Iz Eko-tima su saopštili da su danas pokrenulo peticiju za osnivanje namjenskog programa za finansiranje pravedne tranzicije regiona uglja Pljevlja, kako bi se obezbijedilo stabilno finansiranje mjera koje će zaštititi radnike i građane i omogućiti razvoj grada u procesu postepenog izlaska iz uglja.
- Opština Pljevlja decenijama snosi najveći teret energetskog sistema Crne Gore. Proizvodnja električne energije iz uglja u Termoelektrani Pljevlja i eksploatacija uglja ostavile su ozbiljne posljedice po zdravlje stanovništva, kvalitet životne sredine i lokalnu ekonomiju - navodi se u saopštenju.
Građani Pljevalja se, kako ističu, i dalje suočavaju sa zagađenim vazduhom, narušenim kvalitetom života, ograničenim alternativnim poslovnim prilikama, a iseljavanje, naročito mladih i dalje je izraženo.
- Sve ovo pokazuje da su Pljevljima potrebna sistemska i dugoročna rješenja i jasna razvojna perspektiva, zasnovana na neophodnim promjenama koje se više ne mogu odlagati - ističe Diana Milev Čavor, koordinatorka programa za klimu i energiju u NVO Eko-tim.
Zato, kako kažu, proces tranzicije kroz koji Pljevlja trebaju proći mora imati jasnu podršku i stabilan izvor finansiranja.
- Eko-tim traži uspostavljanje posebnog programa za finanisranje pravedne tranzicije u okviru Eko-fonda, kojim bi se dio prihoda od CO₂ emisionih kredita i eko-naknada privrednih subjekata koji posluju na teritoriji opštine Pljevlja namjenski usmjeravao upravo u Pljevlja. - ističu iz Eko-tima.
Sredstva bi se, kako navode, koristila za pokretanje novih privrednih aktivnosti, otvaranje novih radnih mjesta, prekvalifikaciju radnika, podršku malim i srednjim preduzećima, razvoj čistih izvora energije, unapređenje zdravstvene i komunalne infrastrukture, kao i projekte koji direktno poboljšavaju kvalitet života građana.
- Od Vlade Crne Gore, Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera i Eko-fonda tražimo da formalno osnuju ovaj program, obezbijede da se dio prihoda od emisionih kredita svake godine usmjerava u ovaj fond, te da upravljanje bude javno i uključivo – uz učešće lokalne zajednice, civilnog sektora i stručne javnosti”, dodaje Milev Čavor.
“Pozivamo građane da potpišu peticiju i podrže pravednu tranziciju Pljevalja, proces koji treba da doprinese čistijoj životnoj sredini, iskoristi druge potencijale koje Pljevlja imaju, stvori nove ekonomske prilike i obezbijedi sigurniju budućnost za sve Pljevljake - zaključuje se u saopštenju.
Peticija se može potpisati na sljedećem linku: <a href="https://c.org/NgvzMv6fYn" target="_blank">https://c.org/NgvzMv6fYn</a>

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

Eko-tim pokrenuo peticiju: Tražimo osnivanje namjenskog programa za finansiranje pravedne tranzicije Pljevalja

