Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Džozef: Ulazak Crne Gore u EU bio bi ideološki udarac srpskom nacionalizmu, politička kohezija ključna za završnicu evropskog puta

Evropska unija (EU) mora preuzeti odgovornost za situaciju na Zapadnom Balkanu, ukoliko želi da bude akter na međunarodnoj sceni, ocijenio je predavač na Fakultetu za napredne međunarodne studije na Univerzitetu Džons Hopkins, Edvard P. Džozef.
On je, u intervjuu agenciji MINA na marginama 2BS Foruma u Budvi, kazao da je članstvo Crne Gore u Uniji izuzetno značajno i za Uniju i za državu, navodeći da je najveća odgovornost na Crnoj Gori koja treba da sprovede reforme, podigne nivo političke kulture i pokaže jedinstvo.
Džozef je, komentarišući rasprave u kojima se postavlja pitanje kako Evropa može da odgovori na velike izazove na globalnoj sceni, istakao da je za EU posebo važan region Zapadnog Balkana.
Prema njegovim riječima, EU ima važnu ulogu u rješavanju krize u Ukrajini i ruske agresije, ali nije u moći Unije da samostalno riješi tu krizu. “Realnost je da u tom dijelu EU zavisi od Sjedinjenih Država (SAD)”.
- Međutim, ovdje na Balkanu, EU može i treba da pokaže snagu - rekao je Džozef, dodajući da je upravo to i očekivanje administracije američkog predsjednika Donalda Trampa.&nbsp;
Na pitanje kakav je trenutni pristup EU prema regionu Zapadnog Balkana, Džozef je naglasio da smatra da Unija ne radi dovoljno.
- Nikada Balkan nije bio dovoljno visoko na listi prioriteta EU, i to je velika greška - kazao je Džozef.&nbsp;
On je istakao činjenicu da je Balkan dio Evrope i da je zbog toga odgovornost za stanje u regionu prije svega na EU.
Prema njegovim riječima, do sada je bilo previše oslanjanja na SAD u rješavanju najtežih kriza.&nbsp;
- Dešavalo se i da članice EU sabotiraju interese regiona Zapadnog Balkana - kazao je Džozef, ukazujući na primjer kada je Francuska dodala nove zahtjeve za Sjevernu Makedoniju i nakon promjene imena.
Prema njegovim riječima, to je samo jedan od mnogo primjera kada EU ili njene članice nijesu imale adekvatnu reakciju na događaje u regionu.&nbsp;
Na pitanje da li to znači da je Zapadni Balkan svojevrsni test za EU i prilika da se postavi i pokaže kao akter na međunarodnoj sceni, Džozef je odgovorio potvrdno.
Prema njegovim riječima, o “strateškoj autonomiji” koju u posljednje vrijeme pominju pojedini evropski lideri ne može se govoriti ako ne mogu da riješe probleme u svom dvorištu.&nbsp;
- Želiš da budeš nezavistan, a opet si zavistan od SAD u vlastitom dvorištu - kazao je Džozef.
Kako je istakao, za EU je izvodljivo da utiče na situaciju na Zapadnom Balkanu, jer tu nema država poput Rusije, nema država sa nuklearnim oružjem ili ogromnom vojskom, niti energetskih giganata.&nbsp;
Kako je dodao, Srbija je najveća država u regionu, ali nema niti jedan od tih kapaciteta.
- Ako EU ne može riješiti probleme ovdje gdje joj je to izvodljivo, kako će onda igrati globalnu ulogu - upitao je Džozef.&nbsp;
Na pitanje šta je glavna prepreka EU da se efikasnije pozabavi regionom Zapadnog Balkana, Džozef je rekao da je glavna prepreka nedostatak volje, ali i da se EU previše oslanja na SAD.
On je naveo da je to bio slučaj s Dejtonskim sporazumom za Bosnu i Hercegovinu (BiH) i da EU prepušta rješavanje kriza SAD-u.&nbsp;
Prema riječima Džozefa, toga nema više i EU mora preuzeti odgovornost za te stvari na Zapadnom Balkanu.
<h2>Situacija u Srbiji test i prilika za EU</h2>
Prema njegovim riječima, situacija u Srbiji je odličan test i prilika za EU.
Džozef smatra da su masovni protesti u Srbiji pitanje odgovornosti vlasti prema građanima, što je, kako je podsjetio, jedna od suštinskih evropskih vrijednosti.
- EU pada na ovom testu - ocijenio je Džozef, dodajući da bi EU morala jasno poručiti Beogradu da se građani ne mogu hapsiti, niti prebijati.&nbsp;
Na pitanje da li se EU postavlja na neki način neutralno prema situaciji u Srbiji, Džozef je istakao da EU, nažalost, šalje kontradiktorne poruke.
On je podsjetio da se s vremena na vrijeme mogu čuti poruke komesarke za proširenje Marte Kos da se ono što traže studenti poklapa sa principima Unije, ali da se nakon toga mogu čuti i drugačije poruke.
Prema riječima Džozefa, to nije dovoljno, a predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen trebalo bi da se o situaciji u Srbiji jasnije odredi.&nbsp;
On je ocijenio da se radi o kompromisima, a nekad dijelom i o interesima, ukazujući na primjet interesa Francuske oko kupovine borbenih aviona Rafal.&nbsp;
- Prisutan je i strah da će, ako se pritisne predsjednik države Aleksandar Vučić, on otići ka Rusiji - naveo je Džozef.
On je upitao kakav interes Srbija ima sa Rusijom i Kinom, podsjećajući da je dvije trećine trgovine Srbije vezano za EU.
<h2>Najveća odgovornost na Crnoj Gori</h2>
Upitan o crnogorskom članstvu u EU i značaju tog koraka i za samu Uniju, Džozef je kazao da je članstvo Crne Gore u EU izuzetno važno.
On smatra da će EU primiti Crnu Goru, iako, kako je ukazao, uvijek postoje političke igre i nema garancija.&nbsp;
- Najveća odgovornost ipak je na samoj Crnoj Gori – da sprovede reforme, podigne nivo političke kulture i pokaže jedinstvo. Potrebno je vođstvo svih strana u Crnoj Gori koje će da objedini društvo i donese jasnu viziju - istakao je Džozef.
On se osvrnuo na uticaj Srbije u Crnoj Gori, navodeći da se zapravo radi o uticaju Vučića.
Prema riječima Džozefa, u interesu je Srbije da Crna Gora uđe u EU, ali “mislim da to Vučić ne vidi tako”.
- On (Vučić) vidi pristupanje Crne Gore Uniji kao prijetnju za njega, na sličan način na koji predsjednik Rusije Vladimir Putin vidi pristupanje Ukrajine EU. Ne na potpuno isti način, ali na vrlo sličan - kazao je Džozef.
Kako je naveo, da su vlasti u Srbiji istinski zapadno orijentisane, one bi članstvo Crne Gore u EU vidjele kao plus.
- Ali nemamo to. U Beogradu imamo egocentričnu vladu sa vrlo sumnjivom orjentacijom i tendencijama. Oni vide pridruživanje Crne Gore kao prijetnju - istakao je Džozef.

