Kako je Orban dobio podršku i Rusije i SAD – i zašto mu to šteti
Viktor Orban u predizbornu kampanju ulazi sa neobičnom vrstom podrške – istovremeno ga podupiru i Rusija i Sjedinjene Američke Države. Međutim, i pored toga, ta međunarodna podrška mu, prema svemu sudeći, ne donosi očekivanu prednost kod birača.
Početkom marta Orban je razgovarao telefonom sa Vladimirnom Putinom, a ubrzo nakon toga mađarski ministar spoljnih poslova otputovao je u Moskvu i vratio se sa dvojicom oslobođenih ratnih zarobljenika, koji imaju i ukrajinsko i mađarsko državljanstvo. Iako Mađarska formalno nije dio rata u Ukrajini, ovaj potez je protumačen kao jasan signal Kremlja da podržava Orbanov reizbor.
Uz to, postoje sumnje da Rusija aktivno pomaže njegovu kampanju – kroz obećanja jeftine energije, širenje dezinformacija i čak navodnu pomoć operativaca na terenu, piše Gardijan.
Istovremeno, Orban ima podršku i sa Zapada. Američki političari bliski Donaldu Trampu otvoreno ističu dobre odnose sa mađarskim liderom. U Budimpešti su sve aktivnije američke konzervativne mreže, očekuje se dolazak Džej Di Vensa, a i sam Tramp je signalizirao podršku. Ovakva situacija, u kojoj i ruski i američki politički krugovi podržavaju istog kandidata, gotovo je bez presedana u centralnoj i istočnoj Evropi.
Orban svoju kampanju gotovo u potpunosti zasniva na spoljnopolitičkim temama, jer nakon 16 godina na vlasti nema mnogo unutrašnjih uspjeha koje bi istakao. Ukrajinu prikazuje kao prijetnju, a opoziciju kao produženu ruku Kijeva i Brisela. Vladini mediji dodatno podgrijevaju strahove, upozoravajući na navodne opasnosti po Mađarsku.
Ipak, istraživanja javnog mnjenja pokazuju da takva strategija ne daje rezultate. Opozicija vodi i do 15 procentnih poena, a birače mnogo više zanimaju unutrašnja pitanja poput inflacije, korupcije i zdravstva. Strana podrška, koja bi trebalo da ojača Orbanov imidž, može imati i suprotan efekat, jer dio birača ne gleda blagonaklono na spoljne uticaje.
Dodatni problem predstavlja i rat u Iranu, koji je izazvao podjele unutar same vlasti i doveo u pitanje Orbanovu politiku „mira“. U takvom kontekstu, ni podrška iz SAD možda neće biti dovoljna da preokrene raspoloženje neodlučnih birača.
U međuvremenu, evropske vlade sve otvorenije upozoravaju na moguće ruske operacije uticaja u Mađarskoj. Pominju se čak i prisustvo ruskih obavještajaca i potencijalni pokušaji destabilizacije. Zanimljivo je da i Orbanovi saveznici, prema nekim izvještajima, sumnjaju u njegovu pobjedu – što dodatno komplikuje situaciju.
Do izbora kampanja bi mogla postati još prljavija, uz moguće kompromitujuće materijale, zastrašivanje birača i intenzivnije dezinformacije. Vladina komunikacija već sada djeluje haotično, sa kontradiktornim porukama koje zbunjuju javnost.
Mađarska se tako našla u središtu šire geopolitičke borbe. Pred biračima je odluka koja prevazilazi samu vlast – da li će zemlja ostati čvrsto u evropskom demokratskom okviru ili će se približiti ruskoj sferi uticaja.