Ekstremno zagađenje vazduha koje su građani Pljevalja ponovo osjetili tokom decembra prošle godine još jednom je potvrdilo ono na šta se godinama upozorava, a to je da se problem ne može riješiti isključivo kratkoročnim i privremenim mjerama. Brze reakcije institucija jesu važne u trenucima kada je zdravlje ljudi direktno ugroženo, ali one ne mogu biti jedino rješenje za grad koji se decenijama suočava sa zagađenjem, ekonomskom stagnacijom i zavisnošću od uglja, saopštila je je koordinatorka programa za klimu i energiju u nevladinoj organizaciji Eko-tim, Diana Milev Čavor.
- U tom kontekstu, Eko-tim pozdravlja usvajanje Zakona o posebnim mjerama za zaštitu životne sredine u Opštini Pljevlja. Ovaj zakon predstavlja značajan odgovor na vanredne okolnosti i omogućava hitne intervencije koje mogu ublažiti posljedice po zdravlje građana i kvalitet vazduha. Takve mjere su potrebne i neophodne, posebno u periodima ekstremnog zagađenja - kazala je ona.
Međutim, ističu, problemi sa kojima se suočavaju Pljevlja ne završavaju se na kvalitetu vazduha. Građani se istovremeno suočavaju sa dugoročnim i strukturnim izazovima – višedecenijskom zavisnošću lokalne ekonomije od uglja i termoenergetskog sektora, nedostatkom alternativnih radnih mjesta i razvojnih prilika, lošom socio-ekonomskom situacijom i kontinuiranim iseljavanjem, kao i degradiranom životnom sredinom koja direktno utiče na kvalitet života i budućnost mladih.
- Zato Pljevljima nije dovoljan samo set kriznih mjera. Potreban je poseban, dugoročan i transparentan fond za pravednu tranziciju, koji će se sistemski baviti ovim problemima, a ne samo sanacijom posljedica zagađenja. Takav fond mora da obezbijedi stabilna sredstva za otvaranje novih radnih mjesta, podršku lokalnoj ekonomiji, prekvalifikaciju radnika, sanaciju degradiranih prostora i razvoj održivih djelatnosti, kako bi Pljevlja imala perspektivu i nakon uglja - kazala je Milev Čavor.
U Eko-timu podsjećaju da već godinama zagovaraju da se prihodi od CO₂ taksi koriste upravo za ove namjene. Na njihovu inicijativu, u Zakonu o klimatskim promjenama otvorena je mogućnost da se ta sredstva koriste za pravednu tranziciju, a ova tema bila je razmatrana i u okviru Savjeta za pravednu tranziciju. Ipak, do danas nije uspostavljen jasan i namjenski mehanizam koji bi ta sredstva dugoročno i planski usmjeravao ka razvoju Pljevalja.
- Lex specialis za Pljevlja predstavlja korak naprijed, ali on ne može i ne treba da bude kraj tog procesa. Riječ je o zakonu koji je usmjeren prije svega na ublažavanje posljedica zagađenja i koji ima ograničen vremenski okvir primjene. Pravedna tranzicija, s druge strane, mora biti trajna politika države, zasnovana na jasnoj viziji, stabilnom finansiranju i dugoročnom planiranju - ističe Milev Čavor.
Zbog toga će Eko-tim u narednom periodu predstaviti konkretnu inicijativu i pokrenuti peticiju za javnu podršku uspostavljanju namjenskog fonda za pravednu tranziciju u Pljevljima, kako bi se ovaj proces započeo na vrijeme, planski i u interesu građana Pljevalja i budućih generacija.

1250x600

Milev - Čavor: Lex specialis nije dovoljan – Pljevljima je potreban fond za pravednu tranziciju

Crna Gora je nespremno dočekala primjenu Mehanizma za prekogranično prilagođavanje ugljenika (CBAM), koja je počela 1. januara, ocijenili su predstavnici nevladine organizacije (NVO) Eko-tim.
Oni su objasnili da je CBAM je pravno definisan mehanizam EU koji se ne može politički suspendovati, niti odložiti, bez obzira na to što predstavnici Vlade u posljednje vrijeme govore o pregovorima sa Evropskom komisijom (EK) i očekivanjima fleksibilnijeg pristupa.&nbsp;
- Važno je da institucije prestanu da šalju umirujuće poruke i da građanima i privredi otvoreno kažu koje je realno stanje sa kojim se suočavamo i koliko će CBAM u narednim godinama koštati Crnu Goru - poručili su iz Eko-tima.
Oni su podsjetili da je Crna Gora krajem prošle godine usvojila Zakon o klimatskim promjenama, ali da u praksi još nije uspostavljen operativan sistem trgovanja emisionim kreditima, sa pratećim podzakonskim aktima i provjerljivim pravilima mjerenja i verifikacije emisija, koji bi EU mogla smatrati uporedivim sa EU ETS-om.&nbsp;
- Upravo takav sistem predstavlja jedan od osnovnih uslova za umanjenje ili izuzeće od CBAM-a. Treba podsjetiti i da su ti uslovi poznati već godinama, ali da u tom periodu nijesu pravovremeno ispunjeni - kazali su iz Eko-tima.
Oni su dodali da je cijena ugljenika u Crnoj Gori, od 24 eura po toni ugljen-dioksida, višestruko niža od nego u EU, gdje se kreće između 70 i 80 eura po toni i očekuje se njen rast do 2030. godine.&nbsp;
To, kako su kazali iz Eko-tima, znači da se razlika u cijeni ugljenika neće izbjeći, već će se naplaćivati kroz CBAM.
- U praksi, cijena emisija ugljen-dioksida će se svakako platiti, međutim pitanje je da li će se taj novac uplaćivati u Crnoj Gori i kroz Eko-fond, koristiti za projekte energetske i pravedne tranzicije i zaštite životne sredine, ili će se kroz CBAM slivati u budžet EU - rekli su iz Eko-tima.
Oni su naveli i da dodatnu neizvjesnost stvara činjenica da izmjene CBAM pravila koje je predložila EK još nijesu usvojene.&nbsp;
- I ako budu usvojene, one mogu samo smanjiti trošak, ali ne i ukinuti CBAM. To posebno pogađa proizvođače električne energije, kako iz Termoelektrane Pljevlja, čija proizvodnja nosi visok ugljenični otisak, tako i proizvođače iz obnovljivih izvora, čija se struja u postojećem sistemu često ne tretira kao zelena - rekli su iz Eko-tima.&nbsp;
Oni su saopštili da jedino trajno rješenje podrazumijeva uspostavljanje funkcionalnog sistema cijene ugljenika i njegovo stvarno usklađivanje sa EU pravilima, što znači postepeno povećavanje domaće cijene i njeno približavanje nivou EU ETS-a najkasnije do 2030. godine.
Iz Eko-tima su kazali da se integracija tržišta električne energije sa EU kroz takozvani market coupling, koji omogućava slobodnu trgovinu strujom bez dodatnih nameta, prema dostupnim informacijama ne može očekivati prije 2028. godine, zbog čega će CBAM u narednim godinama ostati realan i rastući trošak.

