Njemačka u 2025. bila najveći izvoznik plastičnog otpada, poslala je 810.000 tona u inostranstvo

Njemačka je bila najveći svjetski izvoznik plastičnog otpada u 2025. godini i poslala je više od 810.000 tona u inostranstvo.

Prema analizi koju su proveli Watershed Investigations i Basel Action Network, Velika Britanija je slijedila odmah iza nje. Izvezla je više od 675.000 tona, što je najveći nivo u osam godina i dovoljno da se napuni oko 127.000 brodskih kontejnera.

Veliki dio otpada poslan je u Tursku, zatim u Maleziju, a Indonezija je takođe bila redovna destinacija. Istrage su više puta povezale industriju recikliranja plastike u tim zemljama sa štetom po okolinu, ilegalnim odlaganjem i spaljivanjem otpada te zloupotrebom radnih mjesta.

Veće zemlje, poput SAD-a i Kine, izvoze manje plastičnog otpada dijelom i zato što se više toga obrađuje u zemlji, putem deponija, spaljivanja ili recikliranja te nisu podložne istim pritiscima u pogledu ciljeva recikliranja kao Evropa i Velika Britanija, gdje se izvoz može uračunati u službene stope recikliranja.

SAD su 2025. godine izvezle 385.000 tona, što ih čini petim najvećim izvoznikom na svijetu, dok je 2024. godine Kina bila 18. najveći izvoznik.

Evropska unija (EU) je pristala zabraniti izvoz plastičnog otpada do novembra 2026. godine, no polovina se i dalje šalje na zabranjene destinacije. Veliki dio otpada ide u Tursku, koja je sada najveći primalac evropskog plastičnog otpada.

Postoji zabrinutost da bi sav izvoz mogao biti preusmjeren u zemlje OECD-a u razvoju, poput Turske, kao i u dijelove istočne Evrope, koje nedostaju kapaciteti za upravljanje većim količinama.

U Turskoj je infrastruktura za otpad već preopterećena.

Zastupnica u Evropskom parlamentu iz grupe Zeleni/Evropski slobodni savez Sara Matju opisala je predstojeću zabranu izvoza kao prekretnicu, rekavši da Evropa počinje preuzimati odgovornost za vlastiti otpad.

Međutim, rekla je da je "zbog napada na zelene politike od strane konzervativaca i krajnje desnice" kapacitet EU za recikliranje u zemlji smanjen za milion tona u posljednjih nekoliko godina.

- Glavni problem je što je svježe proizvedena plastika i dalje mnogo jeftinija od ponovo upotrijebljenih i recikliranih materijala. Godinama znamo za ovaj tržišni neuspjeh, ali Evropska komisija je uglavnom spavala za volanom i nije se bavila korijenom izazova - rekla je Matju.

U decembru 2025. godine, Komisija je usvojila novi paket mjera za podsticanje cirkularne ekonomije i jačanje recikliranja plastike u Evropi.

Velika Britanija pooštrava svoja pravila o izvozu i recikliranju otpada, s reformama usmjerenim na poboljšanje transparentnosti i suzbijanje ilegalnih pošiljki nereciklirajuće plastike.

Izvoznici i prerađivači sada se moraju registrirati i dostaviti dokaze o tome kako se s otpadom rukuje, dok će digitalni sistem praćenja koji bi trebao stupiti na snagu ove godine zahtijevati od operatera da elektronski evidentiraju kretanje otpada.