Mreža za evropske politike MASTER započela je realizaciju projekta „MASTERTim – Igramo zajedno“, čiji je cilj doprinos izgradnji inkluzivnog i zdravog društva kroz promociju sporta, fizičke aktivnosti i zdravih stilova života među djecom, mladima i građanima Crne Gore.
Projekat, koji finansira Ministarstvo sporta i mladih, usmjeren je na međugeneracijsko povezivanje, jačanje zajedništva i suzbijanje negativnih pojava u sportu, uključujući diskriminaciju, govor mržnje i nesportsko ponašanje.
Iz MASTER-a navode da je osnovni cilj projekta afirmacija sporta kao snažnog alata za unapređenje fizičkog i mentalnog zdravlja, ali i kao prostora u kojem se razvijaju vrijednosti solidarnosti, poštovanja i timskog duha.
U okviru projekta planirana je realizacija više aktivnosti, među kojima su obuka za mlade u oblasti sporta pod nazivom „U formi sa MASTERom“, kroz koju će učesnici steći znanja o pravilnim oblicima fizičke aktivnosti, zdravim navikama i značaju aktivnog načina života.
Takođe, predviđeno je snimanje podkast serijala „MASTERTim – Igramo zajedno“, koji će kroz multimedijalne sadržaje promovisati pozitivne priče, primjere dobre prakse i inspirativne poruke o sportu, zdravlju i zajedništvu.
Projekat obuhvata i organizaciju Dana sporta i zdravih stilova života, događaja koji će okupiti mlade, sportiste, rekreativce i građane sa ciljem zajedničke promocije aktivnog i zdravog načina života.
Projekat je namijenjen mladima uzrasta od 15 do 30 godina – učenicima, studentima, sportistima i rekreativcima – ali i svim građanima koji žele da doprinesu promociji zdravih navika i aktivnog života.
Iz MASTER-a poručuju da sport uči zajedništvu, solidarnosti i dostojanstvenom suočavanju sa izazovima, te da projekat „MASTERTim – Igramo zajedno“ ima za cilj da podstakne građane da budu dio pozitivnih promjena.
– Zajedno gradimo društvo u kojem je zdravlje prioritet, a zajedništvo naša najveća snaga – navodi se u saopštenju.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

MASTER pokrenuo projekat „MASTERTim – Igramo zajedno“ uz podršku Ministarstva sporta i mladih

Mreža za evropske politike (MASTER) uz podršku Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore pokreće projekat „Uključi.me - Inkluzija u praksi“ koji se finansira kroz javni konkurs „Zajedno svi učimo“.&nbsp;
U crnogorskom obrazovnom sistemu, kako su ukazali, još postoji veliki broj djece koja se svakodnevno suočavaju sa preprekama u obrazovanju, ne zbog nedostatka sposobnosti, već zbog nedostatka adekvatne podrške.
- Iako zakonski okvir jasno garantuje njihova prava, praksa pokazuje da prosvjetni radnici često nemaju dovoljno resursa, znanja ili sistemske pomoći da inkluziju sprovedu onako kako je zakon i društvo zahtijevaju - ukazali su u MASTER.
Cilj projekta je, poručuju oni, jasan: osnažiti nastavnike i stručne saradnike da uključe svako dijete, u svakoj učionici, svakog dana. 
Inkluzija nije samo zakonska obaveza - ona je vrijednost, princip i preduslov za jednako društvo.
- Kroz projektne aktivnosti, MASTER želi da doprinese stvaranju školskog okruženja koje razumije različitosti, primjenjuje inkluzivne metode i pruža podršku djeci u skladu sa njihovim individualnim mogućnostima. Fokus je na stvarnom jačanju kapaciteta nastavnika, međusektorskoj saradnji i razvoju sistema koji prati, osnažuje i unapređuje, a ne samo formalno evidentira stanje - naveli su u saopštenju.
Tokom narednih mjeseci biće, kako su saopštili, realizovan sveobuhvatan set aktivnosti usmjeren na unapređenje praksi inkluzivnog obrazovanja.
- Kampanja „Uključi.me – Inkluzija u praksi“ - podizanje svijesti javnosti o značaju inkluzije, promocija pozitivnih primjera i afirmacija nastavnika koji već ostvaruju uspjehe u radu sa djecom sa posebnim obrazovnim potrebama; detaljna analiza potreba nastavnika i stručnih saradnika – istraživanje koje će mapirati izazove, kompetencijske praznine i oblasti u kojima su dodatna znanja najpotrebnija, uz ciljano planiranje daljih intervencija; trodnevna stručna obuka na sjeveru Crne Gore – interaktivna, praktična edukacija za 25 nastavnika i stručnih saradnika, fokusirana na primjenu IROP-a, diferenciranu nastavu i efikasnu saradnju sa asistentima i stručnim timovima; izrada praktičnog priručnika za inkluzivnu nastavu - sa konkretnim alatima, metodama, preporukama i primjerima dobre prakse, kao trajni resurs za nastavnike; video serijal „Glas iz učionice“ – šest emisija posvećenih iskustvima nastavnika, stručnjaka i roditelja, sa ciljem da se javnosti približe izazovi i uspjesi inkluzivne prakse; onlajn platforma „Uključi.me“ – centralno digitalno mjesto za razmjenu znanja, pristup materijalima i kontinuiranu stručnu podršku, dostupnu nastavnicima iz cijele Crne Gore; medijska kampanja – kreiranje pozitivnog narativa o inkluziji, razbijanje stereotipa i promocija škole kao prostora koji prihvata i osnažuje svako dijete - naglasili su u saopštenju.
Realizacijom projekta „Uključi.me – Inkluzija u praksi“ MASTER daje, kažu oni, snažan podsticaj razvoju inkluzivnog obrazovanja kao strateškog prioriteta Crne Gore.
- Ovaj projekat postavlja temelje školskog sistema koji ne izjednačava djecu, već prepoznaje njihove različitosti, potencijale i pravo na podršku. Inkluzija nije poseban zahtjev, već osnovno pravo svakog djeteta da raste, uči i napreduje u okruženju koje ga razumije i podržava - zaključili su u saopštenju.