Eko-tim: Crna Gora nespremna za primjenu Mehanizma za prekogranično prilagođavanje ugljenika

Nakon što je Termoelektrana Pljevlja još 2020. godine potrošila dozvoljenih 20.000 sati rada prema „opt-out“ mehanizmu Direktive o velikim ložištima, Crna Gora se već gotovo tri godine nalazi u prekršaju obaveza preuzetih iz Ugovora o Energetskoj zajednici. Tokom tog perioda TE Pljevlja je nastavila sa radom bez potpunog usklađivanja sa standardima zaštite životne sredine koji se primjenjuju na postrojenja ove vrste, izjavili su iz NVO Eko-tim.&nbsp;
Kako su naveli u saopštenju, Ministarski savjet Energetske zajednice će 18. decembra razmatrati nacrt odluke u predmetu ECS-15/21, "čime će se utvrditi zvaničan stav o neusklađenosti Crne Gore i odrediti dalji koraci na koje će institucije biti obavezane".
- Crna Gora, kao i druge države članice Energetske zajednice, u prethodnim godinama imala je izazova u ispunjavanju obaveza iz Ugovora. Kako mehanizmi sankcionisanja nijesu uvijek bili dovoljno podsticajni da obezbijede pravovremeno usklađivanje, važno je da se kroz odluke koje sada slijede ojača povjerenje u čitav postupak - da budu jasnije obaveze država i da se propisi dosljednije primjenjuju, kako bi svi akteri imali jasne i predvidive uslove za djelovanje - &nbsp;ističe Diana Milev Čavor, koordinatorka programa za klimu i energiju u NVO Eko-tim.
U međuvremenu, dodaju, sprovedena je ekološka rekonstrukcija Termoelektrane Pljevlja, a postrojenje se trenutno nalazi u probnom režimu rada. U narednom periodu biće neophodno pratiti da li će modernizovana TE ispuniti propisane standarde emisija zagađujućih materija u vazduh, kako bi se obezbijedila dugoročna usklađenost sa evropskim i domaćim regulativama, piše u saopštenju.&nbsp;
- Očekujemo da odluka Ministarskog savjeta doprinese jasnijem usmjeravanju daljih obaveza i ravnopravnijoj primjeni pravila u okviru Energetske zajednice. Vjerujemo da će predstojeći period, uz probni rad rekonstruisanog postrojenja, dati jasniju sliku o tome da li TE Pljevlja može ostvariti potrebne standarde emisija i obezbijediti održivi rad u skladu sa propisima - zaključuje Milev Čavor.

