Politički trenutak u Srbiji i Crnoj Gori više se ne može opisivati tehničkim jezikom “pregovaračkih poglavlja” i “reformskih dinamika”. Obe države formalno teže članstvu u Evropskoj uniji, jedna mu je naoko “na korak”, druga svetlosnim godinama daleko, ali se suštinski obe nalaze u procesu duboke političke regresije – samo sa različitim spoljnopolitičkim dekorom.
Srbija danas funkcioniše kao hibridni režim sa stabilnim autoritarnim jezgrom i već je na korak od diktature beloruskog tipa. Vlast Aleksandra Vučića i dalje održava iluziju evropskog kursa, dok paralelno “čuva” političku, bezbednosnu i energetsku zavisnost od Rusije. I te činjenice je, čini se – najzad, sada svestan i Brisel.
Naravno, teško da će, posebno posle najnovijih iskustava, nekoga u evropskoj administraciji zavarati ponude Aleksandra Vučića poput one da Srbija uđe u EU bez prava veta. Nije to ozbiljna priča za Evropu, samim tim što otvara mnogo više problema, nego što ih rešava. To je samo (još jedan) pokušaj srbijanskog predsednika da nekog koga patološki mrzi (nezavisna Crna Gora) spreči da postigne nekakav uspeh (ulazak u EU) pre Srbije, čak i kad se Srbija sama ne trudi previše da takav uspeh postigne. Sem, naravno, da zadrži više nego izdašne evropske predpristupne fondove.
Odbijanje da se uvedu sankcije Moskvi, kontinuirano opravdavanje ruske politike, kao i činjenica da se ruski ambasador u Beogradu gotovo svakodnevno oglašava o unutrašnjim pitanjima Srbije – od bezbednosti do energetike – jasno pokazuju da Moskva u Srbiji nije samo spoljni partner, već faktor unutrašnjeg odlučivanja. Javno mnenje značajno modelira proruski kadar pravilno raspoređen i po potrebi aktiviran u
svim oblastima, lojalni domaći, kao i ruski “mediji” koji su u ostatku Evrope zabranjeni. U tu jednačinu treba dodati i faktor Crkve Srbije: ona je u svakodnevnim, da kažemo – taktičkim, stvarima pod “komandom” Andrićevog venca, s kojim je vežu isti interesi i ciljevi, ali je u onom strateškom smislu ispostava, poslušnik i predradnik Crkve Rusije. Koja je, opet, u simbiozi s Kremljom, tako da ta činjenica zatvara taj perverzni političko-religijski krug.
Ispred ove koalicije zla stoje dve slabašne političke barijere. Prva je - nejaka, razjedinjena, godinama demonizovana i fizički ugrožavana srbijanska opozicija. Druga su studenti i neformalni građanski zborovi. Posle prvog šoka i nesnalaženja pred silnim narodnim protestom, srbijanski režim je uspeo da te dve grupacije međusobno konfrontira.
Studentima je nametnuo svoj sopstveni narativ (desničarenje, rusofiliju, “nedavaštvo” Kosova i druge teme iz asortimana), dok samu opoziciju odavno drži pacifikovanom i marginalizovanom zahvaljujući kreiranju “poželjne opozicije” i medijskom i banditskom spremnošću da uništi život svakom ko digne glas. To je opoziciju dugo godina navodilo na pogrešan kolosek, da igra potpuno istu igru kao vlast, iako je u tome ne može pobediti; tek nedavno je jedan deo opozicije konačno i hrabro stao iza proevropske nedvosmislene agende, ali, čini se, i dalje nedovoljno energično.
STABILNOST KAO ALIBI
S druge strane, Evropska unija na sve to reaguje kalkulantski, iako je vokabular prema srbijanskim vlastima u poslednje vreme znatno pooštren. Teško, ipak, odustaje od dugovremene politike opraštanja Srbiji zbog njene geopolitičke težine i Kosova. Usvajanje spornih tužilačkih zakona, degradacija izbornog procesa, otvorene uvrede evropskim zvaničnicima, manipulacije oko energetskih aranžmana (NIS), medijske neslobode – sve to, i još koje-šta, i dalje za srbijanski režim ne proizvodi ozbiljne političke posledice, koje bi ga ili oborile, ili definitivno gurnule “preko crte” u suprotnom smeru.
Brisel bira stabilnost i kontrolu, čak i kada to podrazumeva tolerisanje sistemskog urušavanja vladavine prava i svih evropskih vrednosti. Takva politika kratkoročno održava privid održivosti i uravnoteženosti, ali dugoročno podriva kredibilitet evropskog projekta. Jer ako se evropske vrednosti relativizuju zarad stabilnosti, onda se stabilnost pretvara u alibi za stagnaciju.
U Crnoj Gori je situacija formalno drugačija, ali suštinski jednako problematična. Ta država je najdalje odmakla u pregovorima sa EU, ali reformski proces je danas spor, selektivan i često podređen partijskim interesima.
Utisak da EU “gura” Crnu Goru ka članstvu po svaku cenu proizlazi iz strateške potrebe da politika proširenja ne doživi potpuni krah. Za održavanje slike poželjnosti ujedinjene Evrope, posebno u geopolitičkom momentu izazvanom agresijom Rusije na Ukrajinu i zaokretom u politici SAD, potrebna je makar jedna “uspešna priča”, a ona je najlakše izvodiva sa “zemljicom” veličine jednog prosečnog evropskog grada. Pritom, strateški korisnom. U tom kontekstu se često zanemaruju duboke institucionalne slabosti, politička trgovina i nedovršeni obračun sa organizovanim kriminalom. Ipak, nije ni taj stav Brisela bez jakih unutrašnjih otpora, niti je strpljenje bezgranično. Štaviše, nedavno su se čule prve gorke opomene Crnoj Gori kroz stav o “papirnim reformama”.
