Studentska lista najavljuje preispitivanje sporazuma Beograda i Prištine: Bez saradnje sa Srpskom listom
Kandidatkinja Studentske liste Emilija Marković izjavila je da njihov program predviđa da Ustavni sud Srbije preispita sporazume postignute u okviru dijaloga Beograda i Prištine o normalizaciji odnosa.
Ona je tako za televiziju N1 odgovorila na pitanje da li će Studentska lista, koja je pobijedila na parlamentarnim izborima u Srbiji, ostati posvećena obavezama preuzetim u okviru dijaloga Beograda i Prištine, koji se vodi uz posredovanje Evropske unije.
- Mi još nijesmo uspostavili efektivnu vlast i ne znamo šta je tačno potpisano. Ali, u okviru onoga što budemo pronašli da je dogovoreno ili potpisano, tražićemo mogućnosti – gdje i kako možemo da djelujemo i šta je eventualno podložno reviziji. Prije svega, insistiramo na poštovanju Ustava i zakonitosti Republike Srbije – rekla je ona.
Stav Studentske liste je da će se prema pitanju Kosova odnositi u skladu sa Ustavom Srbije, prema kojem je Kosovo sastavni dio te države.
Iz Evropske unije poručili su da promjena vlasti u Srbiji ne mijenja obaveze koje ta zemlja ima u procesu normalizacije odnosa sa Kosovom, uključujući i one koje proizilaze iz Sporazuma o putu ka normalizaciji iz 2023. godine i Aneksa o njegovoj primjeni.
Srbija se tim sporazumom, između ostalog, obavezala da će poštovati teritorijalni integritet Kosova i da neće ometati njegovo članstvo u međunarodnim organizacijama.
Kosovo je, s druge strane, prihvatilo obavezu formiranja Zajednice opština sa srpskom većinom, koja bi srpskoj zajednici omogućila određeni nivo samoupravljanja.
Emilija Marković ocijenila je da nove vlasti u Srbiji očekuju ozbiljni razgovori sa predstavnicima međunarodne zajednice o dijalogu Beograda i Prištine, ali da „ti razgovori ovoga puta moraju početi sa nekih drugih osnova“.
- Sam studentski program prejudicirao je neke stvari, a to je da polazna osnova ipak mora biti Ustav Republike Srbije i osnovni principi međunarodnog prava – kazala je ona.
Vlada Kosova bez promjene stava o formiranju Zajednice
Iz Vlade Kosova za Radio Slobodna Evropa (RSE) naveli su da je njihov stav o formiranju Zajednice opština sa srpskom većinom već duže vrijeme jasan, odnosno da je neophodno potpisati Sporazum o putu ka normalizaciji odnosa kako bi se garantovala njegova primjena.
Evropska unija je u nekoliko navrata saopštila da je ovaj sporazum, u javnosti poznat i kao Francusko-njemački plan, pravno obavezujući za obje strane, iako nije potpisan.
Osim potpisivanja sporazuma, Kosovo zahtijeva i izručenje Milana Radoičića, zajedno sa drugim pripadnicima oružane grupe koja je 2023. godine izvršila napad u Banjskoj, koji kosovske vlasti karakterišu kao napad na pravni i ustavni poredak Kosova.
- Takođe, potrebno je povući pismo bivše premijerke Srbije Ane Brnabić, koje je uputila u Brisel, na adrese 27 država članica Evropske unije, a u kojem je istakla da Srbija ne poštuje teritorijalni integritet Kosova – naveli su iz Vlade Kosova.
Brnabić je u tom pismu navela da se Sporazum o putu ka normalizaciji i Aneks za njegovu primjenu smatraju prihvatljivim isključivo u kontekstu koji ne podrazumijeva de fakto i de jure priznanje Kosova.
Iz Studentskog pokreta nijesu željeli da za RSE komentarišu ove zahtjeve Kosova, već su naveli da će odgovore dati nova vlada nakon formiranja, uvida u svu dokumentaciju i sagledavanja stanja.
Bez direktne saradnje sa Srpskom listom
Kandidatkinja Studentske liste Emilija Marković ponovila je da neće biti saradnje sa Srpskom listom, vodećom strankom Srba na Kosovu, koja je do sada djelovala uz podršku Srpske napredne stranke i bivšeg predsjednika Srbije Aleksandra Vučića.
Objasnila je da će, ukoliko bude potrebno, novoimenovani rukovodioci različitih institucija Srbije na Kosovu sarađivati sa lokalnim predstavnicima.
Srpska lista ima devet od deset poslaničkih mjesta rezervisanih za srpsku zajednicu u Skupštini Kosova i na čelu je svih deset opština sa srpskom većinom.
Kada je riječ o saradnji sa predstavnicima Srba u centralnim kosovskim institucijama, kandidat Studentske liste Jugoslav Gašić naveo je da će se komunikacija odvijati posredstvom međunarodne zajednice.
Napomenuo je i da Studentska lista nije politička partija i da neće uspostavljati stranačku infrastrukturu na Kosovu.
- Mi nećemo imati apsolutno nikakvu strukturu koja bi funkcionisala kao politička partija na terenu – rekao je on za RTV Vojvodina.
Srpska lista je nakon pobjede Studentske liste u Srbiji izrazila nadu da će institucionalna saradnja sa Beogradom biti nastavljena.
Osim Srpske liste, u centralnim institucijama Kosova učestvuje i Nenad Rašić sa svojom strankom Za slobodu, pravdu i opstanak, koji je i ministar u vladi Aljbina Kurtija. On je uoči izbora u Srbiji pružio podršku Studentskoj listi, kao i drugi opozicioni politički predstavnici Srba na lokalnom nivou.