Počinje projekat „Uključi.me“ - Inkluzija u praksi

Na Univerzitetu Crne Gore 12. decembra, zvanično je počela primjena tzv. prelaznog rješenja za studente dvogodišnjih master studija, čime se omogućava izdavanje diplome postdiplomskih specijalističkih studija u skladu sa članom 172 novog Zakona o visokom obrazovanju, kazali su iz Studentskog parlamenta Univerziteta Crne Gore (SPUCG).
Kako je saopšteno iz Studentskog parlamenta Univerziteta Crne Gore (SPUCG), ovaj korak predstavlja suštinski početak primjene novog Zakona o visokom obrazovanju i rezultat je višegodišnjeg zalaganja tog tijela, institucionalnih i vaninstitucionalnih pritisaka, kao i peticije koju je potpisalo više od 3.700 studenata UCG.
Primjena ovog zakonskog rješenja odnosi se na studente dvogodišnjih master studija koji su uspješno završili prvu godinu studija i položili sve ispite predviđene nastavnim planom i programom u obimu od 60 ECTS kredita. Time se, kako navode iz Studentskog parlamenta, konačno ispravlja sistemska nepravda koja je godinama onemogućavala veliki broj studenata da steknu formalno priznatu kvalifikaciju i ravnopravno učestvuju na tržištu rada.
- Ovo rješenje znači ne samo pravdu za nekoliko hiljada kolega, već i mogućnost njihovog daljeg karijernog napredovanja i profesionalnog usavršavanja – upravo ono što bi država morala da garantuje pri upisu studija - poručuju iz SPUCG.
Studentski parlament najavljuje i nastavak borbe za dodatne reforme u visokom obrazovanju, među kojima je i akreditacija studijskih programa po novom modelu. Iz tog tijela ističu da se postojeći model studija 3+2+3 pokazao kao nepravedan i neprimjeren crnogorskom kontekstu, te da je neophodno jasno se udaljiti od njegove dalje primjene.
Podsjećaju i da je, na njihovu inicijativu, u novom Zakonu o visokom obrazovanju pravo na obavljanje studentskih poslova prepoznato kao dio studentskog standarda. Dodatno, zakon predviđa mogućnost da visokoškolske ustanove osnivaju centre za posredovanje u obavljanju studentskih poslova.
SPUCG najavljuje da će u narednom periodu intenzivirati aktivnosti na donošenju posebnog Zakona o obavljanju studentskih poslova, čiji će nacrt uskoro biti upućen nadležnim ministarstvima.
Prema njihovim riječima, studentski servisi ili centri za obavljanje studentskih poslova omogućili bi studentima da legalno obavljaju privremene i povremene poslove, steknu prvo radno iskustvo, upoznaju se sa zahtjevima tržišta rada i za svoj rad budu adekvatno plaćeni, bez ugrožavanja uspjeha na studijama.
- Na ovaj način bi se Crna Gora pridružila razvijenim evropskim i svjetskim državama, ali i zemljama regiona koje već imaju jasno regulisan sistem studentskog rada - zaključuju iz Studentskog parlamenta UCG, uz poruku da će uz podršku studenata dosljedno nastaviti višegodišnje zalaganje za unapređenje studentskog standarda i položaja mladih u društvu.