No, crnogorski problem ima i dodatnu dimenziju – snažan i otvoren politički uticaj Srbije i u njoj vladajuće velikosrpske i rusko-vazalne poltike. Taj uticaj se u Crnoj Gori realizuje preko političkog i medijskog bloka koji negira posebnost crnogorskog identiteta, jezika i crkve, i koji državnost Crne Gore tretira kao privremeni istorijski incident, tumačeći Crnu Goru kao “srpsku državu”. Istovremeno konstantno zakukavanje o nekakvoj “ugroženosti Srba” – što je narativ koji je obeležio i klanicu tokom raspada SFR Jugoslavije, i koji se čuje već skoro 40 godina u kontinuitetu, a bez ikakvog osnova – treba, valjda, da stvori utisak opravdanosti tih stavova i logike po kojoj su Srbi izuzeti od moralne, prekršajne i krivične odgovornosti.
Krhki međunacionalni sklad, koji je Crna Gora uspela da stvori i očuva posle početnog lutanja i strašnih grešaka tokom prvog dela rastakanja SFRJ, sada je ugrožen na dnevnom nivou, kroz uporno nametanje stavova, logike, ikonografike i dogmatske religioznosti. S pruženom rukom toj neformalnoj, ali upornoj prekograničnoj agresiji koju predvode preobučeni srbijanski radikali – dakle, isti onaj politički blok koji nosi na rukama većinsku odgovornost za raspad Jugoslavije i svu prolivenu krv – u Crnoj Gori stoje domaći kolaboracionisti (“velikosrpska iredenta”) i hipnotisana, bezidejna i nehrabra vlast, smeša onih koji ne znaju šta i kako i onih čiji kompleksi i neizlečene frustracije iz mladosti sprečavaju bilo kakvu smislenu i razumnu reakciju.
APATIJA I UDVORIŠTVO
Da ne preti katastrofom, bilo bi smešno do koje su mere crnogorski politički rukovodioci na svim nivoima ponizni pred Beogradom. Ako smemo da dodamo: i iskompleksirani Beogradom. Možda i nečime ucenjeni ili dodatno “motivisani”; najzad, za primer, još je politički aktivan – uprkos šteti koju je napravio – političar, čiji je brat u isto vreme dok je ovaj prvi bio premijer, držao privatnu kliniku u Beogradu s partnerkom tadašnje srbijanske premijerke.
U svemu tome, indikativna je uloga Srpske pravoslavne crkve, pouzdanog saveznika srbijanske vlasti i u držanju Srbije pokornom, i u ugrožavanju suvereniteta i nezavisnosti Crne Gore. Ova verska organizacija dogmatski ne priznaje postojanje većinskog naroda na tlu države u kojoj deluje kroz dve cele i delove još dve eparhije, i onima koji se izjašnjavaju kao pravoslavni Crnogorci direktno uskraćuje osnovna verska prava.
SPC je u Crnoj Gori, zahvaljujući tipu ljudi koji je bio jednako zaluđen i agresivan “komunista” kao danas “vernik”, poslednjih godina preuzela ulogu ključnog političkog aktera, neskriveno prelazeći granicu između duhovne misije i direktnog oblikovanja vlasti. Taj proces, opet, nije bio spontan, već je sistemski organizovan i podržavan iz Beograda, koji političku snagu manifestuje i uticajem na većinu crkvenih velikodostojnika.
Studentski bunt ogolio je dubinu društvene krize u Srbiji. Protesti koji su počeli kao reakcija na korupciju, nasilje i urušavanje institucija, međutim, vremenom su ideološki pomereni udesno. Umesto jasne građanske platforme, deo pokreta preuzeo je narative nacionalne ugroženosti i suverenističkog otpora Zapadu. To nije slučajno – to je rezultat dugogodišnjeg medijskog i obrazovnog oblikovanja javnosti u pravcu anti-liberalne paradigme. Što će reći – problem u Srbiji je kudikamo dublji i kompleksniji od nezadovoljstva izborom političkog pravca ili čak činjenice da zemljom vlada organizacija koja otvoreno kopira principe rada i delovanja organizovane kriminalne grupe.
U Crnoj Gori, iako je zabeležen jedan pokušaj, nema snažnog studentskog, shodno tome ni opštegrađanskog pokreta. Razlozi su višeslojni: demografsko pražnjenje, masovno iseljavanje mladih, ali i činjenica da su identitetske podele već apsorbovale društvenu energiju. Ljudi su ili politički instrumentalizovani kroz postojeće blokove i uporno potencirane nacionalne granice, ili potpuno depolitizovani. Umesto protesta, dominira apatija. Umesto principa – udvorištvo. Umesto jasnog opredeljenja ka boljitku, sposobnijoj državi i jačanju ljudskih prava – dominira politička travestitija i cirkuska galama. To je, takođe, pokazatelj duboke društvene krize, samo drugačije usmerene i ponekad zamaskirane.
Pa, da zaključimo. Srbija (i) danas formalno balansira između Brisela i Moskve, ali politički komfor pronalazi u autoritarnim obrascima, čime faktički manifestuje da je mnogo bliža ruskom modelu nego evropskom. Crna Gora balansira između evropske perspektive i unutrašnje borbe za očuvanje sopstvene državne i identitetske posebnosti. U obe države institucije su slabije od političkih, verskih i bezbednosnih centara moći.
Ključno pitanje više nije ko je formalno bliži EU, već ko je spremniji da raskine sa praksama koje Evropu svode na deklaraciju. Bez jasnog razdvajanja države i Crkve, bez odricanja od iredentističkih projekcija i bez doslednog evropskog pritiska na autoritarne devijacije – i Srbija i Crna Gora ostaće u međuprostoru, suštinski zarobljene između sopstvenih mitova i tuđih geopolitičkih interesa, čak i ako bar jedna od te dve države formalno postane deo evropske zajednice.