Džozef: Pristupanje Crne Gore EU i u interesu Srbije, ali Vučić to vidi kao prijetnju

Predsjednik Brazila Luiz Inasio Lula da Silva danas je stavio veto na zakon koji bi njegovom prethodniku Žairu Bolsonaru mogao da smanji 27-godišnju zatvorsku kaznu zbog pokušaja puča protiv Lule 2023. godine.
Lula je tu odluku saopštio na ceremoniji u predsjedničkoj palati u Braziliji na treću godinu nemira Bolsonarovih pristalica koji su upali u zgrade federalne vlade i uništavali ih.
Senat Palamenta Brazila je zakon donio u decembru i mogao bi da zaobiđe Lulin veto, ali analitičari kažu da je to riskantno za poslanike, jer se približavaju opšti izbori u oktobru.
Lula, 80-godišnji ljevičar, predvodiće favorite na izborima, a konkurent će mu vjerovatno biti senator Flavio Bolsonaro, 44-godišnji sin krajnje desnog 70-godišnjeg bivšeg predsjednika koji je u zatvoru.
- Nemamo pravo da zaboravimo prošlost. Zato ne prihvatamo diktature - civilne ili vojne - rekao je Lula predstavnicima sve tri grane vlasti na ceremoniji povodom godišnjice nemira koja se slavi kao "Dan obnavljanja demokratije" i istakao da je u istoriji to "dan pobjede naše demokratije, pobjede nad onima koji su pokušali da zadobiju moć silom, ignorišući volju naroda iskazanu na izborima".
Lula je 2023. godine ostvario tijesnu pobjedu nad Žairom Bolsonarom kome je kasnije zabranjeno da se kandiduje do 2030. godine zbog zloupotrebe vlasti, a potom je i osuđen na 27 godina zatvora. Sudi mu se zbog još nekih nedjela.
Da Lula nije stavio veto, zatvorska kazna za pokušaj puča bi se spojila sa drugom što bi dovelo do smanjenja ukupne kazne, a Bolsonarovim saučesnicima bi zatvorske kazne bile skraćene za dvije trećine.
Bolsonarovi ljekari traže da on zbog lošeg zdravlja pređe iz zatvora u kućni pritvor. On ide po bolnicama još od 2018. godine kada ga je tokom predsjedničke kampanje nožem izboo jedan mentalno poremećeni čovjek.

Predsjednik Brazila stavio veto: Bolsonaru ne smanjuju zatvorsku kaznu

Zbog najavljenih nepovoljnih vremenskih uslova, program manifestacije ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’, planiran za 9. i 10. januar, odlaže se i biće realizovan u novim terminama, saoptšeno je iz gradske uprave.
Kako navode, manifestacija ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’ nastavlja se 11. i 12. januara na Dvorskom trgu i Balšića pazaru, uz bogat muzički program za građane i posjetioce iz drugih gradova.
U nedjelju, 11. januara, program počinje nastupom Hora ,,Luča’’ u 11 sati, dok će u večernjim satima nastupiti mediteranska klapa Assa Voce u 18 sati i Leon Lasić Tribute Oliver Džiboni u 20h.
Završnog dana manifestacije, u ponedjeljak, 12. januara, publiku očekuju nastupi Danila Ivanovića Čode u 16 sati, Edisa Agića u 18 sati, kao i Indire Forze ex. Colonia u 20 sati.
Poseban dio programa biće posvećen i najmlađima, kroz Dječiji grad na Balšića pazaru, koji će 11. i 12. januara ponuditi zabavne i edukativne sadržaje, uključujući čitanje bajki, maskote, Ledenu laboratoriju i Veselov show.
- Pozivamo građane i posjetioce iz drugih gradova da zajedno zatvorimo ,,Novogodišnju priču u Prijestonici’ – navode iz gradske uprave.

,,Novogodišnja priča u Prijestonici”: Čoda, Edis Agić i Indira Forza za završnicu manifestacije