1250x600

SPUCG: Nekoliko hiljada kolega sa master studija zasluženo dobija diplomu

U okviru projekta Kampanja za slobodu, koji se realizuje uz podršku Ministarstva unutrašnjih poslova Crne Gore, Mreža za evropske politike – MASTER predstavila je edukativni film posvećen jednoj od najtežih, ali često zanemarenih društvenih pojava – trgovini ljudima. Film, koji nosi istoimeni naziv, ima za cilj podizanje svijesti, edukaciju građana i jačanje zajedničkog odgovora na ovaj globalni problem.
Iz MASTER-a ističu da trgovina ljudima nije pojava koja se dešava „negdje daleko“, već realnost koja pogađa sve države, uključujući i Crnu Goru.
– Trgovina ljudima ne bira žrtve ni lokacije. Zato o ovom pitanju moramo govoriti glasno, jasno i kontinuirano – jer samo informisan građanin je zaštićen građanin – navodi se u saopštenju.
Edukativni film donosi poruke istaknutih stručnjakinja iz oblasti pravosuđa, prava i socijalne zaštite, koje svakodnevno rade na sprječavanju trgovine ljudima i zaštiti žrtava:
– Snežana Šišević, državna tužiteljka u Višem državnom tužilaštvu
– Ana Andrijašević, advokatica
– Anđela Ivanović, šefica Kabineta u Ministarstvu rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga
Njihova iskustva i upozorenja, kako poručuju iz MASTER-a, predstavljaju dragocjen doprinos razumijevanju problema i motivaciju za snažniji društveni angažman.
– Informisanost građana nije samo pravo, već i obaveza. Trgovina ljudima je borba koju niko ne može voditi sam – potrebna je solidarnost svih nas – poručuju autorke filma.
Film je dostupan javnosti na YouTube kanalu Mreže za evropske politike – MASTER, sa namjerom da se poveća vidljivost problema i podstakne aktivnije uključivanje građana, institucija i organizacija.
Film možete pogledati ovdje:&nbsp;
<a href="https://www.youtube.com/watch?v=fotDOX7jimw">https://www.youtube.com/watch?v=fotDOX7jimw</a>
– Pozivamo sve građane, organizacije i institucije da se priključe kampanji i doprinesu stvaranju slobodnijeg i sigurnijeg društva za sve – zaključuje se u saopštenju.

„Kampanja za slobodu“: Snažan apel za borbu protiv trgovine ljudima

Podkast serijal „Interkulturalni most - društvena kohezija za društveni razvoj“ Mreže za evropske politike - MASTER od sada možete pogledati i na Televiziji E, petkom u terminu od 15:05 sati.&nbsp;
U prvoj epizodi, voditeljka Duška Pejović ugostila je dr Ljudmilu Milu Popović, generalnu direktoricu Direktorata za interkulturalizam u Ministarstvu ljudskih i manjinskih prava.
Kroz razgovor su otvorile važne teme - šta zapravo znači interkulturalizam i po čemu se razlikuje od multikulturalizma, zašto je dijalog ključan za izgradnju povezanijeg i otpornijeg društva, te na koji način interkulturalni pristup doprinosi društvenom razvoju i koheziji.

Podkast „Interkulturalni most - društvena kohezija za društveni razvoj“ MASTER-a sada i na TV E

