Nastavljeno američko bombardovanje Irana, Teheran uzvraća napadima na zalivske države

Sjedinjene Američke Države izvele su rano jutros novu rundu vazdušnih napada na Iran, nakon potvrde pogibije još jednog američkog vojnika, dok je Teheran odgovorio napadima na Bahrein, gdje se nalazi Peta flota američke ratne mornarice, i na Kuvajt.

Najnovija eskalacija pokazuje da su se Vašington i Teheran, nakon propasti prošlomjesečnog privremenog sporazuma, dodatno približili otvorenom sukobu. Istovremeno, gotovo je potpuno zaustavljen pomorski saobraćaj kroz Ormuski moreuz, a obje strane gađale su civilnu infrastrukturu od koje zavise milioni ljudi. Cijena referentne nafte Brent danas je porasla iznad 90 dolara po barelu, dodatno produbljujući globalnu energetsku krizu.

Američka vojska saopštila je da je jedan njen vojnik poginuo u subotu u Iraku tokom, kako je navedeno, „kontrolisane detonacije“ oborenog iranskog drona.

- Ponovo smo ih snažno gađali tokom noći. I to smo uradili u čast poginulih vojnika - rekao je američki predsjednik Donald Tramp.

Američka Centralna komanda saopštila je da je rano jutros sprovela novu rundu udara, devetu uzastopnu noć, navodeći da su gađani iranski vojni komandni centri, protivvazdušna odbrana, lokacije za obalski nadzor, pomorski kapaciteti, položaji za lansiranje raketa i dronova, kao i komunikacione mreže.

Iz Irana za sada nema informacija o eventualnim žrtvama ili materijalnoj šteti, dok su državni mediji javili da su se eksplozije čule na jugu i sjeverozapadu zemlje.

Britanska vojska saopštila je da se rano jutros jedan brod zapalio u Ormuskom moreuzu, u blizini obale Omana. Uzrok požara nije poznat, a iranska Revolucionarna garda kasnije je tvrdila da je gađala tankere u moreuzu.

Iran je potom odgovorio napadima na saveznike SAD u regionu. Bahrein je aktivirao sirene za uzbunu, dok je Kuvajt saopštio da njegova protivvazdušna odbrana dejstvuje po dolazećim iranskim projektilima.

Tramp je prethodno zaprijetio da će gađati iranske elektrane i mostove kako bi primorao Teheran da ublaži kontrolu nad Ormuskim moreuzom, kroz koji je prije rata prolazila petina svjetske nafte. Agencija AP navodi da najnoviji napadi ukazuju na to da američka vojska sprovodi taj plan.

SAD su tokom protekle sedmice ponovo uvele pomorsku blokadu iranskih luka radi zaustavljanja izvoza nafte, a američka vojska saopštila je da je od tada preusmjerila šest brodova i onesposobila jedan.

Prošla je polovina od 60 dana predviđenih privremenim sporazumom za postizanje trajnog prekida rata i rješavanje drugih pitanja, uključujući iranski nuklearni program.

Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je da su Sjedinjene Države i dalje otvorene za pregovore sa Iranom, ali da „moraju da budu realne“.

- Nastavićemo da odgovaramo. Ako se vrata otvore diplomatiji, ako ljudi koji žele da urade nešto produktivno za Iran pobijede i preuzmu kontrolu nad tim sistemom ili pregovorima, to će biti veoma pozitivan razvoj događaja. Ali večeras nijesmo stigli dotle, nažalost - rekao je Rubio.

Iranske vlasti juče su saopštile da je u posljednjoj rundi američkih napada poginulo najmanje 50 ljudi, dok je 517 povrijeđeno. Od početka rata, 28. februara, poginulo je 17 američkih vojnika.