Naučnici koji analiziraju prve snimke sa opservatorije Vera C. Rubin otkrili su asteroid sa najbržom rotacijom u svojoj klasi. Ovaj svemirski kamen koji obara rekorde, nazvan 2025 MN45, veći je od većine nebodera na Zemlji – prečnika širok oko 710 metara.
Masivni svemirski objekat napravi pun krug za oko 113 sekundi, što ga čini najbrže rotirajućim poznatim asteroidom prečnika većeg od 500 metara.
Istraživanje, objavljeno u srijedu, 7. januara, u časopisu The Astrophysical Journal Letters, dio je programa proučavanja asteroida čiji je cilj bolje razumijevanje načina na koji su se ova nebeska tijela formirala i razvijala.
Ova studija je prvi recenzirani naučni rad nastao na osnovu podataka sa LSST kamere Opservatorije Rubin, najveće digitalne kamere na svijetu, koja će tokom deset godina neprekidno snimati noćno nebo južne hemisfere i stvoriti dosad neviđeni vremenski zapis evolucije svemira.
<h2>Kamenje koje se okreće</h2>
Asteroidi su velike svemirske stene, a mnogi od njih su ostaci iz ranog perioda istorije našeg Sunčevog sistema, starog oko 4,5 milijardi godina, prije nego što su se razvile planete i sateliti. Zato proučavanje asteroida omogućava naučnicima da rekonstruišu promjene kroz koje je Sunčev sistem prolazio tokom vremena, prenosi RTS.
Naučnici su asteroid 2025 MN45 otkrili koristeći preliminarne podatke Opservatorije Rubin, koji su već nakon samo sedam noći posmatranja otkrili hiljade do tada nepoznatih asteroida širom Sunčevog sistema.
Izuzetno brza rotacija ovog asteroida posebno je zainteresovala istraživački tim, jer pruža važne naznake o sastavu ovog drevnog svemirskog tijela.
- Očigledno je da ovaj asteroid mora biti građen od materijala izuzetno velike čvrstoće da bi ostao u jednom komadu. Njegova koheziona čvrstoća morala bi da bude slična čvrstoći kompaktnog kamena. Ovo je donekle iznenađujuće, jer se smatra da je većina asteroida sastavljena od velikog broja manjih kamenih fragmenata i krhotina koje su se spojile gravitacijom tokom formiranja Sunčevog sistema ili kasnijih sudara - izjavila je Sara Grinstrit, pomoćna astronomkinja u Nacionalnoj laboratoriji za optičko-infracrvenu astronomiju Nacionalne fondacije za nauku.
<h2>Hiljade novih otkrića</h2>
Uopšteno, brzorotirajući asteroidi mogli su da dostignu takvo stanje nakon sudara sa drugim svemirskim tijelom, navodi istraživački tim. Takođe je moguće da je 2025 MN45 ostatak znatno većeg asteroida koji je razbijen u kosmičkom sudaru.
Većina asteroida u Sunčevom sistemu nalazi se u glavnom asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera. Međutim, većina brzorotirajućih asteroida koje su astronomi do sada posmatrali nalazi se bliže Zemlji, jednostavno zato što su lakši za uočavanje.
Asteroid 2025 MN45 pripada glavnom pojasu, gdje većina asteroida, pošto su uglavnom labave gomile krhotina, mora da ima period rotacije od najmanje 2,2 sata kako bi se izbjeglo raspadanje. Sve što se okreće brže od toga „mora biti strukturno veoma čvrsto“, navode autori.
Ipak, 2025 MN45 nije jedini brzorotirajući asteroid u glavnom pojasu. Pored njega, prvi skup podataka Opservatorije Rubin uključuje i 16 „super-brzih“ rotatora, sa periodima rotacije između 13 minuta i 2,2 sata, kao i dva „ultra-brza“ rotatora koji se okreću za manje od dva minuta. Svi ovi asteroidi duži su od 90 metara, a svi osim jednog nalaze se u glavnom asteroidnom pojasu.
Podaci prikupljeni tokom probne faze rada Opservatorije Rubin, objavljeni prošlog juna, detaljnije su analizirani u ovom radu, koji je u srijedu predstavljen i na konferenciji za novinare tokom 247. sastanka Američkog astronomskog društva u Finiksu.
Prema saopštenju, ovaj ogroman skup posmatranja sadrži oko 1.900 do sada neviđenih asteroida. Kada Opservatorija Rubin u narednim mjesecima zvanično započne svoje desetogodišnje istraživanje neba, očekuje se otkriće još mnogo novih objekata.

Naučnici posmatrali asteroid koji ruši granice brzine rotacije u glavnom pojasu

Veliki požar zahvatio je večeras skladišta na jednoj pijaci s raznovrsnom robom u Tirani, glavnom gradu Albanije, objavila je agencija Anadolija.
Na terenu je angažovan veći broj vatrogasnih ekipa koje gase vatru zahvaćenu velikom površinom skladišnih prostora u kojima se nalaze odjeća i drugi zapaljivi materijali.
Prema preliminarnim informacijama nadležnih službi, nema podataka o poginulim ili povrijeđenim osobama, ali je pričinjena velika materijalna šteta.
Uzrok požara zasad nije poznat, a očekuje se službeno saopštenje nadležnih tijela, prenosi Index.

Ogroman požar na pijaci u Tirani

Društvo

(FOTO) Rijeke "s brijega u brijeg": Pogledajte kako danas izgledaju Morača i Zeta i njihove pritoke

Ekonomija

Vukićević: Iz Crne Gore će se letjeti ka više od 130 destinacija, Air Montenegro će uzeti u zakup još jedan avion

Politika

Lekić krenuo u konačni obračun sa Vranešom

(VIDEO) U Gusinju nabujale rijeke Grnčar i Ljuča, mjesto Dosuđe najpogođenije

vipSubnav

mainNavigation

footerNavigation