Nebojša Vučinić

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Između zaklinjanja i podaništva

Za <a href="https://www.antenam.net/clanak/il-po-mami-il-po-tati">Antenu M </a>piše: Jadranka Selhanović
Što je ovo? Ovoga bivalo nije. Nikad i niđe. Evo, ispade, da državom Crnom Gorom upravljaju samo oni kojima Crna Gora nije matična država. A to, nekako, dođe da im Crna Gora nije ni keva, ni mater, ni nene. Pogotovo nije im majka. To ne smiješ ni pomenut. Kakva majka! Ko im to reče, taj je asimilator. Koji hoće sve da otme.
Pa, sad raščivijaj, junače. Njihov odnos prema državi. Utvrdi, objasni, u kojem su srodstvu. Jesu li ikakva svojta ili nijesu? Ili, makar dalji rođaci? Dolaze li što po “ tatinoj liniji“? “ Po maminoj“, evo tvrde, nijesu ništa.

Portal ETV

Il’ po mami, il’ po tati...

Odnosi Crne Gore i Hrvatske u protekle četiri decenije prošli su put od rata i izvinjenja do partnerske saradnje u NATO i EU integracijama, ali su danas ponovo opterećeni političkim tenzijama i otvorenim pitanjima koja mogu biti zloupotrijebljena za pritiske i ucjene, ocijenjeno je u izvještaju Centra za demokratsku tranziciju (CDT).
Izvještaj pod nazivom Crna Gora i Hrvatska: Novi i stari problemi i njihova evropska dimenzija, čiji su autori izvršni direktor CDT-a Dragan Koprivica i glavna urednica Faktografa Sanja Despot, analizira ključne tačke odnosa dvije države – od raspada zajedničke države i napada na Dubrovnik, do savremenih političkih sporova.
Kako se navodi, najmračniji dio odnosa predstavlja period početka devedesetih godina, kada je tadašnje crnogorsko rukovodstvo, uključujući Momira Bulatovića i Mila Đukanovića, konstruisalo narativ o neposrednoj prijetnji iz Hrvatske, uz medijske manipulacije o navodnim desetinama hiljada naoružanih ustaša i terorista, što je kulminiralo napadom na Dubrovnik.
Uslijedilo je izvinjenje Hrvatskoj, ali i, kako se konstatuje, nedovoljno suočavanje crnogorskog društva sa počinjenim nedjelima. Nakon obnove nezavisnosti 2006. godine i brzog priznanja od strane Hrvatske, uslijedio je period stabilnijih odnosa, tokom kojeg je Hrvatska, kao članica EU i NATO-a, pružala podršku Crnoj Gori u procesu integracija.
Međutim, odnosi su ponovo zaoštreni usvajanjem rezolucije o Jasenovcu u Skupštini Crne Gore, koja je, kako se navodi u izvještaju, bila nedvosmisleno usmjerena prema Hrvatskoj, uprkos naknadnom dodavanju Dahaua i Mauthauzena u njen naziv. Rezolucija je usvojena uz snažnu kampanju Demokratskog fronta i podršku zvanične Srbije.
Hrvatska je reagovala zabranom ulaska u zemlju liderima partija koje su podržale rezoluciju – Andriji Mandiću, Aleksi Bečiću i Milanu Kneževiću – a potom i blokadom zatvaranja pregovaračkog poglavlja 31, koje se odnosi na vanjsku, bezbjednosnu i odbrambenu politiku, uprkos ranijim najavama da bilateralna pitanja neće biti prepreka evropskom putu Crne Gore.
U izvještaju se podsjeća da dobrosusjedski odnosi predstavljaju ključni princip politike proširenja EU, ali se upozorava i na mogućnost neprimjerenih pritisaka, kakvi su viđeni u ranijim fazama proširenja, poput slovenačke blokade Hrvatske.
Istovremeno, autori ukazuju da se otvorena bilateralna pitanja mogu koristiti i u unutrašnjopolitičke svrhe, kao instrument za jačanje partijskih pozicija i rejtinga, kroz tumačenje i primjenu evropskih pravila.
CDT zaključuje da aktuelni odnosi između dvije države ostavljaju prostor i za konstruktivno rješavanje otvorenih pitanja, ali i za njihovu politizaciju, zloupotrebu i potencijalne ucjene u okviru evropskog procesa.