Mreža za evropske politike MASTER uspješno je realizovala okrugli sto i premijeru dokumentarnog filma „Inkluzivni dizajn: Uklanjanje prepreka, stvaranje prilika“, održane 23. jula 2025. u Naučno-tehnološkom parku u Podgorici. Događaj je okupio predstavnike institucija, organizacija civilnog društva, struke i zajednice –one koji svojim znanjem, položajem i iskustvom mogu doprinijeti stvaranju Crne Gore u kojoj su prostor, usluge i informacije dostupni svima.
U uvodnom dijelu, prisutnima su se obratile Irena Rakočević, generalna direktorica Direktorata za zaštitu i jednakost lica sa invaliditetom pri Ministarstvu ljudskih i manjinskih prava, i mr Andrea Popović, izvršna direktorica organizacije MASTER. Njihove poruke su bile snažan poziv na zajedničku odgovornost u stvaranju društva koje prepoznaje i poštuje raznolikost, te uklanja prepreke koje osobe s invaliditetom svakodnevno ograničavaju.
<h2>Rezultati projekta: vidljivi pomaci, ali i alarmantni podaci</h2>
Pored edukativnih aktivnosti, u okviru projekta izrađena je detaljna analiza stanja pristupačnosti objekata u javnoj upotrebi, s fokusom na objekte gdje se nalaze ministarstva i lokalne samouprave. Analiza je pokazala da:
- veliki broj javnih objekata u Crnoj Gori i dalje nije pristupačan za osobe s invaliditetom,
- zgrade u kojima se nalaze ključne državne institucije – poput ministarstava i opštinskih organa – u većini slučajeva ne zadovoljavaju ni osnovne standarde pristupačnosti,
- pristupne rampe, taktilne staze, liftovi i jasno označene pristupne tačke najčešće izostaju, ili ne funkcionišu.
Uz analizu, izrađen je i terenski izvještaj o mapiranju fizičkih barijera, kao i set preporuka za unapređenje zakonodavnog i institucionalnog okvira, koji su dostupni na sajtu MASTER-a. Projekat je pružio i primjere dobre prakse iz EU, koji pokazuju da su promjene moguće – ali samo uz jasnu političku volju i ulaganja. Link do istraživanja: https://master-mne.me/master-analiza-i-istrazivanje-o-pristupacnosti-objekata-osi/
<h2>Film koji daje glas onima koji se svakodnevno suočavaju s preprekama</h2>
Poseban segment događaja bila je premijera dokumentarnog filma „Inkluzivni dizajn: Uklanjanje prepreka, stvaranje prilika“, koji je kroz lična svjedočenja i primjere iz prakse na autentičan način prikazao svakodnevne izazove s kojima se osobe s invaliditetom suočavaju. Film je realizovan s ciljem da osnaži razumijevanje, empatiju i spremnost na promjenu, kako na institucionalnom, tako i na društvenom nivou. Film je dostupan na YouTube kanalu MASTER-a. https://www.youtube.com/watch?v=3q9RKeJymDc
<h2>Panel diskusija: Struka, iskustvo i odgovornost – pristupačnost kao zajednička obaveza</h2>
Panel diskusija pod nazivom „Jednak pristup za sve: izazovi i rješenja u oblasti pristupačnosti“ okupila je relevantne sagovornice iz oblasti institucija, arhitekture, pravne zaštite i aktivizma, koje su iz različitih uglova rasvijetlile kompleksnost pristupačnosti u Crnoj Gori.
Učesnice panela bile su:
Irena Rakočević, generalna direktorica Direktorata za zaštitu i jednakost lica sa invaliditetom pri Ministarstvu za ljudska i manjinska prava, istakla je da pristupačnost mora biti prioritet svih institucija, ne samo kroz projekte, već kroz sistemske mjere i budžetska izdvajanja. Naglasila je važnost partnerskog odnosa sa civilnim sektorom i lokalnim samoupravama u implementaciji politika pristupačnosti.
Valentina Pantović, diplomirana inženjerka arhitekture i autorka mapiranja pristupačnosti javnih objekata u okviru projekta, podijelila je nalaze iz terenskog rada, ukazujući na zabrinjavajuće stanje nepristupačnosti objekata ključnih institucija – ministarstava i opština. Istakla je da fizičke barijere nijesu samo pitanje dizajna, već direktno utiču na ostvarivanje osnovnih prava građana.
Milena Krsmanović-Iković, savjetnica Ombudsmana – Institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda, govorila je o institucionalnoj zaštiti prava osoba s invaliditetom, broju pritužbi koje se odnose na nepristupačnost i ulozi Ombudsmana u ukazivanju na sistemske propuste. Posebno je naglasila potrebu za jačanjem nadzora nad sprovođenjem propisa i praćenjem realizacije preporuka.
Anđela Miličić, aktivistkinja za prava osoba s invaliditetom, kroz lične i profesionalne uvide predstavila je svakodnevne izazove s kojima se osobe s invaliditetom suočavaju, od fizičkih barijera do institucionalnih ograničenja. Naglasila je koliko nepristupačno okruženje utiče na samostalnost, zapošljivost i socijalnu uključenost OSI.
Ana Andrijašević, pravnica MASTER-u, govorila je o postojećem zakonodavnom okviru, mehanizmima sankcionisanja nepristupačnosti i primjeni standarda EU. Posebno je istakla pozitivne primjere evropskih gradova koji su, zahvaljujući strateškom pristupu i lokalnoj odgovornosti, postigli visok nivo pristupačnosti za sve građane.
Panel je zaključio da je vrijeme za izgovore prošlo – i da pristupačnost mora postati obavezni standard, a ne povremeni projektni zadatak. Jedinstvena poruka svih učesnica bila je da su promjene moguće samo ako se objedine znanje, politička volja i odgovornost institucija prema građanima.
<h2>Put ka inkluziji je otvoren – ali prepreke traže hitnu akciju</h2>
Događaj je još jednom pokazao da promjene nijesu nedostižne – ali zahtijevaju odlučnost, odgovornost i hitnu reakciju. Dok god zgrade ministarstava, opština, sudova, fakulteta i zdravstvenih ustanova ostaju nepristupačne, govoriti o jednakosti i demokratskom društvu ostaje fraza bez pokrića.
- Ovo nije pitanje luksuza, već pitanje osnovnih ljudskih prava. Zato pozivamo donosioce odluka na svim nivoima – od lokalnih samouprava do najviših državnih institucija – da se bez odlaganja pozabave pitanjem pristupačnosti. Vrijeme za simbolične poteze je prošlo – potrebni su konkretni koraci, politička volja i institucionalna posvećenost. Mreža za evropske politike MASTER će i dalje ukazivati na nepravde koje prepreke stvaraju, osnaživati građane i povezivati aktere koji mogu donijeti promjene. Inkluzivno društvo ne nastaje samo po sebi – ono se gradi odvažnim odlukama i jasnim prioritetima. A pristupačnost mora biti jedan od njih. MASTER-ov projekat „Inkluzivni dizajn: Uklanjanje prepreka, stvaranje prilika“ realizovao se uz podršku Ministarstva za ljudska i manjinska prava Crne Gore - navodi se u saopštenju MASTER-a.

