Pirova pobjeda AfD u njemačkom Meklenburgu, debakl Mercovih demohrišćana
Na izborima za parlamente njemačke pokrajine Meklenburg-Zapadna Pomeranija i grada-pokrajine Berlina pobijedile su stranke sa dijametralno suprotnog kraja političkog spektra - u Berlinu partija Levica, a u Meklenburgu ekstremno desna Alternativa za Njemačku.
Ipak, u Meklenburgu će vrlo vjerovatno u koaliciji sa Zelenima i Levicom ostati na vlasti socijaldemokratska SPD i dugogodišnja premijerka Manuela Švezig. Švezig je već izrazila nadu da će biti formirana crveno-crveno-zelena koalicija.
Evroskeptična i ksenofobna AfD je na izborima u toj pokrajini 20. septembra osvojila 38,2 odsto glasova, više nego dvostruko više nego 2021, piše agencija dpa.
SPD je druga sa 35,5, a slijede Levica i Zeleni sa 6,5 i 5,7 odsto, dakle dovoljno za trostranu koaliciju.
Ishod izbora je posebno gorak za konzervativnu demohrišćansku CDU njemačkog kancelara Fridriha Merca.
U Meklenburgu CDU je pretrpjela najteži poraz u poslijeratnoj istoriji na nekim pokrajinskim izborima i sa 4,9 odsto osvojenih glasova nije prešla izborni cenzus. Prethodni najslabiji rezultat zabilježila je 1951. godine sa 9 odsto u Bremenu.
U Berlinu je CDU osvojila 18,8 odsto glasova, čime je dosadašnja vladajuća koalicija demohrišćana i socijaldemokratske SPD ostala bez većine.
U glavnom gradu Njemačke je Levica, poslije prebrojavanja svih glasova, pobijedila sa 25,7 odsto i velikom prednošću nad ostalim strankama. Slijede CDU sa 18,8 odsto, AfD sa 16,3, Zeleni sa 14,3 i SPD sa 12,1 odsto.
Vladajuća koalicija CDU i SPD u glavnom gradu time je 20. septembra izgubila većinu.
U skupštini Berlina Levica će imati 47 odbornika, CDU 34, AfD 29, Zeleni 26, a SPD 22.
Zasluga za uspjeh berlinske Levice uglavnom se pripisuje energičnoj političarki, pravnici Elif Eralp, koja je bila nosilac liste Levice i kandidatkinja za gradonačelnicu.
Eralp ima turske korijene - njeni su roditelji zbog političkog progona 1980. godine pobjegli u Njemačku.
Međutim, koalicija stranke Levica sa strankama lijevog centra, Zelenima i SPD, u Berlinu nije tako izvjesna.
Kamen spoticanja je namjera te stranke da stambeni problem u Berlinu riješi eksproprijacijom uz naknadu stanova velikih stambenih koncerna. Tome se protive ostale stranke.
Levica svoj plan bazira na uspješnom referendumu iz 2021. godine i tvrdi da bi na taj način moglo da se obezbijedi 220.000 dodatnih stanova. CDU odbacuje svaku mogućnost eksproprijacije i saradnje sa Levicom koju optužuje za populizam.
Vodeći kandidat socijaldemokrata Štefen Krah ranije je jasno naglašavao da ne prihvata eksproprijaciju velikih stambenih koncerna onako kako je Levica obećavala u kampanji.
Uz to, Zeleni i SPD od Levice zahtijevaju da se izbori sa problemom tinjajućeg antisemitizma koji su, poslije izbijanja rata u Gazi, pokazivali njeni članovi i neki visoki zvaničnici.
Matematički je u Berlinu moguća i koalicija CDU, Zelenih i SPD. Ipak, CDU zbog teških gubitaka i velikog zaostatka za Levicom teško može za sebe da traži mandat za formiranje vlade.
Izlaznost je znatno porasla u obje pokrajine. U baltičkom Meklenburgu-Zapadnoj Pomeraniji iznosila je 78,1 odsto, a u Berlinu 74,2 odsto, piše dpa.
Porazi na pokrajinskim izborima i ankete koje govore o nezapamćenom padu popularnosti, posljednjih nedjelja u njemačkim medijima sve više podgrijavaju spekulacije o opstanku Fridriha Merca na funkciji kancelara i opstanku njegove vlade.