CDT: Od napada na Dubrovnik do evropskih ucjena – odnosi Crne Gore i Hrvatske na novom testu

U 21. vijeku možemo imati različite slojeve identiteta, ali naš zajednički dom, naša obaveza i naša linija odbrane jeste Crna Gora, kazao je poslanik Demokratske partije socijalista (DPS) Elvir Zvrko.
Zvrko je na mreži X naveo da je Crna Gora zemlja "čiji građanski karakter branimo od pokušaja etnofederalizacije i preusmjeravanja lojalnosti ka drugim državama". &nbsp;
- Zemlja u čiju budućnost vjerujemo. Zato, ma koliko široki bili naši identiteti, matična država je jedna. Crna Gora - poručio je Zvrko.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2Fzvrkoe%2Fstatus%2F2026211451187159165&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Zvrko: Ma koliko široki bili naši identiteti, matična država je jedna - Crna Gora

Od prvog dana brutalne invazije, građani Cetinja su pokazali izuzetnu, neviđenu solidarnost sa ukrajinskim narodom. Dobro se sjećamo svakodnevnih šetnji Cetinjana tokom privih 100 dana rata. Cetinje je postalo srce crnogorske podrške Ukrajini, piše u saopštenju Ambasade Ukrajine u Crnoj Gori.
Podsjetili su da je danas u susret četvrtoj godišnjici početka ruske sveobuhvante oružane invazije na njihovu zemlju, ukrajinska zajednica u Crnoj Gori organizovala šetnju solidarnosti sa Ukrajinom u istorijskoj crnogorskoj prijestonici – Cetinju.
Prema njihovim riječima, izbor Prijestonice Cetinje je duboko simboličan.
- Danas, 22. februara 2026. godine, ponovo smo koračali istim ulicama – u znak sjećanja na sve žrtve, u čast heroja koji brane Ukrajinu, i sa nepokolebljivom vjerom da će junački ali napaćeni ukrajinski narod dočekati ove godine mirne dane - istakli su u saopštenju 
Na kraju šenje, kako dodaju, prisutnima se obratio Ambasador Ukrajine u Crnoj Gori Nj.E. Oleh Herasymenko a nakon toga bio je održan kulturno-umjetnički program u Centru za kulturu Cetinja uz nastupe talentovane ukrajinske djece.
- Iskreno zahvaljujemo svima koji su se danas pridružili ovoj komemorativnoj akciji. Hvala Cetinju! Hvala Crnoj Gori što stoji uz Ukrajinu! - zaključuje se u saopštenju. 
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 48%; padding-top: 120px;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&amp;url=https%3A%2F%2Fetv.me%2Fdrustvo%2Ffoto-video-cetinje-obiljezava-godisnjicu-ruske-agresije-na-ukrajinu&amp;key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Ambasada Ukrajine: Izbor Cetinja je duboko simboličan, Prijestonica je srce crnogorske podrške Ukrajini

Bosna i Hercegovina (BiH) i Crna Gora će ovog proljeća, uz podršku Evropske unije (EU), ugostiti digitalne nomade iz različitih dijelova svijeta, koji će mjesec boraviti i raditi iz ruralnih područja te dvije zemlje.
Cilj je da se dvije zemlje promovišući kao atraktivne destinacije za rad na daljinu i održivi turizam.
Residency program, koji se organizuje u okviru projekta STAR, održaće se od 15. aprila &nbsp;do 15. maja, a usmjeren je na promociju turizma i privlačenje digitalnih nomada u ruralna prekogranična područja BiH i Crne Gore.
- Odabrani učesnici provešće mjesec dana na pažljivo osmišljenoj ruti kroz obje zemlje, većinom boraveći u manjim sredinama i ruralnim destinacijama. Mjesec putovanja, osigurani smještaj i hrana, uz priliku za rad na daljinu i upoznavanje autentičnih lokalnih priča, zvuči nerealno – no upravo to donosi Residency program u okviru projekta STAR - navodi se u saopštenju Tehnopolisa.
U BiH dio programa obuhvata Ravno (Vjetrenica), Stolac, Čapljinu (Hutovo blato), Ljubuški, Mostar i Grude, dok će u Crnoj Gori boraviti u Podgorici, Mojkovcu, Kolašinu, Šavniku, Žabljaku, Plužinama, Nikšiću, Herceg Novom i Kotoru. &nbsp;
Ključni kriterijumi za odabir učesnika su doseg i kvalitet zajednice na društvenim mrežama, te aktivnost i prisutnost u “digital nomad” ekosistemu (platforme, događaji, zajednice).
Od učesnika se očekuje konkretan doprinos promociji regiona kao atraktivne destinacije za digitalne nomade.&nbsp;
Prijave će biti otvorene do 11. marta.
Prijavni obrazac je na linku, a svi detalji se nalaze ovdje.
Projekat STAR finansira EU kroz IPA III CBC Program BiH – Crna Gora 2021 – 2027.