Pristupačnost objekata OSI – Pokrenute promjene, ali prepreke i dalje stoje ispred najvažnijih institucija

U novoj epizodi emisije "Građanski ugao" odgovaramo na pitanja šta znači pripadati manjinskoj zajednici u Crnoj Gori, kako uskladiti etničku pripadnost i nacionalni identitet, kako očuvati svoj jezik, tradiciju i kulturu u savremenom društvu.&nbsp;
Gosti Miloša Milačića, koordinatora projekta Juventasa, su Elvis Beriša, direktor NVO Phiren Amenca i Andrea Popović, izvršna direktorica MASTER-a. 
 
Emisija/podkast IdentArt pruža platformu mladim ljudima, pripadnicima manjinskih naroda i nacionalnih zajednica u Crnoj Gori da podijele svoja iskustva, izazove i vizije za budućnost. Svaka epizoda obrađuje ključne teme vezane za interkulturu, ljudska prava, kulturno nasljeđe i umjetničko stvaralaštvo. Cilj je podstaći dijalog, povećati svijest o značaju inkluzije i smanjiti etničku distancu kroz edukativan i inspirativan sadržaj.
Emisiju "Građanski ugao” možete pogledati večeras u 22 sati na Televiziji E.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="//cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DE8-jjsKiu-0&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

U "Građanskom uglu" o pripadnosti manjinskoj zajednici, usklađivanju etničke pripadnosti i nacionalnog identiteta...

Nekada je, kako je sam govorio, uradila nečastan posao, njeno ponašanje je bilo razbojničko i skandalozno, a juče je postala njegova savjetnica. Ovo je, u retrovizoru političkih dešavanja, slika relacije aktuelnog predsjednika Skupštine i bivše šefice parlamenta – Andrije Mandića i Danijele Đurović. Ujedno, to je i slika političke scene Crne Gore, gdje je sve moguće i gdje malo šta ima trajnu težinu.
 
Da se prisjetimo 2022. godine.
- Novi skandal u režiji Danijele Đurović. Suprotno Poslovniku i bez dogovora na Kolegijumu, predsjednica Skupštine je nasilno zakazala sjednicu Parlamenta koja ima za cilj uguravanje tačke dnevnog reda o prevarnom odvajanju Zete od Podgorice- kazao je tada jedan od lidera Demokratskog fronta Andrija Mandić.
Smatrao je da „motivi onih koji hoće krnju Zetu kao neodrživu opštinu, bez resursa i teritorija koje joj istorijski pripadaju, nijesu utemeljeni u volji samih Zećana“.
- Upozoravamo ih još jednom da to ne čine. Ovaj nečastan posao i razbojničko postupanje naići će na jasan odgovor naroda- naveo je Mandić tada na Tviteru.
Danas se vraćamo u sadašnji trenutak.
Nekadašnja predsjednica Skupštine Danijela Đurović nova je savjetnica aktuelnog šefa parlamenta Andrije Mandića.
To je odlučeno na jučerašnjoj sjednici Anketnog odbora. Kako je saopšteno, Đurović je za savjetnicu predložio Mandić, a svi članovi odbora podržali su njeno imenovanje.
Podsjetimo, Đurović je bila predsjednica Skupštine u vrijeme kada je bila članica Socijalističke narodne partije.
Od optužbi za “nečastan posao“ i “razbojničko postupanje“ do institucionalne saradnje u samom vrhu parlamenta – politička scena Crne Gore još jednom pokazuje koliko su oštre riječi kratkog daha, a politički interesi dugog vijeka. U takvom ambijentu, jučerašnji protivnici lako postaju današnji saradnici.

Od “razbojničkog postupanja“ do savjetničke fotelje - politički salto Andrije Mandića i Danijele Đurović

Mještani Botuna, koji se protive izgradnji postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, okupili su se i jutros od 6 sati ispred gradilišta u tom mjestu, prenosi<a href="https://rtcg.me/vijesti/drustvo/816536/mjestani-botuna-i-jutros-ispred-gradilista-najavljuju-radikalne-proteste.html"> RTCG.</a>
&nbsp;Oni ne dozvoljavaju radnicima da uđu na gradilište. Najavljuju zbor građana večeras na kojem će dogovoriti dalje aktivnosti. Mještani su juče upozorili da radnici otkopavaju kancerogeni materijal iz Kombinata aluminijuma, koji je decenijama nepravilno skladišten, i poručili da neće odustati od protesta sve dok je i jedan radnik na gradilištu.
Mještanin Dimitrije Raičković je najavio večeras zbor građana na kojem će se dogovoriti o daljim koracima i mogućoj radikalizaciji protesta.
Raičković je pozvao Aleksandra Nišavića, direktora preduzeća „Vodovod i kanalizacija“,da dođe na lice mjesta, kao i nadležnu inspekciju, kako bi utvrdili da li je riječ o kancerogenom materijalu ili ne.
Mještani ne blokiraju saobraćaj, puštaju gradski prevoz, oni ne dozvoljavaju radnicima da uđu na gradilište.
Najavljuju i za sjutra ujutru ponovo protest.&nbsp;
Opština Zeta juče je pozvala Centar za ekotoksikološka ispitivanja (CETI) da bez odlaganja izađe na teren u Botun i izvrši detaljna ispitivanja nakon potvrde da se u zoni aktuelnog gradilišta vrši iskopavanje potencijalno opasnih i štetnih materija, saopšteno je iz te lokalne uprave.
Mještani Zete okupili su se i juče ujutru ispred gradilišta i poručili da okupljanje predstavljalo opomenu nadležnima i pozvali ih da ispune data obećanja.
Mještanin peđa Stojanović juče je pozvao gradonačelnika Sašu Mujovića da ispuni obećanje da se ništa neće raditi dok ne počne sanacija crvenog mulja.
Mještanin Bojan Terzić, kazao je da su u prethodnom periodu pokušavali da problem riješe na institucionalnom nivou, te da se radi o blokadi, kako radnici ne bi stigli na gradilište.
„U prethodnom periodu smo pokušavali da na institucionalnom nivou riješimo problem i zaustavimo gradilište koje je, po našem mišljenju, protivzakonito započeto.
 
