Samit EPZ u Jerevanu: Poremećaj globalne trgovine, prekrajanje evropske bezbjednosti, uloga Ukrajine

Blokada Ormuskog moreuza i remećenje globalne trgovine, kao i evropska bezbjednost, bili su na agendi lidera Evropske političke zajednice. Prvi put samitu EPZ pridružio se i lider jedne neevropske zemlje. I prvi put je Srbiju, umjesto predsjednika Republike, predstavljao predsjednik Vlade. 

Premijer Jermenije Nikola Pašinjan dočekivao je goste. Za Jermeniju je ovo bio prvi put da je domaćin samita s više od 45 država učesnica, koje su uglavnom predstavljali šefovi tih država.

Na grupnoj fotografiji ovog, osmog samita Evropske političke zajednice, ovoga puta nema predsjednika Srbije. No, tu je zato predsjednik Vlade Srbije Đuro Macut. Prvi put je tu i premijer s drugog kontinenta, iz daleke Kanade, Mark Karni.

- Naše zajedničke vrijednosti rođene su iz zajedničke istorije. Sloboda, vladavina prava, demokratija, pluralizam. I ove vrijednosti oblikuju naše prioritete i upućuju na našu zajedničku budućnost. Kanada je dosljedno zastupala ove vrijednosti, uključujući i posljednjih godina- rekao je Karni.

A posljednjih godina, mjeseci, dana, promjene su neprestane i takve da grupa zemalja prvobitno, prije četiri godine, okupljena da pokaže da stoji postojano i ujedinjeno pred ruskom agresijom na Ukrajinu – sada razmatra kako sama da se brani, bez oslanjanja na Vašington. 

- Moramo da podignemo našu vojnu sposobnost da bismo mogli da se branimo i zaštitimo. Postoji ogromna količina novca koja je na raspolaganju za investiranje. Zaista moramo da zapnemo i ubrzamo proizvodne procese za vojnu sposobnost- kazala je Ursula fon der Lajen, predsjednica Evropske komisije.

Premijerka Italije Đorđa Meloni takođe je istakla pitanje evropske bezbjednosti.

- Gledajte, ne mogu da vam kažem šta će se desiti. Kao što sam već više puta rekla, već neko vrijeme znamo da SAD, da tako kažem, razmatraju povlačenje iz Evrope. Zato i vjerujem da moramo da ojačamo našu bezbjednost i, da tako kažemo, razvijemo sposobnost reagovanja u takvim situacijama- navela je Meloni.

Dodatnu brigu za sve okupljene predstavlja i američki rat u Iranu, i prije svega blokada Ormuskog moreuza koja i dalje traje. A početna ideja ove skupine bila je demonstracija podrške Ukrajini i rat u Evropi koji je ušao u petu godinu. Velika Britanija najavila je da želi da se pridruži evropskom zajmu za nabavku oružja za Ukrajinu.

- Ovo ljeto biće trenutak kada će Putin odlučiti šta sljedeće – da proširi rat ili da se okrene diplomatiji. I mi moramo da ga pritisnemo u pravcu diplomatije- rekao je Volodimir Zelenski, predsjednik Ukrajine.

Na samitu preokupiranom remećenjem globalne trgovine, prekrajanjem evropske bezbjednosti i uloge Ukrajine u tome, održani su i paneli o borbi protiv narkotika i hibridnim prijetnjama.

Prema saopštenju Vlade Srbije, na oba je govorio predsjednik Vlade. Đuro Macut je, kako je saopšteno, rekao da dezinformacije, sajber napadi, ekonomski i politički pritisci slabe države i podrivaju povjerenje u institucije.