AI gigant Anthropic ide na berzu: Vrijedi gotovo bilion dolara, a gubi milijarde

Kompanija Anthropic, koja stoji iza AI asistenta Claude, priprema se za potencijalno istorijski izlazak na berzu.

Poslije vrtoglavog rasta prihoda, kompanija bi mogla da izvede jedan od najvećih IPO u istoriji Volstrita (Wall Street).

Ipak, pred potencijalnim investitorima nalazi se i druga strana priče - ogromni troškovi razvoja vještačke inteligencije, veliki gubici i spor koji je kompanija vodila s administracijom američkog predsjednika Donalda Trampa.

Anthropic je već podnio povjerljivu prijavu za izlazak na berzu, a njegov IPO mogao bi da bude jedan od najvećih u istoriji.

Evo šta treba znati o kompaniji koja je za samo nekoliko godina od startapa stigla do procijenjene vrijednosti od gotovo bilion dolara.

Kompaniju osnovali bivši zaposleni u OpenAI

Anthropic je osnovan 2021. godine, a iza kompanije stoji grupa bivših zaposlenih u OpenAI koji su smatrali da se potencijalni rizici razvoja vještačke inteligencije ne shvataju dovoljno ozbiljno.

Na čelu kompanije nalazi se suosnivač i izvršni direktor Dario Amodei, koji je odrastao u San Francisku, a doktorirao je biofiziku na Univerzitetu Prinston.

Njegova akademska pozadina prilično je neuobičajena među čelnicima velikih tehnoloških kompanija, gdje dominiraju stručnjaci s diplomama iz računarstva.

Njegova sestra Daniela Amodei takođe je među suosnivačima i obavlja funkciju predsjednice kompanije.

Anthropic danas ima oko 5.000 zaposlenih, prema podacima PitchBooka.

Od autsajdera do jednog od lidera AI trke

Anthropic se do ove godine uglavnom posmatrao kao kompanija koja zaostaje za OpenAI, koji je lansiranjem ChatGPT-a krajem 2022. godine praktično pokrenuo novu eru vještačke inteligencije i izazvao globalnu trku u razvoju AI tehnologije.

Međutim, dok je OpenAI širio poslovanje na različite oblasti, od generisanja videa do internet pregledača, Anthropic je izabrao uži fokus.

Kompanija se prvenstveno usmjerila na AI alate za programere i poslovne korisnike.

I upravo se ta strategija pokazala veoma uspješnom.

Jedan od ključnih proizvoda kompanije je Claude Code, AI asistent namijenjen programerima. Popularnost njegovih proizvoda pomogla je Anthropicu da krajem jula dostigne godišnju stopu prihoda, odnosno "run rate", veću od 65 milijardi dolara.

To ne znači da je kompanija već ostvarila 65 milijardi dolara prihoda tokom godine, već da bi, kada bi se trenutni tempo poslovanja nastavio, godišnji prihod dostigao taj nivo.

Programiranje je pritom jedno od područja AI industrije u kojima su poslovni korisnici pokazali veliku spremnost da plaćaju ovakve alate.

Anthropic dobio važnu bitku protiv Trampove administracije

Brz rast kompanije odvijao se paralelno s ozbiljnim političkim i pravnim sukobom u SAD.

Pentagon je početkom marta označio Anthropic kao rizik za lanac snabdijevanja nakon spora oko uslova pod kojima američka vojska može da koristi njegove AI modele.

Anthropic se protivio korištenju svoje tehnologije za masovni nadzor Amerikanaca i potpuno autonomno oružje, dok je Pentagon insistirao da AI sistemi moraju biti dostupni za sve zakonite vojne namjene.

Kompanija je potom tužila američku vladu, tvrdeći da je odluka nezakonita i predstavlja odmazdu.

U međuvremenu je došlo do velikog obrta. Američki savezni sud 28. avgusta presudio je da je postupanje Pentagona prema Anthropicu bilo nezakonito. Sudija Rita Lin zaključila je da je označavanje kompanije kao rizika za lanac snabdijevanja predstavljalo nezakonitu odmazdu.

Za razvoj AI potrebne su milijarde

Anthropic, kao i OpenAI, za razvoj naprednih AI modela mora da ulaže ogromne iznose u računarsku infrastrukturu, čipove i data centre.

Kompanija je u maju prikupila 65 milijardi dolara, čime je njena procijenjena vrijednost dostigla čak 965 milijardi dolara.

Upravo zbog toga bi izlazak na berzu mogao da bude važan sljedeći korak. Kompaniji bi omogućio pristup mnogo većem kapitalu nego što ga može obezbijediti tradicionalno tržište rizičnog kapitala.

Ali javna berza donosi i drugu stranu medalje - mnogo veću kontrolu investitora i javnosti nad poslovanjem.

A kod Anthropica postoji jedan prilično veliki razlog za zabrinutost.

Milijarde prihoda, ali i milijarde gubitaka

Uprkos eksplozivnom rastu prihoda, razvoj najnaprednijih AI modela zahtijeva ogromna ulaganja, zbog čega će pitanje profitabilnosti biti jedno od ključnih za buduće investitore.

Prema navodima američkih medija, kompanija i dalje troši desetine milijardi dolara na razvoj i infrastrukturu.

Investitori će zato morati da odgovore na ključno pitanje: može li kompanija koja trenutno ostvaruje ogroman rast prihoda jednog dana da napravi održiv i profitabilan biznis?

Prema pisanju Bloomberga, Anthropic želi da njegov IPO dostigne ili premaši rekordni izlazak SpaceX-a na berzu, kojim je u junu prikupljeno 75 milijardi dolara, odnosno oko 86 milijardi nakon što su iskorištene dodatne opcije za kupovinu akcija.

Anthropic će investitorima pokušati da predstavi još ambiciozniju sliku. Kompanija računa na ogromno potencijalno tržište za vještačku inteligenciju u godinama koje dolaze.

Važno je, međutim, razlikovati procjenu ukupnog tržišta na kojem kompanija potencijalno može da posluje od prihoda koji bi sam Anthropic mogao da ostvari.

Za Anthropic bi zato izlazak na berzu mogao da bude mnogo više od još jednog velikog tehnološkog IPO-a.

Bio bi to i test za čitav AI poslovni model - koliko dugo su investitori spremni da finansiraju kompanije koje bilježe eksplozivan rast, ali istovremeno troše desetine milijardi dolara?