Kompletan otpad od proizvodnje kombinata aluminijuma koji je decenijama nepravilno skladišten sada se ponovo otkopava. To su tzv. anode koje su sastavljene od katrana i raznih ugljjenvodonika od kojih je 90 odsto kancoregeno", naveo je Terzić.
Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine saopštilo je početkom februara da su se stekli preduslovi da se gradilište postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Botunu pusti u rad.
Radovi na gradilištu bili su privremeno obustavljeni zbog nepravilnosti koje su utvrđene zapisnikom građevinskog inspektora. Investitor je otklonio nepravilnosti, a dio nedostajuće dokumentacije dostavljen je nadležnim organima.
Gradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda zvanično počela 30. decembra prošle godine uz protivljenje mještana Botuna.
Prema gradilišnoj tabli rok u kojem postrojenje mora biti izgrađeno je 31. maj 2028. godine.
Investitori izgradnje su Glavni grad i Vodovod, tehničku dokumentaciju radila je firma "Nik kom", a reviziju komisija za vršenje revizije projektne dokumentacije gdje je vodeći revident Goran Sekulić.
Izvođač radova je kompanija Kuzu - Alkatraš iz Turske, a stručni nadzor radi njemačka firma Fichtner GmbH &amp; Co KG.

Mještani Botuna i jutros ispred gradilišta, najavljuju radikalne proteste

U južnim i centralnim predjelima Crne Gore danas će biti pretežno sunčano, a na sjeveru promjenljivo oblačno.
&nbsp;Iz Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju saopšteno je da su tokom jutra ponegdje moguće slabe padavine, prvenstveno na sjeveroistoku, a popodne se očekuje razvedravanje.&nbsp;
&nbsp;Vjetar će ujutru biti mjestimično umjeren do pojačan, sjeverni i sjeveroistočni.&nbsp;
&nbsp;Jutarnja temperatura od minus dva do devet, najviša dnevna od pet do 18 stepeni.