BiH i Crna Gora domaćini digitalnim nomadima

Jedini način da Crna Gora u ovoj godini završi pretpristupne pregovore brzo je i efikasno formiranje proevropske parlamentarne većine, rekonstrukcija Vlade i predsjedništva parlamenta, i potiskivanje svih ovih kvaziidentitetskih tema, zapravo tema koje služe razaranju ustavne definicije crnogorske države, a potpuno posvećivanje pretpristupnim reformama, poručio je Davor Đenero, politolog i nezavisni analitičar, u intervjuu za „Slobodnu Bosnu.“&nbsp;
Govoreći o regionalnim odnosima, Đenero se osvrnuo i na politiku predsjednika Srbije Aleksandra Vučića, navodeći da Beograd nastoji zadržati uticaj u susjednim državama, uključujući i Crnu Goru. Posebno je apostrofirao djelovanje pojedinih političkih aktera u Podgorici koji, kroz identitetska pitanja, pokušavaju destabilizovati političku scenu.
- Milan Knežević, koji pripada toj istoj koaliciji nekadašnjeg DF-a, koji je bio i dio kruga zavjerenika u ruskom državnom udaru u Crnoj Gori 2016. godine, kojim se pokušavalo spriječiti pristupanje Crne Gore NATO savezu, važan je akter u Vučićevim rukama, ali nije jedini koji je bio dio vladajuće koalicije u Crnoj Gori, a koji opstruira pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji. On je dio igre u kojoj sudjeluje i predsjednik Skupštine Crne Gore, takođe dio ruske konspiracije iz 2016, Andrija Mandić, ali u tom bloku su i akteri koji kontrolišu bezbjednosni i odbrambeni sistem države, iz Demokratske Crne Gore Alekse Bečića- kazao je Đenero.
Đenero smatra da se Crna Gora nalazi u osjetljivoj, ali i istorijski važnoj fazi svog evropskog puta. Iako je formalno najdalje odmakla u pregovorima sa Evropskom unijom, reformski proces još nije završen, a političke tenzije dodatno usporavaju dinamiku integracija.
- Kad govorimo o Crnoj Gori, isto tako valja biti oprezan s velikim riječima. Crna Gora je još uvijek, nažalost, daleko od „krupnih koraka”, jer je do sada obavila samo trećinu obaveza iz pretpristupnog procesa, a u ovoj godini planirano je zatvaranje čak dvadeset pristupnih poglavlja, što je silno optimistično- podsjetio je Đenero.
Pogotovo, ističe da se zbog patogenog uticaja velikosrpskih političkih opcija tokom novogodišnjih praznika otvorio ozbiljan rascjep u vladajućoj koaliciji, za koji još nije jasno kako će biti prevladan.&nbsp;
- Velike korake i ozbiljan rad moguće je pripisati dvojcu iz Bošnjačke stranke, potpredsjedniku vlade Ervinu Ibrahimoviću i ministarki evropske integracije Maidi Gorčević. Ipak, krajem prošle godine vidjelo se da Crna Gora ima ozbiljan problem u pregovaračkom timu, kad je izgledalo kao da će Francuska blokirati zatvaranje dva tehnička pregovaračka poglavlja, o poljoprivredi i ribarstvu, zbog nesolidno odrađenog posla u ministarstvu poljoprivrede, koje je pod kontrolom ministra iz velikosrpskog i proruskog kruga, člana Socijalističke narodne partije- dodao je Đenero.
Prema njegovim riječima, stabilnost i jasna proevropska orijentacija ključni su preduslovi za uspješan završetak pregovora. U tom kontekstu posebno ističe ulogu predsjednika Jakova Milatovića i premijera Milojka Spajića, od kojih se očekuje da osiguraju političku stabilnost, reformu institucija i efikasno zatvaranje pregovaračkih poglavlja.
Crna Gora, naglašava Đenero, mora izbjeći skretanje u identitetske i simboličke sporove koji razaraju društvenu koheziju i odvlače pažnju sa suštinskih reformi – vladavine prava, borbe protiv korupcije i jačanja institucija. Bez stabilne i jasno profilisane proevropske većine u parlamentu, završetak pregovora i kasnija ratifikacija pristupnog ugovora u državama članicama EU bili bi ozbiljno dovedeni u pitanje.
- Nakon završetka pregovora slijedi osjetljivo razdoblje definisanja Ugovora o pristupanju i onda ratifikacija tog ugovora u svim parlamentima zemalja članica. Bez ozbiljne stabilne proevropske većine u zemlji, taj posao nije moguće obaviti- smatra Đenero.

Đenero: Potisnuti kvaziidentitetske teme koje razaraju ustavne definicije crnogorske države, fokusirati se na reforme

Stalni izvjestilac Evropskog parlamenta za Crnu Goru Marjan Šarec istakao je da Crna Gora ulazi u izuzetno zahtjevnu godinu na putu ka EU, uz poruku da je vrijeme ograničeno, a posao obiman. On je u prvom draftu izvještaja Evropskog parlamenta o Crnoj Gori kazao da je upućen poziv svim akterima da pokažu mudrost i odgovornost, kako manji sporovi ne bi zasjenili – ili čak skrenuli – šire strateške ciljeve.
- Crna Gora se suočava sa izuzetno zahtjevnom godinom – vrijeme je kratko i ima mnogo posla koji treba obaviti. Stoga ovaj izvještaj treba da posluži i kao priznanje napretka postignutog do sada i kao ohrabrenje za period pred nama - kazao je Šarec.
Prije svega, kako dodaje, treba da bude shvaćen kao poziv svim akterima da pokažu mudrost i odgovornost, kako manji sporovi ne bi zasjenili – ili čak skrenuli – šire strateške ciljeve.
Riječ je o nacrtu izvještaja o Crnoj Gori na osnovu Izvještaja Evropske komisije za 2025. godinu. Dokument je pripremljen u skladu sa ograničenjima u pogledu dužine, a slijedi dalja rasprava i amandmani poslanika Evropskog parlamenta.
Prezentacija nacrta izvještaja zakazana je za kraj februara u Odboru za vanjske poslove (AFET) Evropskog parlamenta.
Glasanje u odboru predviđeno je za maj, a zatim u plenarnoj sjednici u Strazburu u junu.
Šarec je ranije više puta isticao da Crna Gora ostaje vodeći kandidat među zemljama Zapadnog Balkana u procesu proširenja, sa ambicijom da zatvori sva pregovaračka poglavlja do kraja 2026. godine, uz naglasak na potrebu za nastavkom reformi, posebno u oblastima vladavine prava, borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala, kao i na očuvanje jedinstva i saradnje svih političkih aktera.

