Petnjici.
- Kroz neposredne razgovore sa građanima, preduzetnicima, poljoprivrednicima i predstavnicima pčelarskih udruženja, identifikovani su konkretni administrativni izazovi, prepreke u pristupu informacijama i potrebe lokalnih zajednica, na osnovu kojih je pripremljena publikacija sa praktičnim smjernicama za građane, privredu i institucije - dodaju iz MASTER-a.
Terensko istraživanje pokazalo je da problem građana i privrednika nije samo visina lokalnih nameta, već i otežan pristup jasnim, objedinjenim i ažurnim informacijama o njihovim obavezama, pravima i raspoloživim mogućnostima podrške.
- Informacije su često raspoređene između različitih institucija, opštinskih odluka i elektronskih portala, što dodatno komplikuje administrativne postupke i otežava planiranje poslovnih aktivnosti. Upravo zato, MASTER je izradio praktičan vodič koji na jednom mjestu objedinjuje informacije o lokalnim porezima, taksama i naknadama, pravima poreskih obveznika, korišćenju elektronskog Registra nameta, administrativnim procedurama, kao i dostupnim grantovima, subvencijama, kreditnim linijama i drugim programima podrške - napominju oni.
Poseban segment publikacije, dodaju, posvećen je razvojnim potencijalima sjevernih opština, održivom turizmu, poljoprivredi, zaštiti prirodnih resursa i mogućnostima koje pruža evropska ekološka mreža Natura 2000.
- Vodič sadrži i praktična uputstva za pronalaženje javnih poziva, kao i kontakte relevantnih institucija i lokalnih službi. Cilj publikacije nije samo da građanima objasni koje obaveze imaju prema institucijama, već i da im približi prava koja mogu ostvariti, podršku koju mogu koristiti i mogućnosti da aktivnije učestvuju u razvoju svojih zajednica - navodi se u saopštenju.
Iz MASTER-a ukazuju da se sjeverni region suočava sa višestrukim strukturnim izazovima, među kojima su dugoročna nezaposlenost, migracije stanovništva, nedovoljna konkurentnost malih i srednjih preduzeća, ograničeni kapaciteti lokalnih samouprava i nedovoljna koordinacija razvojnih politika.
Istovremeno, šest opština obuhvaćenih publikacijom raspolaže značajnim potencijalima u poljoprivredi, proizvodnji hrane, turizmu, energetici, lokalnom preduzetništvu i valorizaciji prirodnih resursa.
- Razvoj sjevera ne može se mjeriti samo vrijednošću najavljenih investicija, brojem usvojenih strategija ili iznosom opredijeljenih sredstava. Njegova stvarna mjera mora biti kvalitet života građana, mogućnost da mladi ostanu u svojim zajednicama, da poljoprivrednici razvijaju proizvodnju i da mali preduzetnici posluju bez nepotrebnih administrativnih prepreka. Ako građanin ne zna na koju podršku ima pravo, gdje da se prijavi ili kojoj instituciji da se obrati, onda razvojne mogućnosti za njega postoje samo na papiru. Upravo tu prazninu želimo da smanjimo ovom publikacijom - poručuju iz Mreže za evropske politike – MASTER.
Iz organizacije naglašavaju da je unapređenje informisanosti samo jedan od preduslova održivog regionalnog razvoja, te da su neophodni i kontinuirano pojednostavljivanje administrativnih procedura, veća transparentnost lokalnih institucija, snažnija međuopštinska saradnja i razvojne politike zasnovane na stvarnim potrebama stanovništva.
- Sjeveru nijesu potrebna samo nova obećanja, već funkcionalne institucije, dostupne informacije i razvojne politike čije rezultate građani mogu osjetiti u svakodnevnom životu. Ravnomjeran regionalni razvoj ne smije ostati trajni cilj koji se ponavlja u strateškim dokumentima, već obaveza čije se ostvarivanje mjeri konkretnim promjenama na terenu. Vrijeme je da potencijali sjevera postanu stvarne prilike za njegove građane - poručuju iz MASTER-a.
Informativni vodič namijenjen je građanima, preduzetnicima, poljoprivrednicima, organizacijama civilnog društva, lokalnim samoupravama i svim zainteresovanim akterima, a dostupan je za besplatno preuzimanje na zvaničnoj internet stranici MASTER-a.
Publikacija je izrađena u okviru projekta „Vrijeme za sjever: Lokalni razvoj bez prepreka“, koji Mreža za evropske politike – MASTER realizuje uz podršku Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama.