Obradović: Premijerski sat i ogledalo političkih prioriteta poslaničkih klubova

Poslanički klubovi koristili su premijerski sat za otvaranje širokog spektra tema - od ekonomije, evropskih integracija i javnih finansija, do bezbjednosti, vladavine prava, identitetskih pitanja, regionalnog razvoja i lokalnih problema građana i građanki, pokazuje drugi dio analize Centra za građansko obrazovanje (CGO) o pitanjima upućenim predsjedniku Vlade Milojku Spajiću od početka njegovog mandata do 6. jula 2026. godine, kazao je saradnik na programima Centra za građansko obrazovanje (CGO) Nikola Obradović. 

Kako je naveo, analiza ukazuje i na jasnu razliku u pristupu između vlasti i opozicije. 

- Poslanički klubovi parlamentarne većine premijerski sat su uglavnom koristili za afirmaciju Vladinih politika, predstavljanje razvojnih projekata i rezultata rada Vlade, dok je opozicija ovaj institut dominantno koristila kao mehanizam kontrole, kroz pitanja o odgovornosti premijera, javnim finansijama, kadrovskoj politici, bezbjednosnom sektoru, evropskim integracijama i funkcionisanju Vlade - kazao je.  

Pbradović dodaje da su poslanici PES-a premijerski sat koristili za afirmativna pitanja, dominantno o programu Evropa sad 2, evropskim integracijama, strateškom razvoju, Razvojnoj banci, auto-putu Mateševo-Andrijevica, projektu Velje brdo, investicijama, turizmu, cijenama goriva, odnosu sa Briselom i korišćenju evropskih fondova. 

Pitanja su najčešće bila formulisana tako da premijer predstavi rezultate, planove i odgovori na kritike o inflaciji, javnom dugu i održivosti ekonomskih programa, uz pozitivan ton prema politici Vlade i samog premijera.

- Klub NSD-a najčešće je otvarao teme infrastrukture, turizma, investicija, energetike i javnih finansija. U fokusu su bili saobraćaj tokom sezone, „Sunčani grad“, Velje brdo, auto-put Bar-Boljare, energetski aranžmani, investicioni sporovi i arbitraže i efekti programa Evropa sad 2 na javne finansije i standard građana. Ton je bio uglavnom razvojni i afirmativan, uključujući i aranžmane sa UAE, uz povremena pitanja o fiskalnim rizicima i odgovornost države u investicionim poslovima - naglašava se.  

Demokrate su, prema riječima Obradovića, imale fokus na bezbjednosnom sektoru, organizovanom kriminalu, korupciji, vetingu, pravosuđu, tužilaštvu, švercu cigareta, stanovima za funkcionere, zloupotrebi državnih resursa i nasljeđu ranijih vlasti. Pitanja su često bila politički uokvirena, sa ciljem da se borba protiv kriminala i korupcije predstavi kao ključni zadatak Vlade i doprinos Demokrata. 

Ton je bio afirmativan prema aktuelnoj Vladi i njenim bezbjednosnim politikama, uz kritički odnos prema ranijim praksama i strukturama.

- Bošnjačka stranka je insistirala na razvoju sjevera, demografiji, zapošljavanju, kapitalnim ulaganjima, dijaspori, infrastrukturi i sporazuma o priznanju vozačkih dozvola sa Njemačkom. U fokusu su bili Rožaje, Plav, Gusinje, Petnjica, Berane, Bijelo Polje, Pljevlja, Mojkovac, Kolašin i Andrijevica, kao i projekti poput ski-centra Štedim, tunela Rožaje-Peć i ulaganja u Bijelom Polju. Ton je programsko-razvojni, uz naglasak na smanjenje regionalnih nejednakosti i povremeno otvaranje vrijednosnih i spoljnopolitičkih tema - naveo je. 

Prema njegovim riječima, SNP-CIVIS imao je pretežno socijalno-institucionalni i programski profil, uz afirmativan odnos prema Vladi- Pitanja su se odnosila na poljoprivredu, zaštitu konkurencije, radna prava, javni dug, evropske integracije, sistem javnog upozoravanja, specijalni sud, pravosuđe, slobodu govora i koristi članstva u EU. 

