MJU: Stručnim nalazom štitimo sistem lokalne samouprave, a ne pojedinačne mandate predsjednika opština
Kada je riječ o suštini pravnog stava Ministarstva javne uprave, podsjećamo da je obaveza Skupštine opštine da u roku od 30 dana od konstituisanja izabere predsjednika opštine imperativne prirode. Za neizvršavanje te obaveze Zakon o lokalnoj samoupravi propisuje najstrožu sankciju - skraćenje mandata Skupštini opštine. Nalaz koji dolazi od Ministarstva javne uprave ima za cilj sprječavanje pravne nesigurnosti I očuvanje stabilnosti demokratskog sistema i sistema lokalne samouprave u Crnoj Gori
Povodom aktuelne situacije u Skupštini opštine Kotor, Ministarstvo javne uprave još jednom ukazuje da je u nalazu upravnog nadzora dalo pravno utemeljeno mišljenje i precizne smjernice za postupanje Skupštine opštine Kotor u konkretnoj pravnoj situaciji.
Važno je, ističu, naglasiti da ovo nije presedan, niti je riječ o novom pravnom stavu Ministarstva javne uprave.
- Naprotiv, Ministarstvo je i ranije, u više navrata, sprovodilo upravni nadzor nad primjenom člana 56 Zakona o lokalnoj samoupravi, kojim je propisana imperativna obaveza izbora predsjednika opštine u roku od 30 dana od dana konstituisanja skupštine opštine. Tokom 2023. godine identična pravna situacija postojala je u više opština - Bar, Bijelo Polje, Budva i drugim - i u svim tim slučajevima Ministarstvo javne uprave zauzelo je potpuno isti pravni stav - ističu iz Ministarstva javne uprave (UP).
Iz MJU navode da je Opština Kotor samo jedna u nizu jedinica lokalne samouprave u kojima je neophodna dosljedna primjena zakona od strane Skupštine opštine.
Zbog toga su, kako pojašnjavaju, insinuacije da se zakonske norme „tumače s nekim“ kako bi se nanijela šteta trećim licima ne samo neosnovane, već i krajnje štetne, te ih doživljavamo isključivo kao pokušaj zamjene pravnih argumenata političkom retorikom u trenutku kada pravni argumenti izostaju.
- Kada je riječ o suštini pravnog stava Ministarstva javne uprave, podsjećamo da je obaveza Skupštine opštine da u roku od 30 dana od konstituisanja izabere predsjednika opštine imperativne prirode. Za neizvršavanje te obaveze Zakon o lokalnoj samoupravi propisuje najstrožu sankciju - skraćenje mandata Skupštini opštine. Nalaz koji dolazi od Ministarstva javne uprave ima za cilj sprječavanje pravne nesigurnosti I očuvanje stabilnosti demokratskog sistema i sistema lokalne samouprave u Crnoj Gori - ističu iz MJU.
Radi potpunog informisanja javnosti, podsjećaju na osnovne institute Zakona o lokalnoj samoupravi. Skupština opštine je predstavnički organ lokalne samouprave, koji građani biraju neposredno na slobodnim izborima. Predsjednik opštine je izvršni organ, kojeg bira Skupština opštine i kojoj je on odgovoran za svoj rad.
- U konkretnom slučaju Opštine Kotor, Skupština opštine kojoj je mandat istekao, u martu 2025. godine izabrala je predsjednika opštine. Nakon toga je okončan izborni proces i konstituisana nova Skupština opštine. Predsjednik opštine, izabran od strane skupštine kojoj je mandat istekao, uprkos jasnoj i imperativnoj zakonskoj normi da se predsjednik opštine mora izabrati u roku od 30 dana od konstituisanja nove skupštine, smatra da treba da nastavi sa obavljanjem funkcije - što narušava ustavnu i zakonsku poziciju i ulogu lokalne autonomije i samouprave - pojasnili su iz MJU.
Postavlja se, kažu, ključno i neizbježno pitanje: kojoj skupštini taj predsjednik opštine odgovara za svoj rad?
- Skupštini koja više ne postoji. Time se grubo narušava osnovni princip odgovornosti izvršne vlasti prema predstavničkom organu. Ako bi ostala ovakva neodrživa situacija - Skupštini opštine Kotor, izabranoj voljom građana na slobodnim izborima, uskraćeno je ustavno i zakonsko pravo, odnosno obaveza, čime se direktno obesmišljava izborna volja građana. Niko nema pravo da prihvati stav koji dolazi iz kotorske opštine, jer bi to dovelo do potpunog urušavanja sistema lokalne samouprave, relativizovanja uloge Skupštine opštine i narušavanja odnosa između predstavničkog i izvršnog organa - dodaje se u saopštenju.
Štaviše, kako dodaju iz ovog ministarstva, prihvatanje stava da nije potrebno birati predsjednika opštine nakon konstituisanja skupštine imalo bi nesagledive i opasne posljedice.
- To bi značilo da predsjednik opštine Kotor zadržava mandat i nakon sprovođenja opštih lokalnih izbora, što je u suprotnosti sa koncpetom koji su usvojili poslanici u Skupštini Crne Gore u julu 2025. godine, shodno kojem su oganičili mandate predsjednika opština na najduže 60 dana od dana potvrđivanja mandata odbornika izabranih na opštim lokalnim izborima. Na kraju - u odnosu na manipulacije u vezi sa dostavljanjem nalaza nadzora, jasno ističemo da je Ministarstvo nalaz otpremilo 05.02.2026. godine, i zaista se kod ovakvih izazova i problema - nećemo još baviti pitanjima kancelarijskog poslovanja. Konačno, u vezi sa sudskim presudama koje se pominju u javnosti prethodnih dana, naglašavamo da presude koje se odnose na trajanje mandata predsjednika opštine ne sadrže elemente konkretne pravne situacije u Opštini Kotor, te se ne mogu mehanički primjenjivati na ovaj slučaj. Ne dozvoljavamo da se ustavno i zakonsko funkcionisanje demokratije prevodi na teren radnih sporova i trajanja ili produžavanja nečijeg mandata - podvlače iz MJU.
Ministarstvo javne uprave, kako su kazali, ostaje dosljedno primjeni zakona, zaštiti ustavnog poretka i očuvanju demokratskog legitimiteta organa lokalne samouprave.
- Ko to ne razumije, ili ne želi da primijeni, suočiće se sa pravnom odgovornošću za svoje postupke, a posao Ministarstva javne uprave se završava ovim stavom - zaključuje se u saopštenjiu.