Šarec: Crna Gora pred zahtjevnom godinom, manji sporovi da ne zasijene strateške ciljeve

Nema većeg simbola državnosti od zastave, grba, himne, ali i Ustava najvišeg pravnog akta u zemlji, a ono što se vijori na zgradi Opštine Žabljak definitivno nije crnogorski heraldički simbol - rekao je gostujući u emisiji Na kraju dana, na Televiziji E, istoričar Vukota Vukotić.
Isticanje simbola druge države nije nikad bila, kaže Vukotić, nikakva tradicija u Crnoj Gori, ali ni u jednoj drugoj državi svijeta, to ne postoji i očigledna je, kako kaže, izmišljotina “srpskog sveta”.
- Nama se već dugi niz godina pokušava nametnuti ,,tradicija”, naravno to nema veze sa tradicijom, a ponajmanje ima veze sa zastavama i sa nacionalnim simbolima Crne Gore koji su zaista jasni. Svako ko je i imalo proučavao tu temu zna da su ovdje postojali brojni heraldički simboli, na prostoru Crne Gore, u našoj dugoj istoriji, od te neke ilirske zmije koja je bila neki zajednički totem ilirskih plemena, preko rimskog orla, zatim dvoglavog orla Vizantije koji je ostao skoro do države Petrovića, sve naše srednjovjekovne dinastije, i Balšići i Crnojevići su imali upravo taj jedan simbol - to je dvoglavi orao, imaju ga i sve druge zemlje na Balkanu jer je to vizantijsko nasljeđe - rekao je Vukotić.
Podsjeća da je u vrijeme Petra I i Petra II nošena zastava koja je bila simbol teokratije, koplje sa krstom, dodaje on, bijelo polje sa crvenim rubom, a tek za vrijeme Njegoša uvode se tri boje crvena, plava i bijela, po uzoru na, kako tvrdi, Francusku buržoasku revoluciju.
- Taj panslavistički, kasnije južnoslovenski pokret koji je trebalo da bude revolucionaran prema tadašnjim carevinama, osmanskom carstvu i habsburškoj imperiji, samim tim je preuzeo te nekakve revolucionarne boje. Međutim, Njegoš je bio vrlo skeptičan prema tome i on je dozvolio da te tri boje uđu samo kao narodne boje. Prva prava zastava koju smo mi kao država dobili je za vrijeme knjaza Danila i to je takođe crveni barjak sa krstom i odatle naziv za “krstonosnu vojsku” koja je 1854.godine osnovana upravo iz tog simbola i naravno su istaknuti inicijali vladara, prvo knjaza Danila, zatim Nikole I Petrovića Njegoša. To je potrajalo dok god je bilo crnogorske države, a tek 1882.godine, prema svjedočenju popa Ilije Plamenca, tada ministra vojnog, pošto smo dobili izlaz na more i konačno se riješila ta situacija oko predaje Ulcinja, Crna Gora je dobila pravo da ima pomorsku zastavu i tada je pop Ilija Plamenac odredio da to budu tri boje, crvena, plavetna i bijela. Ono na šta današnji revizionisti puno vole da se pozivaju je taj prvi crnogorski Ustav iz 1905. godine, u njemu u članu 38 se jasno definiše grb Crne Gore, dvoglavi orao u polijetanju sa lavom na štitu, međutim, iza toga član 39 samo kaže da su narodne boje crvena, plavetna i bijela - zaključio je Vukotić.
Cijelo gostovanje možete pogledati na Youtube kanalu TV E.&nbsp;
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D5KCuw1dVSK0&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

