Ne vjeruju vladi, ne vjeruju ni u njen plan penzione reforme

Gledajte, mi ipak možemo to da uradimo - bila je poruka koju su lideri tri vladajuće stranke u Njemačkoj prenijeli javnosti u četvrtak, 1. jula. Nakon sedam sati pregovora tog dana u kabinetu kancelara Fridriha Merca, u kojima su učestvovali šefovi konzervativnih stranaka CDU i CSU i Socijaldemokrata (SPD), finalizovan je paket reformi od 34 tačke.

On obuhvata mjere u vezi s penzijama i zdravstvenim sistemom, poreske olakšice vrijedne milijarde i smanjenje birokratije – pa sve do fleksibilnijeg rada. Mnogo toga zavisi od uspjeha tih reformi: za ekonomiju, stabilnost vladajuće koalicije i opšte raspoloženje u Njemačkoj.

Građane brine mnogo toga

Situacija u Njemačkoj loša je u mnogim aspektima. Ekonomija je već sedam godina u krizi i nije uspjela da povrati zamah. Dobre tri četvrtine građana smatra da je to veliki problem – prema najnovijoj anketi ARD-Dojčlandtrend. Za tu anketu, institut za istraživanje javnog mnjenja Infratest Dimap između 29. juna i 1. jula intervjuisao je reprezentativni uzorak od 1.317 birača s pravom glasa.

Svaki četvrti stanovnik Njemačke (23%) sada je zabrinut za svoj posao. Zabrinutost zbog prekomjerne imigracije u Njemačku blago je smanjena, ali je ipak i dalje tijesna većina (51%) i dalje zabrinuta zbog „previše stranaca“.

Klimatske promjene i njihove posljedice takođe su ponovo u centru pažnje. Jun je donio toplotni talas u Njemačku, s rekordnim temperaturama koje su prelazile 40 stepeni Celzijusa – što ranije nije viđeno. Dvije trećine ljudi (66%) trenutno strahuje da globalno zagrijavanje uništava temelje života.

Većina traži više ulaganja u zaštitu od toplote

Čak 89 odsto ispitanika smatra da kreatori politike treba da izdvoje više sredstava za bolju pripremu infrastrukture (transportne mreže, škole, bolnice) za buduće toplotne talase. Pored toga, 58 odsto njih ističe da se klimatske akcije ne smiju zanemariti, čak ni tokom kriznih vremena. Tu, međutim, postoje značajne razlike u zavisnosti od toga za koju stranku je ispitanik opredijeljen. Među glasačima Alternative za Njemačku (AfD) – stranke koja se djelimično smatra ekstremno desničarskom – 71 odsto ima suprotan stav.

Ujedno, 59 odsto ispitanika smatra da primarnu odgovornost za klimatske akcije treba da snosi industrija, a ne pojedinci odnosno potrošači. Ideji uključivanja ekoloških troškova proizvoda u njihove cijene – na primjer, kroz porez na CO2, protivi se 54 odsto građana.

Penziona reforma: Prigušena očekivanja

Stručna komisija u junu je predstavila paket mjera za reformu penzionog sistema. Vladajuća koalicija sada je odlučila da sve te mjere i sprovede. Penzioni sistem pod ogromnim je pritiskom zbog demografskih faktora: sve veći broj sve starijih ljudi mora da se izdržava sve manjom radnom snagom. Ta situacija sve više opterećuje mlađe ljude i doživljava se kao nepravedna.

Nivoi penzija su posljednjih godina opali. Više od polovine Njemaca koji su trenutno u radnoj snazi plaši se finansijskih poteškoća u starosti. Penziona reforma ima za cilj da riješi i to pitanje. Međutim, više od polovine Njemaca trenutno ne vjeruje da će planirana reforma stabilizovati penzioni sistem. Posebno su skeptični simpatizeri AfD-a (ne vjeruje 70%) i Ljevice (67%).

Smanjenja budžeta nisu popularna

Anketari su sprovele istraživanje javnog mnjenja o konkretnim mjerama. Pokazalo se da postoji snažna podrška prijedlogu da se ubuduće i od političara, samozaposlenih i članova upravnih odbora kompanija takođe zahtijeva da uplaćuju doprinose u zakonski obavezan penzijski sistem. Većina takođe pozitivno gleda na uvođenje dodatne finansirane penzije, koju bi podjednako finansirali i poslodavci i zaposleni.

Nasuprot tome, i dalje su nepopularne mjere kao što su povećanje starosne granice za penzionisanje u skladu sa očekivanim povećanim životnim vijekom ili ukidanje mogućnosti penzionisanja sa 63 godine. Generalno gledano, javnost je uzdržana kada je riječ o predloženom paketu mjera: samo tri od deset ispitanika očekuju da će to dovesti do veće međugeneracijske ravnopravnosti – a među onima mlađim od 35 godina, samo dva od deset.

U vladu i dalje nemaju mnogo povjerenja

To kako ocjenjuju penzionu reformu još jednom pokazuje da su građani izgubili povjerenje u vladu. U najnovijoj anketi ARD-Dojčlandtrend, 86 odsto ispitanika navodi da je nezadovoljno ili veoma nezadovoljno učinkom koalicionih stranaka. Taj stav prevladava čak i među glasačima vladajućih stranaka: zadovoljno je samo 36 odsto glasača CDU/CSU i 27 odsto glasača SPD-a.

Kancelar i lider CDU, Fridrih Merc, dobija pozitivne ocjene samo od trinaest odsto ispitanika – što je novi minimum. Vicekancelar i lider SPD-a, Lars Klingbajl, ostaje na 21 procenat podrške. Liderka AfD-a Alis Vajdel ima 27 procenata.

AfD vodi treći mjesec zaredom

Ako bi se sada održali savezni izbori za njemački Bundestag, AfD bi bila najveći pobjednik. Stranka bi osvojila 27 odsto glasova – isto toliku podršku imala je i u anketi u junu.

Blok CDU/CSU pao je za jedan procentni poen na 22 odsto, što je najniži nivo od novembra 2021. SPD je takođe pala za jedan odsto – na 12 procenata. Zeleni i Ljevica su napredovali za po jedan odsto sada imaju 15, odnosno 11 procenata podrške. Nijedna druga stranka, pa ni FDP, ne bi prešla cenzus od pet odsto i ušla u Bundestag.