MANDIĆ I JOANIKIJE PROTIV VUČIĆA I METODIJA: Sukob interesa, ne i sukob vrijednosti

Oluja u ,,srpskom svetu“ ili nevolje u litijaškom raju?  

Kako god, reklo bi se da je vanredna situacija u velikosrpskom korpusu, koju je isprovocirao čelni čovjek te političke ekipe – Aleksandar Vučić.   

VUČIĆEVE ,,MRKE PORUKE” IZ MRKONJIĆ GRADA

Prvo je, tokom obilježavanja godišnjice stradalih Srba u operaciji ,,Oluja“ otrovne strelice uputio direktno prema Vladi Crne Gore Milojka Spajića. I to zbog slanja državnog predstavnika u Knin. Onda je, posredno ali vrlo jasno, Vučić udario i na Andriju Mandića jer je oćutao crnogorsko obilježavanje ,,Oluje”.  

I jer se tako, kako smatra Vučić, upravo Mandić  priklonio Spajiću, samo da bi bio u vlasti.   

Na kraju, ali ne manje važno, predsjednik Srbije je vrlo mrko iz Mrkonjić grada pogledao i u pravcu sveštenika  Crkve Srbije u Crnoj Gori, onih koji su, kako reče, ,,svojevremeno bili namjerili da grade crnogorsku pravoslavnu crkvu, što su spriječili patrijarh Irinej I druge vladike...“  

Onda su uslijedile reakcije. Zanimljive reakcije.  

NEJEDINSTVO U VRHU SPC U CRNOJ GORI

Mitropolit Joanikije Mićović i njegovi iz Mitropolije crnogorsko-primorske ocijenili su da je, citiram, ,,velika šteta po crkveno i narodno jedinstvo sa pozicije predsednika Srbije mahati vrlo neodređenim kritikama na račun Crkve u Crnoj Gori“.  

Iako su Joanikije i ekipa sveštenika iz Mitropolije sa Cetinja pokušali da govore o crkvenom jedinstvu, odmah se pokazalo da su sveštenici Srpske pravoslavne crkve razjedinjeni, i to upravo u odnosu prema Aleksandru Vučiću.  

Jer, već sljedećeg dana oglasila se Budimljansko-nikšićka eparhija, kojom vlada mitropolit Metodije Ostojić. I odmah uklizala u skute predsjedniku Srbije: iskazala je "iskrenu blagodarnost" Aleksandru Vučiću, na njegovoj "kontinuiranoj pažnji, brizi i dubokom razumijevanju složenih istorijskih i savremenih prilika...“  

Nakon dva suprotstavljena saopštenja, jasno je svakome: Metodije se sagao da poljubi Vučićeve cipele, a Joanikije je tek prozborio riječ kritike.  

Ali, suštinski, mitroplit Joanikije nije htio - ili nije smio – da predsjedniku Srbije poruči da se ne miješa u crkvena posla.  

VUČIĆ: AUTOKEFALNA CRNOGORSKA CRKVA JE POSTOJALA!

Ili da ga makar podsjeti na vrijeme kada je - baš on, Aleksandar Vučić - govorio o postojanju, nećete vjerovati, Crnogorske pravoslavne crkve.   

 -Crnogorska autokefalna crkva i de facto i de jure postoji čak i pre uspostavljanja nezavisnosti Crne Gore 2006. godine – kazao je Vučić za Televiziju O2, još decembra 2019. godine, prije nego su počele litije protiv crnogorske vlasti.  

Naravno, Vučić nikada više nije ponovio tu tvdnju, niti je na tu izjavu Vučića podsjetio ni Milan Knežević, već duže najmiliji crnogorski političar Aleksandra Vučića.  

Govor u Mrkonjić gradu, Knežević je iskoristio za blaćenje vlasti, tačnije Vlade Crne Gore, one iste u kojoj je donedavno njegova Demokratska narodna partija imala dva ministra.   

KNEŽEVIĆEVA ,,ŽAL ZBOG GRBOVA”

 -Bio bih najsrećniji da pored ovih svetih grbova Republike Srbije i Republike Srpske b ude i naš crnogorski alaj barjak ili crnogorski krstaš barjak – kazao je tronutim glasom lider Demokrastske narodne partije, jedini crnogorski političar koji se pojavio na bini povodom obilježavanja ...

Da li je Milan Knežević pokazao da ne zna istoriju? Ili je poltronski želio da, smještanjem grba Republike Srpske, koji postoji tek nešto više od tri decenije, u istu ravan sa crnogorskim krstaš barjakom koji postoji duže od 250 godina – htio da dio crnogorske istorije pokloni ,,srpskom svetu“?  