Vukotić: Isticanje simbola druge države nikad nije bila tradicija u Crnoj Gori

Evropska unija (EU) od Crne Gore traži jasan balans rezultata istraga, krivičnog gonjenja i pravosnažnih presuda u oblasti borbe protiv teškog i organizovanog kriminala, uključujući korupciju, kazao je evropski komesar za unutrašnje poslove i migracije, Magnus Bruner.
Bruner je, u intervjuu agenciji MINA, rekao da napredak Crne Gore tokom prethodne godine pokazuje da, uz političku volju i jasnu težnju ka reformama, država može ostvariti strateške ciljeve&nbsp;
Odgovarajući na pitanje o ključnim izazovima Crne Gore na putu ka punopravnom članstvu u Uniji, on je naglasio da su najvažnija i najzahtjevnija poglavlja koja se odnose na vladavinu prava i bezbjednost.&nbsp;
- To su centralni djelovi ovog procesa za svaku buduću državu članicu EU, ali i oni od kojih će, prije svega, korist imati građani Crne Gore - kazao je Bruner.&nbsp;
Prema njegovim riječima, Crna Gora ima podršku EU za nastavak zajedničkog puta sa istom odlučnošću kao tokom prethodne godine.
- To je najbolja investicija u budućnost Crne Gore. I to je u potpunosti u rukama crnogorskog naroda - naveo je Bruner.
Na pitanje da li bi to što je dio regiona Zapadni Balkan, koji je, kako se često navodi, tranzitna ruta za drogu, oružje i organizovani kriminal, moglo biti barijera za Crnu Goru na putu ka EU, on je rekao da bi to, prije svega, bila barijera za crnogorsko društvo.&nbsp;
- To bi spriječilo Crnu Goru da na najbolji način iskoristi svoje potencijale. EU nudi drugačiju perspektivu, a Crna Gora je napravila izbor da postane njen dio. Pristupni proces i reforme koje sprovodite zaštitiće vašu zemlju i dati joj alate koji su joj potrebni za izgradnju jačih i otpornijih institucija - kazao je Bruner.
Kako je istakao, uspjeh Crne Gore može poslužiti i kao model promjena za cijeli region.
Na pitanje šta bi EU smatrala ključnim indikatorom mjerljivih rezultata u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala i da li su pravosnažne sudske presude za visoku korupciju i organizovani kriminal među najvažnijima, Bruner je odgovorio da su upravo to snažni indikatori.
On je rekao da pristupni proces nije samo usvajanje zakonodavstva, iako to jeste važan i neophodan dio, ističući da je prava transformacija primjena zakona u praksi.&nbsp;
- Jasan bilans rezultata istraga, krivičnog gonjenja i pravosnažnih presuda u svim oblastima teškog i organizovanog kriminala, uključujući korupciju, upravo je ono što tražimo od zemlje kandidata koja je ponosni predvodnik procesa pridruživanja - naveo je Bruner.
Prema njegovim riječima, kako se Crna Gora bude približavala cilju, to će EU sve više tražiti.
Komentarišući saradnju sa Europolom i odgovarajući na pitanje koliko je Crna Gora danas kredibilan i pouzdan partner kada je u pitanju razmjena osjetljivih bezbjednosnih informacija, Bruner je rekao da je operativni sporazum sa Crnom Gorom iz 2016. godine izgradio čvrstu saradnju.&nbsp;
- Između 2024. i prošle godine, Crna Gora je učestvovala u više od 70 zajedničkih operativnih akcija, predvodeći zajedno sa partnerima inicijative protiv organizovanog kriminala i visokorizičnih mreža - kazao je Bruner.&nbsp;
Kako je istakao, dugogodišnji angažman pokazuje kako partnerstvo donosi stvarne rezultate na polju bezbjednosti.&nbsp;
- Sa predstojećom revizijom mandata Europola, ove operativne veze postaće još jače - naveo je Bruner.
Na pitanje da li vidi prostor za jače prisustvo Frontexa u Crnoj Gori, on je kazao da je Crna Gora ključni partner u upravljanju spoljnim granicama EU.
On je ukazao na to da je skoro 80 službenika Frontexa raspoređeno na aerodromima, u lukama, na kopnenim granicama i na Jadranu, dodajući da ti napori daju stvarne rezultate.
- Broj ilegalnih prelazaka preko zapadnobalkanske rute smanjen je za 95 odsto od 2022. godine, spriječena su opasna putovanja, a mreže krijumčarenja migranata se povlače - naveo je Bruner.
Prema njegovim riječima, snažna posvećenost Crne Gore jasna je i kroz njeno prihvatanje Zajedničke deklaracije Globalne alijanse za borbu protiv krijumčarenja migranata.&nbsp;
- Sa predstojećim revizijom mandata Frontexa, operativna saradnja će se produbiti, što će dodatno ojačati bezbjednost EU i njenih susjeda - kazao je Bruner.
Na pitanje o usklađivanju crnogorske vizne politike sa politikom EU, Bruner je naglasio da će vizna politika Crne Gore morati da bude usklađena sa politikom EU i da očekuje da se to dogodi vrlo brzo.&nbsp;
- To je jedno od mjerila za zatvaranje pregovaračkog poglavlja o bezbjednosti, koje je, kao što sam ranije napomenuo, od vitalnog značaja za proces pridruživanja - kazao je Bruner.
Prema njegovim riječima, neusklađenost funkcioniše kao privlačni faktor za ilegalnu migraciju i predstavlja značajan bezbjednosni rizik.&nbsp;
- S obzirom na brzinu kojom pregovori napreduju za Crnu Goru i ambiciozne ciljeve Vlade da ih zaključi do kraja godine, očekivao bih da će se potpuno usklađivanje dogoditi vrlo brzo - rekao je Bruner.
Kako je naveo, treba razmisliti o tome ka čemu Crna Gora teži - da postane dio najvećeg područja slobode kretanja na svijetu.&nbsp;
- Stoga, priprema za članstvo u EU znači pripremu za članstvo u Šengenu u pravnom, strateškom i operativnom smislu - pojasnio je Bruner.
Upitan o implementaciji ETIAS regulative, on je kazao da sa zabrinutošću prati trenutnu situaciju sa blokadama na granicama, koje stvaraju ozbiljne smetnje u prekograničnom drumskom prevozu.&nbsp;
- Ovo je pitanje koje ima našu punu pažnju, a naš dijalog koji je u toku daje nam priliku da razjasnimo neke zablude - kazao je Bruner.&nbsp;
On je naglasio da novi sistem nije promijenio pravila.
Bruner je pojasnio da je ograničenje kratkotrajnog boravka u Uniji bilo i ostaje 90 dana u bilo kom periodu od 180 dana, a da oni koji moraju ostati duže imaju mogućnost da podnesu zahtjev za dugoročne vize ili boravišne dozvole.&nbsp;
- Nemojte se zavaravati – ovdje nije riječ o stvaranju prepreka za vrijedne ljude, poput vozača kamiona. Ali kompromis sa bezbjednošću nije opcija, države članice EU su po tom pitanju bile vrlo jasne - naglasio je Bruner.
On je dodao da su zato formirali radnu grupu koja će se fokusirati na procjenu stvarnog uticaja novog sistema na drumski prevoz i istraživanje svih opcija koje postojeće zakonodavstvo nudi, uz razmatranje dugoročnih rješenja u okviru nove Vizne strategije.