- DNP je premijerski sat koristio i kao kanal pritiska unutar većine, tražeći od premijera jasnije pozicioniranje o temama koje su za taj klub politički prioritetne, uglavnom insistirajući na identitetskim, ustavno-pravnim i regionalnim pitanjima, poput dvojnog državljanstva sa Srbijom, statusa srpskog jezika, popisa, odnosa sa Srbijom i Hrvatskom, ratnih zločina, sudsko-tužilačkih postupaka i ustavnih promjena, ali i infrastrukturnim projektima, posebno auto-putem, razvojem sjevera, javnim troškovima, Botunom i avio-dostupnošću - pojašnjava Obradović.  

URA je premijerski sat koristila kao izrazito opozicioni i kontrolni mehanizam. Pitanja su bila usmjerena na odgovornost premijera, kadrovsku politiku, bezbjednosni sektor, ANB, slučaj Do Kvon, javna zaduženja, hedžing, broj funkcionera i troškove 44. Vlade. Otvarala je i teme rasta cijena, penzija, obeštećenja bivših radnika, Termoelektrane Pljevlja, auto-puteva, aerodroma, turizma i Svetog Stefana. Ton je bio oštar, personalizovan prema premijeru i usmjeren na transparentnost, zakonitost i upravljanje javnim resursima. 

- Poseban klub poslanika imao je tematski razuđen, ali jasno kontrolni profil. Pitanja su obuhvatala program Evropa sad 2, kriptoimovinu, rad ASK-a, popis, penzioni sistem, nadležnosti rekonstruisane Vlade, kupovinu hotela u Donjoj Gorici za studentski dom, aerodrome, strateške investicije, imigracionu politiku, most na Bojani, gasovod, LNG terminal i energetsku infrastrukturu, uz povremeno otvaranje i identitetskih tema. DUA i HGI su povezivali lokalni razvoj, manjinska prava i međususjedske odnose, uz programski i kontrolni ton. U fokusu su bili Morsko dobro, upravljanje obalom, razvoj Ulcinja i Velike plaže, stopa PDV-a za ugostiteljstvo, odnosi Crne Gore i Hrvatske, položaj hrvatske zajednice, status Bokeljske mornarice, itd. Evropski savez, odnosno SD u ranijem periodu, nastupao je opoziciono i kontrolno. Najčešće teme bile su standard građana, stopa zapošljenosti, zarade, inflacija, kupovna moć, ekonomski rast, evropske integracije, odnosi sa susjedima, društvene podjele, istorijski revizionizam, ANB, legalizacija i granična pitanja. Pitanja su često bila usmjerena na provjeru ekonomskih obećanja premijera, ali i na posljedice identitetskih i regionalnih tenzija po evropski put Crne Gore - istakao je Obradović. 

DPS je, kako dalje pojašnjava, premijerski sat koristio kao opozicioni instrument kontrole Vlade, uz izrazito kritički ton, sa fokusom na odgovornost premijera, koheziju Vlade i rizike po evropski put. 

- Dominirale su teme evropskih integracija, NATO-a, spoljnopolitičke orijentacije, državljanstva, odnosa sa Hrvatskom, funkcionisanja parlamentarne većine, bezbjednosnog sektora, javne uprave, tužilaštva, penzionog sistema, zdravstva i javnih finansija. Pitanja su često bila usmjerena na to kako Vlada može održati evroatlantski kurs uz različite političke stavove unutar većine - dodao je. 

Albanski forum i Albanska alijansa imali su izražen lokalno-regionalni fokus na jugu i pograničnim područjima, uz pitanja oko rekonstrukcije puta Ostros-Vladimir, mosta na Bojani, decentralizacije, nadležnosti opština nad obalom, Jadransko-jonskog koridora, boljeg povezivanja sa Albanijom, Ulcinju, Solani, kapitalnim ulaganjima, fiskalni položaj primorskih opština, status albanskog naroda, itd. 

- Podaci pokazuju da premijerski sat nije korišćen samo za političku polemiku, već i kao prostor u kojem se jasno vide sektorski prioriteti klubova i njihov odnos prema Vladi. Klubovi vlasti češće su ga koristili za afirmaciju i obrazlaganje Vladinih politika u oblastima ekonomije, infrastrukture, evropskih integracija, bezbjednosti i regionalnog razvoja, ali i za druge teme važne njihovim biračima. Opozicija ga je dominantno koristila za kontrolu premijera, provjeru obećanja, javnih finansija, bezbjednosne politike, evropskog kursa i institucionalne odgovornosti - zaključuje se u saopštenju CGO-a.