Na kraju balade, to i nije bitno. Milan Knežević je samo pokazao ono što su već demonstrirali mnogi srpski političari - da su lojalni Beogradu a ne Podgorici.   

U tom času jedino je čudno bilo ćutanje Andrije Mandića. Sve dok se, koji dan kasnije, oglasio upravo Mandić.  

MANDIĆEV ODGOVOR

I to da žestoko razgori priče o političkom raskolu u srpskom političkom vrhu - govorom na obilježavanju bitke na Fundini, jedne od ključnih crnogorskih pobjeda koja je, uz onu na Vučjem dolu, doprinijela međunarodnom priznaju Crne Gore na Berlinskom kongresu.  

Naravno, Mandić i ekipa su karikaturalno prekrajali istoriju i pokušali da bitku na Fundinu predstave kao srpsku bitku i srpsku pobjedu.  

No, važnije od kreiranja novije i ljepše srpske istorije, bila je poruka Andrije Mandića, očito poslata na adresu Aleksandra Vučića.   

 -Niko, ma gdje se nalazio, i ma koliko sebe smatrao velikim, nema pravo da nama u Crnoj Gori izdaje uvjerenja o nacionalnoj ispravnosti, kazao je Mandić.   

Govor je žestoko odjeknuo i u crnogorskoj i u srpskoj javnosti. I mnogi samozvani politički analitičari odmah su potrčali da poruku sa Fundine protumače kao istorijski otklon Andrije Mandića od politike Aleksandra Vučića. I sve navodeći kako – nakon Mandićevog govora – ništa više u Crnoj Gori neće biti isto; da je riječ o strategijskoj promjeni politike lidera Nove srpske demokratije!

Puno velikih riječi, puno priče o velikom Mandićevom zaokretu, ali bez osnova, bez realnog utemeljenja.  

POSRBLJAVANJE CRNOGORSKE ISTORIJE

Jer, realnost ukazuje da Mandićeva politika možda jeste promijenila izgled, ali ne i političku ćud.  

I o tome govore simboli. Recimo, ona nakaradna, istorijski neutemeljena, kombinacija trobojke i grba Crnojevića na obilježavanju bitke na Fundini u stvari ukazuje da Mandić želi da utemelji srpstvo u Crnoj Gori na krojenju lažne istorije, povezujući staru crnogorsku dinastiju sa srpskom istorijom.  

Mandić posrbljuje crnogorske pobjede na Vučjem dolu i Fundini, svjestan da je to pametnija opcija nego da slavi srpski poraz iste 1876. godine kod Đuniza. To je ono kada je ruski komandant poslao tragični telegram ruskom caru nakon poraza srpske i ruske vojske: „Svi Rusi izginuli, svi Srbi pobegli.“  

I zato su priče o Mandićevom strateškom zaokretu - bajke za lakovjerne. Uostalom: nikada se nije odrekao titule četničkog vojvode, nikada nije pokazao antifašizam, i do sada nije priznao da postoje Crnogorci kao nacija.  

VRIJEDNOSTI I INTERESI  

Čašica šljivovice i zagrljaj sa Martom Kos nijesu garancija da su promjene suštinske, već samo retoričke.   

Baš kao što različit odnos mitropolita Joanikija i mitropolita Metodija prema Aleksandru Vučiću ne znači da su oni na drugačijim političkim pozicijama. Naprotiv: sveštenici Srpske Crkve u Crnoj Gori zajednički pljuju na crnogorski antifašizam, a u svece kuju ratne zločince.  

Od koljača Mace Vukojićića i Slobodana Šiljka do koljača Pavla Đurišića. Razlike su samo u nijasama: dok Joanikije Milović naziva četničkog koljača i ratnog zločinca Pavla Đurišića ,,junakom nepobjedivog karatera”, mitropolit Metodije u Gornjem Zaostru otkriva ilegalni spomenik i krije ga u Manstiru Đurđevi stpovi ili neđe drugo po četničkim katakombama Srpske pravoslavne crkve.  

Dakle: nevolja ima u ,,srpskom svetu“, ali nije došlo do sukoba oko ključnih vrijednosti. Naprotiv: riječ je o sukobu interesa, prevashodno ličnih ili grupnih. Drugim riječima: za političare srpskog sveta, crnogorski svijet i crnogorska istorija ne postoje ako niejsu instrumenti za sprovođenje velikosrpskog programa.