Eko-tim: Očekujemo odluku Ministarskog savjeta Energetske zajednice za TE Pljevlja

Skupština Opštine Bijelo Polje na jučerašnjoj sjednici donijela je odluku o proglašenju dijela rijeke Ćehotine za zaštićeno područje - spomenik prirode. Time je još jedan biser crnogorskih rijeka stavljen pod pravnu i institucionalnu zaštitu, što predstavlja značajnu vrijednost za opštinu Bijelo Polje i cijelu Crnu Goru, kazali su iz nevladine organizacije Eko tim.
Rijeka Ćehotina, koja izvire u podnožju planine Stožer i svojim tokom oblikuje pejzaže Bijelog Polja i Pljevalja, sada dobija status područja od posebnog prirodnog značaja.&nbsp;
- Na teritoriji Bijelog Polja pod zaštitom je sada 516 hektara riječnog i priobalnog prostora, koji čini spomenik prirode ‘Rijeka Ćehotina’. Oko njega uspostavljen je i dodatni zaštitni pojas od 528 hektara, čija je uloga da spriječi negativne uticaje iz okoline i obezbijedi trajno očuvanje vrijednosti rijeke. Odlukom su jasno definisane zone stroge i održive zaštite, čime se obezbjeđuje očuvanje biodiverziteta, ali i mogućnost kontrolisanog korišćenja resursa i razvoja ekoturizma - istaknuto je u saopštenju.
Predsjednik Opštine Bijelo Polje Petar Smolović rekao je da je proglašenje Ćehotine za zaštićeno područje dokaz njihove posvećenosti da Bijelo Polje razvijaju u skladu sa prirodom.&nbsp;
- Ovim činom šaljemo poruku da očuvanje rijeka i prirodnih bogatstava nije prepreka, već osnova za održivi razvoj naše opštine. Takođe, zaštitom Ćehotine proširujemo mrežu zaštićenih područja u Crnoj Gori i time pored toga što doprinosimo ispunjavanju formalnih obaveza Crne Gore na putu ka EU, kroz zaštitu kreiramo platformu za brendiranje Crne Gore kao ekološke države - poručio je Smolović.
Zaštita Ćehotine rezultat je višegodišnjeg rada i partnerstva između lokalnih vlasti i organizacija civilnog društva. Nevladina organizacija Eko-tim, u saradnji sa globalnom organizacijom za zaštitu prirode The Nature Conservancy, kroz regionalnu inicijativu Zajedno za rijeke, uložila je veliki trud kako bi se pokrenuo proces i obezbijedila naučna i stručna podloga za ovakvu odluku.
Direktor nevladine organizacije Eko tim Milija Čabarkapa rekao je da ovaj trenutak pokazuje da zajedničkim radom možemo sačuvati rijeke koje su od životnog značaja za ljude, prirodu i buduće generacije.
- Ćehotina je simbol rada naše organizacije kao i naše borbe za čiste i slobodne rijeke, i ponosni smo što je sada pod trajnom zaštitom - istakao je Čabarkapa.
Organizacija The Nature Conservancy, kroz inicijativu Zajedno za rijeke, podržava napore lokalnih zajednica i organizacija u regionu za očuvajnjem rijeka.
Direktor Programa za Jugoistočnu Evropu, The Nature Conservancy, Igor Vejnović rekao je da je zaštita Ćehotine sjajan primjer kako lokalne zajednice i globalni partneri mogu zajedno da postignu velike rezultate.
- Bez bliske saradnje sa lokalnim zajednicama i relevantnim institucijama, trajna zaštita rijeka i prirode teško je održiva. Proglašenjem zaštićenog područja naš angažman na Ćehotini dodatno je osnažen, a cilj nam je da u narednom periodu pružimo podršku upravljaču u izradi plana upravljanja i jačanju sopstvenih kapaciteta - naveo je Vejnović.&nbsp;
Proglašenje rijeke Ćehotine za zaštićeno područje, kako navode iz Eko tima, predstavlja i potvrdu da Bijelo Polje ide u korak sa evropskim standardima očuvanja prirode, ali i jasnu poruku da razvoj i zaštita mogu i moraju ići zajedno.&nbsp;
- Lokalna zajednica ovim dobija priliku da prirodna bogatstva valorizuje kroz održive modele, od ekoturizma do istraživačkih i obrazovnih programa, uz očuvanje onoga što je najvrjednije - zaključili su iz ove nevladine organizacije.

