Ambasador SAD osudio jevrejske doseljenike zbog opsade kuća Palestinaca na Zapadnoj obali

Ambasador SAD u Izraelu Majk Hakabi je danas jevrejske doseljenike koji opsijedaju kuće Palestinaca na Zapadnoj obali nazvao „teroristima“.

Američki zvaničnici obično samo palestinske militante nazivaju teroristima.

To je bio neobično oštar ukor administracije američkog predsjednika Donalda Trampa, koji je godinama pružao neviđenu podršku izraelskoj izgradnji naselja za Jevreje na okupiranim palestinskim teritorijama.

Pet dana i noći jevrejski doseljenici drže opkoljene tri kuće Palestinaca na obodu sela Kusra na okupiranoj Zapadnoj obali, isključili su im vodu i struju i blokirajući vrata sprečavaju porodice da odu iako su bez hrane i vode.

Desetine doseljenika su kraj tih kuća podigle šatore.

To je najnoviji sukob u talasu nasilja doseljenika koji potresa Zapadnu obalu koju je Izrael zauzeo u bliskoistočnom ratu 1967. godine, a koju Palestinci žele kao glavni dio svoje države.

Rastuće američke kritike Izraela mogle bi predstavljati izazov za premijera Benjamina Netanjahua, koji pokušava da održi dobre odnose sa tim najbližim saveznikom svoje zemlje dok mobiliše ultranacionalističke glasače pred tešku borbu za reizbor u oktobru.

Izraelske trupe su više puta intervenisale u Kusri, ali doseljenici se stalno vraćaju.

Jedan Palestinac je rekao da ih treba ih spriječiti da dođu, a ne samo da ih pomjere 30 metara dalje.

Grupe za ljudska prava dugo optužuju izraelske snage da zatvaraju oči pred nasiljem doseljenika ili da intervenišu kako bi zaštitile doseljenike.

U utorak je izraelska vojska osudila opsadu kao „nezakonitu, za osudu i neprihvatljivu“ i proglasila Kusru zatvorenom vojnom zonom. Sljedećeg dana, desetine doseljenika su ponovo došle, pokušale da blokiraju put kamenjem i sukobile se sa izraelskim vojnicima.

U četvrtak je vojska saopštila da su trupe demontirale „dva ilegalna uporišta“ u Kusri i još jednom obližnjem selu i pritvorile jednog Jevrejina. Dodala je da su dodatni vojnici poslati za „odbrambene misije i patroliranje“.

Predsjednik Mjesne zajednice Kusre Abdel Azim Vadi je rekao da su izraelske snage zauzele za sebe desetak kuća u selu, a da su doseljenici, iako uklonjeni sa svojih uporišta, ostali u drugim djelovima sela.

Ne zna se kada će porodice u opkoljenom području moći da dobiju hranu i vodu, a izraelska vojska je saopštila da su ih porodice juče imale.

Danas su doseljenici ponovo prekinuli vodovod i snabdijevanje strujom.

Netanjahuova vlada, najultranacionalističkija i najreligioznija u istoriji Izraela, predvodi talas izgradnje naselja na Zapadnoj obali. Zapadnu obalu smatra „biblijskom i istorijskom domovinom jevrejskog naroda“ i protivi se stvaranju palestinske države.

Danas su članovi Netanjahuovog kabineta bili proslavi obnove jednog naselja u drugom kraju Zapadne obale koje je demontirano 2005. godine. 

- Era povlačenja i proterivanja je završena. Počinje era izgradnje i cionizma - rekao je ministar odbrane Izrael Kac na ceremoniji.

Tokom svog prvog mandata, Tramp je signalizirao široko prihvatanje naselja za jevrejske doseljenike, koja većina međunarodne zajednice smatra nezakonitim i preprekom miru. Na početku svog drugog mandata, ukinuo je sankcije koje je Bajdenova administracija uvela doseljenicima optuženim za nasilje.

Ambasador SAD Hakabi, dugogodišnji pristalica naselja, sada je osudio porast nasilja.

- Postupci onih koji su izvršili ovaj užasan čin terora sa ciljem zastrašivanja i uznemiravanja tih porodica su odvratni - rekao je Hakabi u svom postu o događajima u Kusri. Rekao je da je Ambasada u kontaktu sa izraelskom vojskom i policijom.

Humanitarna kancelarija UN je u aprilu saopštila da je zabilježila više napada doseljenika u Kusri nego u bilo kojoj drugoj zajednici na Zapadnoj obali u 2026. godini. Dvadesetpetogodišnjeg stanovnika je u martu ubio izraelski rezervista koji nije bio na dužnosti, a osam Palestinaca je ranjeno u napadima doseljenika, po podacima UN.

U sukobima doseljenika i Palestinaca prošlog mjeseca su poginula dva Jevrejina i četiri Palestinca u obližnjem selu na sjeveru Zapadne obale. Potom je zapaljena džamija u Kusri i na njenom zidu je na hebrejskom napisano „Osveta“.

Ove godine su jevrejski doseljenici i izraelski vojnici ubili 87 Palestinaca, po podacima Ministarstva zdravlja Palestinske uprave. Izrael tvrdi da su neki od ubijenih bili umiješani u terorizam, koji on široko definiše i uključuje i bacanje kamenja, a palestinske vlasti ne prave razliku između boraca i civila kada evidentiraju pogibije u sukobu.

Palestinski zvaničnici su prijavili 1.476 napada izraelskih doseljenika samo ove godine, uključujući nekoliko slučajeva u kojima su doseljenici zauzeli palestinske kuće i oteli im i drugu imovinu.

Vojska kaže da radi na održavanju zakona i reda na Zapadnoj obali, a izraelski ministri okrivili su za napade malu grupu mladih ekstremista koji deluju van zakona.

Oko 2,8 miliona Palestinaca živi pod izraelskom vojnom vlašću na Zapadnoj obali, pri čemu Palestinska uprava ima ograničenu autonomiju u večim centrima. Doseljenici, kojih sada ima preko 560.000, su izraelski državljani.

Izraelsko-palestinskih mirovnih pregovora nije bilo više od decenije.

- Ovakav život ne može da se nastavi. Preveliki pritisak na kraju izaziva eksploziju - rekao je Abdel Azim Vadi, predsjednik Mesne zajednice sela Kusre.