Bruner: EU od Crne Gore traži jasan balans rezultata istraga, krivičnog gonjenja i pravosnažnih presuda

U novom izdanju emisije Srećan dan donosimo priču o predstavi „Lepa Brena Project“. O projektu koji je izazvao veliko interesovanje javnosti govori autor i reditelj Vladimir Aleksić.
Kroz humor i analizu otkrivamo koje greške najčešće sabotiraju profesionalni put i što iz toga možemo naučiti.
Najveća dance žurka stiže u Nikšić. Publiku očekuje energična noć uz regionalne zvijezde. Sa pjevačicom Anebelom razgovaramo o atmosferi, hitovima i energiji koja pomjera granice.
Viralne teorije zavjere - zašto online rasprave nikada ne prestaju? Ko stoji iza komentara bez granica i kako algoritmi podstiču polarizaciju?
Gledajte Srećan dan od devet do 11 sati!

Srećan dan na TV E: Predstava „Lepa Brena Project“, greške koje sabotiraju profesionalni put...

U Budilniku na Televizije E analiziramo koliko se posljedice sukoba između SAD-a, Izraela i Irana osjećaju na ulicama Dubaija.
Pitamo i koliko smo zaista tolerantno društvo i gdje je granica između različitosti i predrasuda?
Sa dolaskom toplijih dana upozoravamo i na povećan rizik od požara i podsjećamo kako nepažnja na otvorenom može imati ozbiljne posljedice.
Na Svjetski dan divljih vrsta govorimo o značaju očuvanja biodiverziteta i zaštite prirode. U fokusu Budilnika je i sport, košarkaši Podgorice Bemax dočekuju ekipu Heliosa u 8. kolu ABA 2 lige - provjerićemo kakva su očekivanja pred važan meč.
Budite uz Budilnik od sedam do devet sati.

Budilnik: Sukob SAD i Izraela sa Iranom, granica između različitosti i predrasuda, povećan rizik od požara...

Cilj američkih napada na Iran nije promjena režima, već uništavanje iranskih raketa, pogona za njihovu proizvodnju, pomorskih kapaciteta i druge bezbjednosne infrastrukture - poručio je američki ministar odbrane Pit Hegset.
Ovo, kaže on, nije takozvani rat za promjenu režima.
- Ali režim se sigurno promijenio i svijet je zbog toga bolji - rekao je Hegset na konferenciji za medije, prenosi CNN.
On je narodu Irana poručio da imaju podršku Amerike i da je sada vrijeme da preuzmu kontrolu nad svojom sudbinom i oslobode prosperitetnu i slavnu budućnost.
Hegset je rekao i da Sjedinjene Američke Države (SAD) nijesu započele rat protiv Irana, ali da će ga završiti.
On je dodao da je, prema ocjeni Vašingtona, iranski režim "47 godina vodio jednostrani rat protiv SAD", ali bez formalne objave, prenosi NBC njuz.
Hegset je naveo da je Iran napadao američke interese u inostranstvu, izvodio bombaške napade, raketne napade i napade na američko osoblje i objekte, za koje je optužio iransku Kuds jedinicu i Revolucionarnu gardu, prenosi Tanjug.
On je američku vazdušnu operaciju protiv Irana opisao kao "najsmrtonosniju, najkompleksniju i najprecizniju vazdušnu operaciju u istoriji", tvrdeći da je Teheran razvijao rakete i bespilotne letjelice kako bi stvorio "konvencionalni štit za nuklearno ucenjivanje".

Hegset: Cilj napada na Iran nije promjena režima, već uništenje raketa

Američki predsjednik Donald Tramp danas se, prvi put nakon vojnog napada na Iran, obratio medijima u Bijeloj kući tokom ceremonije dodjele Medalje časti.
– Sjedinjene Američke Države nastavljaju da sprovode velike borbene operacije u Iranu kako bi eliminisale prijetnje koje predstavlja iranski režim – rekao je na početku obraćanja.
Naveo je da je Iran ignorisao američka upozorenja i „odbio da prekine svoje napore u cilju razvoja nuklearnog oružja“.
– Iranski raketni program imao je za cilj zaštitu razvoja nuklearnog oružja – dodao je Tramp.
Istakao je da su Sjedinjene Države bile zemlja koja je željela da se takav razvoj događaja zaustavi, te da su, kako je naveo, „svi bili uz njih“.
Prema njegovim riječima, iranski režim naoružan nuklearnim oružjem i raketama dugog dometa predstavljao bi „nepodnošljivu prijetnju“ Bliskom istoku, ali i američkom narodu.
Tramp je naglasio da su ciljevi operacije u Iranu „jasni“, uključujući „uništavanje iranskih raketnih kapaciteta“ i „uništavanje njihove mornarice“, uz sprečavanje da Iran ikada dođe u posjed nuklearnog oružja.
Dodao je da ta zemlja „ne može nastaviti da naoružava, finansira i usmjerava terorističke snage izvan svojih granica“.
Tramp je naveo da su Sjedinjene Države već „značajno ispred planiranih rokova“, pojašnjavajući da su na početku predviđali trajanje operacija od četiri do pet sedmica, ali da imaju „mogućnost da djeluju i znatno duže“.
Otvorio je i mogućnost slanja kopnenih snaga u region, ukoliko to bude potrebno.
Na kraju obraćanja zahvalio je američkim vojnicima, što je izazvalo snažan aplauz prisutnih.

Tag: crna-gora