Danas pretežno sunčano, do 18 stepeni

Politički trenutak u Srbiji i Crnoj Gori više se ne može opisivati tehničkim jezikom “pregovaračkih poglavlja” i “reformskih dinamika”. Obe države formalno teže članstvu u Evropskoj uniji, jedna mu je naoko “na korak”, druga svetlosnim godinama daleko, ali se suštinski obe nalaze u procesu duboke političke regresije – samo sa različitim spoljnopolitičkim dekorom.
Srbija danas funkcioniše kao hibridni režim sa stabilnim autoritarnim jezgrom i već je na korak od diktature beloruskog tipa. Vlast Aleksandra Vučića i dalje održava iluziju evropskog kursa, dok paralelno “čuva” političku, bezbednosnu i energetsku zavisnost od Rusije. I te činjenice je, čini se – najzad, sada svestan i Brisel.
Naravno, teško da će, posebno posle najnovijih iskustava, nekoga u evropskoj administraciji zavarati ponude Aleksandra Vučića poput one da Srbija uđe u EU bez prava veta. Nije to ozbiljna priča za Evropu, samim tim što otvara mnogo više problema, nego što ih rešava. To je samo (još jedan) pokušaj srbijanskog predsednika da nekog koga patološki mrzi (nezavisna Crna Gora) spreči da postigne nekakav uspeh (ulazak u EU) pre Srbije, čak i kad se Srbija sama ne trudi previše da takav uspeh postigne. Sem, naravno, da zadrži više nego izdašne evropske predpristupne fondove.
Odbijanje da se uvedu sankcije Moskvi, kontinuirano opravdavanje ruske politike, kao i činjenica da se ruski ambasador u Beogradu gotovo svakodnevno oglašava o unutrašnjim pitanjima Srbije – od bezbednosti do energetike – jasno pokazuju da Moskva u Srbiji nije samo spoljni partner, već faktor unutrašnjeg odlučivanja. Javno mnenje značajno modelira proruski kadar pravilno raspoređen i po potrebi aktiviran u
svim oblastima, lojalni domaći, kao i ruski “mediji” koji su u ostatku Evrope zabranjeni. U tu jednačinu treba dodati i faktor Crkve Srbije: ona je u svakodnevnim, da kažemo – taktičkim, stvarima pod “komandom” Andrićevog venca, s kojim je vežu isti interesi i ciljevi, ali je u onom strateškom smislu ispostava, poslušnik i predradnik Crkve Rusije. Koja je, opet, u simbiozi s Kremljom, tako da ta činjenica zatvara taj perverzni političko-religijski krug.
Ispred ove koalicije zla stoje dve slabašne političke barijere. Prva je - nejaka, razjedinjena, godinama demonizovana i fizički ugrožavana srbijanska opozicija. Druga su studenti i neformalni građanski zborovi. Posle prvog šoka i nesnalaženja pred silnim narodnim protestom, srbijanski režim je uspeo da te dve grupacije međusobno konfrontira.
Studentima je nametnuo svoj sopstveni narativ (desničarenje, rusofiliju, “nedavaštvo” Kosova i druge teme iz asortimana), dok samu opoziciju odavno drži pacifikovanom i marginalizovanom zahvaljujući kreiranju “poželjne opozicije” i medijskom i banditskom spremnošću da uništi život svakom ko digne glas. To je opoziciju dugo godina navodilo na pogrešan kolosek, da igra potpuno istu igru kao vlast, iako je u tome ne može pobediti; tek nedavno je jedan deo opozicije konačno i hrabro stao iza proevropske nedvosmislene agende, ali, čini se, i dalje nedovoljno energično.
STABILNOST KAO ALIBI
S druge strane, Evropska unija na sve to reaguje kalkulantski, iako je vokabular prema srbijanskim vlastima u poslednje vreme znatno pooštren. Teško, ipak, odustaje od dugovremene politike opraštanja Srbiji zbog njene geopolitičke težine i Kosova. Usvajanje spornih tužilačkih zakona, degradacija izbornog procesa, otvorene uvrede evropskim zvaničnicima, manipulacije oko energetskih aranžmana (NIS), medijske neslobode – sve to, i još koje-šta, i dalje za srbijanski režim ne proizvodi ozbiljne političke posledice, koje bi ga ili oborile, ili definitivno gurnule “preko crte” u suprotnom smeru.
Brisel bira stabilnost i kontrolu, čak i kada to podrazumeva tolerisanje sistemskog urušavanja vladavine prava i svih evropskih vrednosti. Takva politika kratkoročno održava privid održivosti i uravnoteženosti, ali dugoročno podriva kredibilitet evropskog projekta. Jer ako se evropske vrednosti relativizuju zarad stabilnosti, onda se stabilnost pretvara u alibi za stagnaciju.
U Crnoj Gori je situacija formalno drugačija, ali suštinski jednako problematična. Ta država je najdalje odmakla u pregovorima sa EU, ali reformski proces je danas spor, selektivan i često podređen partijskim interesima.
Utisak da EU “gura” Crnu Goru ka članstvu po svaku cenu proizlazi iz strateške potrebe da politika proširenja ne doživi potpuni krah. Za održavanje slike poželjnosti ujedinjene Evrope, posebno u geopolitičkom momentu izazvanom agresijom Rusije na Ukrajinu i zaokretom u politici SAD, potrebna je makar jedna “uspešna priča”, a ona je najlakše izvodiva sa “zemljicom” veličine jednog prosečnog evropskog grada. Pritom, strateški korisnom. U tom kontekstu se često zanemaruju duboke institucionalne slabosti, politička trgovina i nedovršeni obračun sa organizovanim kriminalom. Ipak, nije ni taj stav Brisela bez jakih unutrašnjih otpora, niti je strpljenje bezgranično. Štaviše, nedavno su se čule prve gorke opomene Crnoj Gori kroz stav o “papirnim reformama”.