Rijeka Ćehotina proglašena spomenikom prirode

Obavezna rezerva banaka na kraju januara je, prema podacima Centralne banke (CBCG), iznosila 326,38 miliona eura.&nbsp;
Od ukupnog iznosa, na računima obavezne rezerve banaka u zemlji izdvojeno je 74,47 odsto, a na računima CBCG u inostranstvu 25,53 odsto.
Prosječno stanje ukupnih depozita banaka u decembru, koji čine osnovicu za obračun obavezne rezerve, iznosi 5,98 milijardi EUR. Od ukupnog nivoa depozita, na one po viđenju odnosi se 84,94 odsto, a na oročene 15,06 odsto.
Banke u Crnoj Gori izdvojile su obaveznu rezervu na osnovu odluke CBCG. Tom odlukom je uspostavljen sistem obračuna obavezne rezerve primjenom stope od 5,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti po viđenju i depoziti ugovoreni sa ročnošću do jedne godine i stope od 4,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti ugovoreni sa ročnošću preko jedne godine.
Na depozite ugovorene sa ročnošću preko jedne godine koji imaju klauzulu o mogućnosti razročenja u roku kraćem od jedne godine primjenjuje se stopa od 5,5 odsto.
Banke mogu da koriste beskamatno do 50 odsto izdvojene obavezne rezerve za održavanje dnevne likvidnosti, ako korišćeni iznos vrate istog dana.

CBCG: Obavezna rezerva 326,38 miliona eura

Tema emisije Srećan dan na Televiziji E je &nbsp;astropsihološki portret Lava.&nbsp;
Šta pokreće Lavove, gdje su njihove najveće snage, a gdje izazovi? Govorimo o harizmi, potrebi za priznanjem, lojalnosti, ali i o lekcijama koje ovaj vatreni znak uči kroz odnose i ambicije.
Govorićemo i o tome kako klimatske promjene preoblikuju naš svijet i koliko smo spremni za nove izazove? Ekstremne vremenske prilike, ekonomske posljedice, energetska tranzicija - da li reagujemo na vrijeme ili kasnimo za promjenama?
O ovoj važnoj temi razgovaramo sa Ivanom Vojinović, direktoricom Centra za klimatske promjene UDG, i Mirzom Muleškovićem, ekonomskim analitičarem.
Budite uz Srećan dan od devet do 11 sati na Televiziji E.

Srećan dan na TV E: Astropsihološki portret Lava

U Poliklinici Kliničkog centra Crne Gore (KCCG), u protekla 24 sata, obavljeno je 1.996 ambulantnih pregleda, od čega 301 u Institutu za bolesti djece (IBD).
Iz KCCG-a su kazali da su u Urgentnom centru zbrinuta 293 pacijenta, a u dnevnim bolnicama 363.
- U istom periodu obavljena su 74 operativna zahvata. Na bolničko liječenje primljeno je 176 pacijenata, od čega 28 u IBD-u - navodi se u saopštenju.
Kako se dodaje, u Centru za radiološku dijagnostiku odrađeno je 449 dijagnostičkih procedura, od čega 94 CT i 82 MR pregleda.
- U Odjeljenju za radiološku dijagnostiku IBD-a odrađeno je 106 dijagnostičkih procedura, od toga pet CT i devet MR pregleda - kazali su iz KCCG.
Prema njihovim riječima, u Centru za kliničko-laboratorijsku dijagnostiku uzorkovano je 1.319 pacijenata i odrađeno 41.869 analiza.
U Porodilištu KCCG-a, u protekla 24 sata, rođene su dvije bebe.

U KCCG za dan obavljeno blizu dvije hiljade pregleda

Državljanin Kosova Ć.F. (33) oglašen je krivim i osuđen na kaznu zatvora u trajanju od 30 dana jer je vrijeđao policajca Odjeljenja bezbjednosti Herceg Novi nakon što mu je izdao prekršajni nalog zbog saobraćajnog prekršaja.
Kako je saopšteno iz budvanskog Suda za prekršaje, suđeno mu je u hitnom postupku 20. februara.
Sudija Andrija Vojvodić je odlučio da se Ć.F. sprovede u Upravu za izvršenje krivičnih sankcija (UIKS) u Spužu na izdržavanje kazne prije pravosnažnosti rješenja.

Tag: eko-tim