Objavljene minimalne plate u Evropi: Gdje je Crna Gora?
Novi podaci Eurostata za drugu polovinu 2026. godine pokazuju da je samo osam od 29 evropskih zemalja podiglo bruto minimalac od januara, dok je inflacija u istom razdoblju u eurozoni iznosila 3,2 posto. Poredak zemalja po visini minimalne plate znatno se mijenja kada se u obzir uzme stvarna kupovna moć, piše Euronews.
U julu 2026. najvišu bruto minimalnu platu u Evropi ima Luksemburg s 2771 eurom. Slijede Irska (2391 €), Njemačka (2343 €), Holandija (2338 €) i Belgija (2234 €), čime čine grupu od pet zemalja s minimalcem iznad 2000 eura. Francuska je s 1867 eura blizu te grupe.
U srednjoj kategoriji, s platama između 1000 i 2000 eura, nalazi se devet zemalja, uključujući Hrvatsku s 1050 eura. Tu su još i Slovenija (1482 €), Španija (1425 €), Litvanija (1153 €), Poljska (1119 €), Kipar (1088 €) te Grčka i Portugal s po 1073 eura.
Više od polovine posmatranih zemalja, njih 15, ima bruto minimalnu platu nižu od 1000 eura. Najniža je u Ukrajini (169 €) i Moldaviji (313 €). Unutar Evropske unije, najniži minimalac ima Bugarska (620 €), ali četiri zemlje kandidatkinje imaju viši iznos: Turska (621 €), Sjeverna Makedonija (624 €), Crna Gora (670 €) i Srbija (743 €).
Kupovna moć mijenja poredak
Kada se plate iskažu standardom kupovne moći (PPS), koji mjeri što stanovnici pojedine zemlje zaista mogu priuštiti, razlike među državama postaju manje, a poredak se značajno mijenja. PPS je vještačka jedinica koja omogućava pravednije poređenje troškova života.
Prema tom mjerilu, na prvom je mjestu Njemačka s 2164 PPS-a. Slijede Luksemburg (2108), Holandija (2023), Belgija (1922) i Irska (1756). Minimalnu platu iznad 1500 PPS-a imaju i Francuska, Slovenija, Španija i Poljska. Na dnu ljestvice unutar EU su Estonija (935 PPS) i Letonija (938 PPS).
Analiza pokazuje da neke zemlje kandidatkinje po kupovnoj moći prestižu članice EU. Sjeverna Makedonija (1142 PPS) i Srbija (1094 PPS) imaju veći minimalac po PPS-u od sedam država članica, među kojima su Malta, Slovačka, Mađarska i Češka.
Minimalac povećan u samo osam zemalja
Poređenjem nominalnog poretka i onog prema kupovnoj moći otkriva značajne pomake. Najviše su napredovale Rumunija, koja je skočila za osam mjesta, s 20. na 12., i Sjeverna Makedonija, koja se takođe popela za osam pozicija, s 24. na 16. Srbija je napredovala za pet mjesta, a Hrvatska i Bugarska za po tri mjesta.
S druge strane, najveći pad zabilježila je Estonija, koja se sa 16. mjesta spustila na 26. Letonija, Češka i Kipar pale su za po četiri pozicije. Pet članica Evropske unije nema zakonski propisanu nacionalnu minimalnu platu. To su Italija, Danska, Švedska, Austrija i Finska.
Od januara do jula 2026. minimalnu platu povećalo je samo osam od 29 posmatranih zemalja. Najveći rast zabilježen je u Sjevernoj Makedoniji (6,9%), Rumuniji (6,8%) i Estoniji (6,8%). Slijede Belgija (5,8%), Grčka (4,5%), Luksemburg (2,5%), Francuska (2,4%) i Holandija (1,9%). U ostalim zemljama iznosi su ostali nepromijenjeni.