No, crnogorski problem ima i dodatnu dimenziju – snažan i otvoren politički uticaj Srbije i u njoj vladajuće velikosrpske i rusko-vazalne poltike. Taj uticaj se u Crnoj Gori realizuje preko političkog i medijskog bloka koji negira posebnost crnogorskog identiteta, jezika i crkve, i koji državnost Crne Gore tretira kao privremeni istorijski incident, tumačeći Crnu Goru kao “srpsku državu”. Istovremeno konstantno zakukavanje o nekakvoj “ugroženosti Srba” – što je narativ koji je obeležio i klanicu tokom raspada SFR Jugoslavije, i koji se čuje već skoro 40 godina u kontinuitetu, a bez ikakvog osnova – treba, valjda, da stvori utisak opravdanosti tih stavova i logike po kojoj su Srbi izuzeti od moralne, prekršajne i krivične odgovornosti.
Krhki međunacionalni sklad, koji je Crna Gora uspela da stvori i očuva posle početnog lutanja i strašnih grešaka tokom prvog dela rastakanja SFRJ, sada je ugrožen na dnevnom nivou, kroz uporno nametanje stavova, logike, ikonografike i dogmatske religioznosti. S pruženom rukom toj neformalnoj, ali upornoj prekograničnoj agresiji koju predvode preobučeni srbijanski radikali – dakle, isti onaj politički blok koji nosi na rukama većinsku odgovornost za raspad Jugoslavije i svu prolivenu krv – u Crnoj Gori stoje domaći kolaboracionisti (“velikosrpska iredenta”) i hipnotisana, bezidejna i nehrabra vlast, smeša onih koji ne znaju šta i kako i onih čiji kompleksi i neizlečene frustracije iz mladosti sprečavaju bilo kakvu smislenu i razumnu reakciju.
APATIJA I UDVORIŠTVO
Da ne preti katastrofom, bilo bi smešno do koje su mere crnogorski politički rukovodioci na svim nivoima ponizni pred Beogradom. Ako smemo da dodamo: i iskompleksirani Beogradom. Možda i nečime ucenjeni ili dodatno “motivisani”; najzad, za primer, još je politički aktivan – uprkos šteti koju je napravio – političar, čiji je brat u isto vreme dok je ovaj prvi bio premijer, držao privatnu kliniku u Beogradu s partnerkom tadašnje srbijanske premijerke.
U svemu tome, indikativna je uloga Srpske pravoslavne crkve, pouzdanog saveznika srbijanske vlasti i u držanju Srbije pokornom, i u ugrožavanju suvereniteta i nezavisnosti Crne Gore. Ova verska organizacija dogmatski ne priznaje postojanje većinskog naroda na tlu države u kojoj deluje kroz dve cele i delove još dve eparhije, i onima koji se izjašnjavaju kao pravoslavni Crnogorci direktno uskraćuje osnovna verska prava.
SPC je u Crnoj Gori, zahvaljujući tipu ljudi koji je bio jednako zaluđen i agresivan “komunista” kao danas “vernik”, poslednjih godina preuzela ulogu ključnog političkog aktera, neskriveno prelazeći granicu između duhovne misije i direktnog oblikovanja vlasti. Taj proces, opet, nije bio spontan, već je sistemski organizovan i podržavan iz Beograda, koji političku snagu manifestuje i uticajem na većinu crkvenih velikodostojnika.
Studentski bunt ogolio je dubinu društvene krize u Srbiji. Protesti koji su počeli kao reakcija na korupciju, nasilje i urušavanje institucija, međutim, vremenom su ideološki pomereni udesno. Umesto jasne građanske platforme, deo pokreta preuzeo je narative nacionalne ugroženosti i suverenističkog otpora Zapadu. To nije slučajno – to je rezultat dugogodišnjeg medijskog i obrazovnog oblikovanja javnosti u pravcu anti-liberalne paradigme. Što će reći – problem u Srbiji je kudikamo dublji i kompleksniji od nezadovoljstva izborom političkog pravca ili čak činjenice da zemljom vlada organizacija koja otvoreno kopira principe rada i delovanja organizovane kriminalne grupe.
U Crnoj Gori, iako je zabeležen jedan pokušaj, nema snažnog studentskog, shodno tome ni opštegrađanskog pokreta. Razlozi su višeslojni: demografsko pražnjenje, masovno iseljavanje mladih, ali i činjenica da su identitetske podele već apsorbovale društvenu energiju. Ljudi su ili politički instrumentalizovani kroz postojeće blokove i uporno potencirane nacionalne granice, ili potpuno depolitizovani. Umesto protesta, dominira apatija. Umesto principa – udvorištvo. Umesto jasnog opredeljenja ka boljitku, sposobnijoj državi i jačanju ljudskih prava – dominira politička travestitija i cirkuska galama. To je, takođe, pokazatelj duboke društvene krize, samo drugačije usmerene i ponekad zamaskirane.
Pa, da zaključimo. Srbija (i) danas formalno balansira između Brisela i Moskve, ali politički komfor pronalazi u autoritarnim obrascima, čime faktički manifestuje da je mnogo bliža ruskom modelu nego evropskom. Crna Gora balansira između evropske perspektive i unutrašnje borbe za očuvanje sopstvene državne i identitetske posebnosti. U obe države institucije su slabije od političkih, verskih i bezbednosnih centara moći.
Ključno pitanje više nije ko je formalno bliži EU, već ko je spremniji da raskine sa praksama koje Evropu svode na deklaraciju. Bez jasnog razdvajanja države i Crkve, bez odricanja od iredentističkih projekcija i bez doslednog evropskog pritiska na autoritarne devijacije – i Srbija i Crna Gora ostaće u međuprostoru, suštinski zarobljene između sopstvenih mitova i tuđih geopolitičkih interesa, čak i ako bar jedna od te dve države formalno postane deo evropske zajednice.

Tag: master